O emblemático escenario do Teatro Colón acollerá a cita este sábado, 11 de abril, ás 19:00 horas
A Asociación Cultural Donaire regresa un ano máis ao emblemático escenario do Teatro Colón para celebrar a décimo terceira edición do seu xa consolidado festival Dálle Donaire. A cita terá lugar este sábado, 11 de abril, ás 19:00 horas, prometendo unha xornada onde a tradición, o movemento e a identidade galega serán os grandes protagonistas.
UNHA VIAXE POLA ESENCIA DA NOSA TERRA
Nesta XIII edición, o Festival Dálle Donaire non é só unha actuación, senón unha homenaxe ao traballo incansable de preservación da nosa cultura. O público poderá gozar dunha selección coidada das mellores pezas do repertorio da Asociación, así como da participación activa dos diferentes grupos que integran a escola da asociación.
A gala está deseñada como un percorrido polas danzas e músicas que definen o noso folclore, executadas con ese “donaire” característico que mestura o respecto absoluto pola raíz coa enerxía dunha posta en escena contemporánea e profesional. “O Festival Dálle Donaire é o momento no que a escola e o grupo profesional conflúen para compartir coa cidade meses de esforzo e paixón pola nosa cultura. Tras trece edicións, o compromiso de Donaire coa Coruña e co noso patrimonio segue máis vivo que nunca”, sinalan desde a Asociación.
IDENTIDADE VISUAL CON FIRMA DE AUTORA: MOLU ARES
A imaxe desta edición vén da man da recoñecida ilustradora e deseñadora Molu Ares, que é ademais alumna de Donaire. Cun estilo que destaca pola súa capacidade para capturar a forza do movemento e a expresividade humana, Ares creou un cartel que encapsula a alma do festival. A súa colaboración aporta unha dimensión artística adicional ao evento, vinculando a tradición escénica coa vangarda da ilustración galega actual.
XIII EDICIÓN DÁLLE DONAIRE
Teatro Colón, A Coruña Sábado, 11 de abril — 19:00 horas
A Asociación Cultural Donaire créase na cidade da Coruña no ano 2000, co obxectivo de recuperar, promover e difundir unha importante parcela da nosa cultura tradicional como é o folclore galego. Conta cunha escola na que se imparten clases de canto e baile, así como de instrumentos que tradicionalmente foron utilizados no seu acompañamento como a gaita, pandeireta, tamboril, bombos, pandeiras e outros instrumentos de percusión menores. Tamén conta cun grupo composto por mozas e mozos que tras anos na escola amosan nas actuacións o donaire, riqueza e variedade da nosa música e a nosa danza popular, conservando e difundindo o legado cultural que lles foi transmitido polos seus maiores. Tódalas pezas presentadas foron seleccionadas logo dunha intensa labor de recolleita etnográfica de campo pola xeografía galega, mantendo fielmente as características de como eran interpretadas.
A montaxe dirixida por Santiago Cortegoso, Carlos Álvarez-Ossorio e Natalia Feijoo faise cos premios de Mellor Espectáculo, Dirección e Texto Orixinal, entre outros
A serie clopen, TROMSØ e Berenguela na gaiola logran cadanseu dobrete nunha gala que celebrou a vida e obra de Manuel Lourenzo
Fran Lareu coróase como mellor actor do ano ao gañar o galardón de protagonista (Un tal Romeo) e secundario (Reconversión)
Luma Gómez recibiu o Premio de Honra Marisa Soto polo seu compromiso vital coas artes escénicas galegas
O teatro galego celebrou esta noite a súa gran festa no Teatro Rosalía Castro da Coruña coa entrega dos XXX Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia. Nunha gala marcada pola emotividade e o espírito festivo, a obra Reconversión, da compañía Ibuprofeno Teatro, erixiuse como a gran gañadora da edición ao acadar un total de seis galardóns.
