O artista “portugalego” Juan Carballo iniciou no 2026 unha nova xira para celebrar o seu XX aniversario artístico, acompañada da publicación cun novo libro e un espectáculo que combina escena e palabra. Pretende así continuar amosando o seu traballo na Galiza e Portugal, percorrendo as principais cidades, vilas e espazos culturais de referencia.
Carvalhoski – Case, case un poeta (Editorial Medulia)é o nome do novo libro que xa está disponible en todas as librarías da Galiza, e a primeira presentación será o 24 de xaneiro de 2026 ás 20:00 horas no Auditorio de Cangas de Morrazo.
A xira que arranca esta semana no Porto, coincidindo coa edición portuguesa do libro (Editorial Novembro), ten previstas datas nas dúas beiras do Miño ao longo de todo o 2026, atravesando a fronteira da lingua, publicando e actuando igualmente na Galiza e Portugal.
O formato de presentación afástase da lectura convencional para converterse nunha proposta escénica próxima ao monólogo, a medio camiño entre a performance e o recitado dramatizado, que conduce ao público por unha viaxe a través dos últimos vinte anos de creación, cheos de versos e anécdotas.
Juan Carballo é un poeta galego que transita entre o ámbito literario e o musical. Ao longo da súa traxectoria publicou poemarios e discos, ademais de realizar concertos e recitais. Cunha voz propia e recoñecible, suma nove publicacións e doce xiras desenvolvidas durante as dúas últimas décadas na Galiza e Portugal.
Intentamos confiar nos trazos dun rumbo escollido, no xeito do aceno, no sentido profundo do que sucede, no punto do horizonte ao que nos diriximos, na físgoa pola que se coa unha luz que insinúe o camiño. Obrigámonos a crer na man disposta, na acollida agarimosa, no proceso que pecha a ferida.
Pero ben puidera ser que a luz só sexa algo que vive en fuxida. Un animal asustado e perseguido por feras armadas e descoñecidas. Ben puidera ser que a cicatriz non reine e fique só a ferida.
Quizais a vida sexa simplemente a excepción. A anomalía do latexo sostido. E o equilibrio que procuramos quizais estea niso ao que irremediablemente nos achegamos, o non ser. O tempo no que cesa a loita porque nos detemos nós, ou esa versión de nós que insistimos en manter en pé. O momento no que esvaece o conflito e todo o que o alimenta.
Intúo que a violencia que golpea asiduamente forma parte do caos que impera. Un caos sen temoneiros nin capacidade decisoria. Absolutamente accidental. Algo que ocorre aleatoriamente e que deixa de facelo coa mesma impasibilidade. E nesa simpleza diluímos toda posibilidade de comprensión, a propia e a do conxunto.
Un impacto, unha desgraza, unha terrible circunstancia que parecía evitable, e todo muda. Unha metástase incontrolable, un lóstrego anulador. Todo varrido polo proceso de cambio, que só pode levar ao borrado de toda experiencia. Unha sucesión de letras nunha liña ficticia.
Inevitablemente vivimos para dirixirnos á escuridade da que procedemos. E facémolo, acotío, erguéndonos de golpes que non merecemos. Coas mans desfeitas e o aniquilamento na mirada. Mais tamén ulindo as flores que non sementamos. Exercendo o odio en todas as versións e amando de cando en cando torpemente ou arrimados a unha beleza indomable.
Talvez nada importa realmente. Nada se contextualizamos. Somos o efémero protagonizado pola miseria. Somos a miseria que recoñecemos e evitamos, cuns ollos que miran a outro lado. Digo, por exemplo, Palestina. Nada pesa, nada se sostén. Somos grans perdidos, flutuando. Partículas de po a mercé dun vento feroz e baleiro. A mirada ofrecida e rexeitada, a flor solitaria.
Pero, aínda así, déixame collerche a man e asistiremos remexidos e trementes ao amencer que asoma. Que, malia todo, asoma entre un barullo de corazóns atemorizados, entre o desvarío dunha sociedade alienada que intenta devorarnos a nós, os da sentida resistencia con frecuencia incomprendida. Unha manda de feras armadas que nos persegue e que aínda fracasa.
Un ano máis o outono toca ao seu fin. Velaquí na súa lembranza, un poema e catro relatiños.
Pinta o outono unha paleta de cores. Danza o laranxa, danza o vermello, brinca o amarelo dourado, levita o marrón, o gris azulado, e o verde musgo abraza a memoria.
Pinta o outono unha paleta de cores. Resoa a muiñeira da melancolía, as follas mortas de Prèvert acoden a nós, lembrando cando a vida era máis fermosa, cando o sol ardía con máis forza.