A peza de Ibuprofeno Teatro, que partía como a gran favorita con 11 candidaturas, redondeou a súa noite cos premios ao Mellor Espectáculo, Mellor Dirección (S. Cortegoso, C. Álvarez-Ossorio e N. Feijoo), Mellor Texto Orixinal (Santiago Cortegoso), Mellor Espazo Sonoro (Alonso Caxade), Mellor Actor Secundario (Fran Lareu) e Mellor Actriz Secundaria (Cristina Collazo).
O teatro galego celebrou esta noite a súa gran festa no Teatro Rosalía Castro da Coruña coa entrega dos XXX Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia. Nunha gala marcada pola emotividade e o espírito festivo, a obra Reconversión, da compañía Ibuprofeno Teatro, erixiuse como a gran gañadora da edición ao acadar un total de seis galardóns.
A peza de Ibuprofeno Teatro, que partía como a gran favorita con 11 candidaturas, redondeou a súa noite cos premios ao Mellor Espectáculo, Mellor Dirección (S. Cortegoso, C. Álvarez-Ossorio e N. Feijoo), Mellor Texto Orixinal (Santiago Cortegoso), Mellor Espazo Sonoro (Alonso Caxade), Mellor Actor Secundario (Fran Lareu) e Mellor Actriz Secundaria (Cristina Collazo).
Un palmarés repartido
Xunto ao éxito de Reconversión, a 30ª edición dos premios recoñeceu o talento de diversas propostas que marcaron a temporada escénica. A serie clopen, produción do Centro Dramático Galego, alzouse con dous premios: Mellor Actriz Protagonista para Natalia Pajarito e Mellor Dirección de Movemento para Marta Alonso Tejada. Pola súa banda, TROMSØ, de Morraoconto, tamén logrou un dobrete nos apartados técnicos, levando os trofeos de Mellor Espazo Escénico e Mellor Iluminación.
O premio ao Mellor Actor Protagonista foi para Fran Lareu polo seu traballo en Un tal Romeo (aRamboia), quen asinou así un dobrete persoal na mesma noite ao gañar tamén o de actor secundario con Reconversión. Nas categorías dirixidas ao público familiar, Berenguela na gaiola (Galeatro e Xarope Tulú) foi nomeado Mellor Espectáculo Infantil e levou tamén o de Adaptación/Tradución, mentres que A Biblioteca Galáctica contra a IA Fantástica (Tanxarina) gañou como Mellor Espectáculo de Monicreques.
A voz do sector: reivindicación desde o inicio
A presidenta da AAAG, Eva Fórneas, abriu a gala tomando a palabra en nome da Xunta Directiva para facer balance destes trinta anos de premios e tender a mirada cara ao futuro do teatro galego. Fórneas subliñou o avance das estruturas profesionais do sector, pero advertiu dunha preocupación central: “Non nos cansaremos de repetir neste escenario que as institucións públicas deben poñerse a traballar XA para reverter a situación de hexemonía do castelán”.
A presidenta tamén chamou a atención sobre a relación do sector coas institucións, reclamando un acompañamento real e non meramente simbólico. Fórneas advertiu da instrumentalización do traballo das profesionais nos medios públicos e pediu mesura e respecto: “Precisamos que estean con nós, que nos acompañen, sí, mesmo que se fotografíen con nós, pero con decoro, con medida”. Fórneas lembrou ademais que a función pública ten obrigas co sector e non fai ningún favor: “non nos agasallan con nada”.
Fórneas rematou o seu discurso cun chamamento á resistencia colectiva fronte ao auxe da ultradereita e os discursos de odio: “Temos o deber de afirmar rotundamente que non daremos un paso atrás nos dereitos acadados”, e apoiouse nas palabras do director e dramaturgo Oskar Eustis para lembrar o papel esencial do teatro: “unha arte que exercita o músculo da empatía posiblemente coma ningunha outra”.
Unha gala entre a verbena e o poema: festexar a Manuel Lourenzo
Baixo a dirección de Gloria Rico, a gala tivo como fío condutor a figura e a obra de Manuel Lourenzo, histórico actor e dramaturgo galego finado o pasado verán e Premio Nacional de Literatura Dramática en 1997. O espectáculo fuxiu da melancolía para converterse nunha celebración de marcada simboloxía: un escenario coroado por unha esfera, o azul do Valadouro e as doas tradicionais integradas nunha estética de festa popular.
A velada arrincou co acordeón de Sabela Dacal e unha vibrante cumbia coa que o elenco —Arantza Villar, Carlos Mosquera “Mos”, María Barcala e Roberto Leal— entrou dende o patio de butacas. O xogo escénico alternou momentos de humor, como o brinde inicial con latas de cervexa, con pasaxes de alta carga poética, como a lectura multilingüe de textos de Lourenzo en galego e francés ou o emocionante poema homenaxe recitado baixo o foco dun canón no centro do escenario. Un dos momentos máis sobrecolledores foi o In Memoriam, onde a música de “Oxalá estiveras aquí” acompañou o recordo dos compañeiros finados en 2025.
Reivindicación e compromiso: o teatro como “chave”
Un dos momentos máis solemnes foi a lectura do Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro 2026, escrito polo activista e docente Carlos Callón. No seu texto, Callón percorreu a historia de persecución da nosa lingua nos escenarios para reivindicar o teatro como unha “chave decisiva” para revitalizar o idioma hoxe en día. O autor fixo un chamamento a pasar da “caricatura ao suxeito” e pechou a súa proclama cun unánime “Viva o Teatro Galego!”.
A AAAG entregou o seu recoñecemento especial, o Premio de Honra Marisa Soto, á actriz e activista Luma Gómez. O acto contou coa presenza de autoridades como a alcaldesa da Coruña, Inés Rey; o subdelegado do Governo, Julio Abalde; e o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, entre outros representantes institucionais.
A festa rematou coa canción “Eu son Feliz” e un brinde colectivo de premiados e equipo técnico sobre as táboas do Rosalía, selando unha noite que reafirma os María Casares como o gran referente das artes escénicas en Galicia.
Listaxe de Candidaturas Premiadas
IBUPROFENO TEATRO: RECONVERSIÓN (6) Mellor espectáculo Mellor dirección: Santiago Cortegoso, Carlos Álvarez-Ossorio e Natalia Feijoo Mellor texto orixinal: Santiago Cortegoso Mellor actor secundario: Fran Lareu Mellor actriz secundaria: Cristina Collazo Mellor espazo sonoro: Alonso Caxade
CENTRO DRAMÁTICO GALEGO: A SERIE CLOPEN (2) Mellor actriz protagonista: Natalia Pajarito Mellor dirección de movemento: Marta Alonso Tejada
MORRAOCONTO: TROMSØ (2) Mellor espazo escénico: R. Martínez, M. Gendre, L. Pouso e J. Faro “Coti” Mellor iluminación: José Faro “Coti”
GALEATRO E XAROPE TULÚ: BERENGUELA NA GAIOLA (2) Mellor espectáculo infantil Mellor adaptación/tradución: Paula Carballeira
ARAMBOIA: UN TAL ROMEO (1) Mellor actor protagonista: Fran Lareu
TANXARINA: A BIBLIOTECA GALÁCTICA CONTRA A IA FANTÁSTICA (1) Mellor espectáculo de monicreques, obxectos e figuras animadas
ELEFANTE ELEGANTE: ALTA COSTURA (1) Mellor vestiario: Carolina Díguele
ÁRTIKA CÍA: O LIBRO DA SELVA, O MUSICAL (1) Mellor maquillaxe: Ártika Cía
Sobre os XXX Premios de Teatro María Casares Os XXX Premios de Teatro María Casares, organizados pola AAAG, contan coa colaboración de institucións e entidades como Xunta de Galicia, Deputación da Coruña, Concello da Coruña, Fundación AISGE e Gadisa.
Sobre a AAAG A Asociación de Actores e Actrices de Galicia é a organización profesional que representa ao sector actoral galego e que organiza anualmente os Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia.