Pinta o outono unha paleta de cores. Bailan as follas, mingua o día, íspese o poema de caducos versos, para ser raíz, sostén de acordanzas… Repousa a terra.
A melancolía do outono é como esa parra que, muda e rebuldeira, agatuña polo que un día foi o noso fogar.
Cada novembro os merlos da nenez regresan ao camposanto dos soños.
Na necrópole das lembranzas as flores do esquecemento acompañan o silencio.
MAÑÁ DE OUTONO
Día solleiro de outono. Hai unha mestura de sons no aire que aledan a mañá: ladridos que espertan, corvear que describe círculos, sinfonía de chirlos, cacarexos de liberdade, rinchos que resoan no val, chocas que pacen no verde, campás que anuncian horas. É mediodía. O sol pousa morno nun tapiz de cores: dourados, amarelos, vermellos, marróns… El, sentado e coas mans repousando sobre o colo, os ouvidos e os ollos abertos ao mundo, deixa que o tempo se derrame lento, como as augas do regueiro que ao seu carón debuxan caligramas entre as pedras e as follas caídas. Nun momento dado, pecha os ollos… e sente que todo está en equilibrio, esquecendo por completo o ruído que enzoufa de rancor o mundo. E pensa… Pensa, mentres un lixeiro vento abanea as pólas dos castiñeiros, orfos xa de castañas, que non hai como o outono para sentirse en paz.
‘Territorio Regueifa’ é unha coprodución do Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo xunto a Ainé Producións e o Centro Dramático Galego, dirixida por José L. Prieto e protagonizada por Manolo Maseda, Lupe Blanco e Josinho da Teixeira
A proposta quere levar a maxia da improvisación oral a novos públicos, consolidando a regueifa como un patrimonio vivo, capaz de unir humor, emoción e coñecemento nun espectáculo participativo e festivo
As entradas para a obra, cuxa representación terá lugar o venres 6 de febreiro, ás 21.00h, no Auditorio do Pazo, estarán dispoñibles no mes de xaneiro
A estrea da peza houbo de ser cancelada o pasado mes de outubro, no marco da 34ª edición do FIOT, por unha baixa médica dun dos intérpretes, que está xa recuperado
O FIOT retomará en febreiro de 2026 a estrea absoluta do espectáculo Territorio Regueifa, que terá lugar no Pazo da Cultura de Carballo o venres, 6 de febreiro, ás 21.00h. A peza é unha coprodución do Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo xunto a Ainé Producións e o Centro Dramático Galego, dirixida por José L. Prieto e protagonizada por Manolo Maseda, Lupe Blanco e Josinho da Teixeira.
A estrea da peza houbo de ser cancelada o pasado mes de outubro, no marco da 34ª edición do FIOT, por unha baixa médica dun dos intérpretes, que está xa recuperado. As entradas para a función, quere levar a maxia da improvisación oral a novos públicos, consolidando a regueifa como un patrimonio vivo, capaz de unir humor, emoción e coñecemento nun espectáculo participativo e festivo, estarán dispoñibles no mes de xaneiro.
SOBRE ‘TERRITORIO REGUEIFA’
Combinando o xeito de regueifar, a retranca e a música cos códigos do teatro de proximidade, tres recoñecidos regueifeiros e músicos traen á escena unha forma moi nosa de humor e crítica social, achegando ao público de hoxe a historia, o oficio, e o mundo desta ancestral expresión cultural.
Carballo e Bergantiños son recoñecidas pola riqueza do seu patrimonio cultural inmaterial e, en particular, do oral, que forma parte da nosa identidade. En Carballo, a regueifa mantense viva cos regueifeiros tradicionais e con proxectos de revitalización. O FIOT non pode ser alleo a explorar este Territorio Regueifa, unha inédita e ambiciosa proposta escénica que pon en valor este xénero artístico que consiste en manter unha disputa dialéctica improvisada en verso entre varios participantes e que está en consonancia co lema desta edición do FIOT, a raíz como orixe da identidade propia e colectiva.
Improvisación, humor, música, teatro e a “chispa” e espírito festivo propio da regueifa configuran un espectáculo total! A responsable do proxecto é Ainé, a produtora dirixida por Xosé Antonio Touriñán cunha década de experiencia na creación de espectáculos de artes escénicas pensando no público e comprometidos coa lingua e a cultura de Galicia. O divertimento está, sen dúbida, asegurado.
MÁIS DE TRES DÉCADAS CREADO TEATRO DESDE CARBALLO: O FIOT
O Festival Internacional Outono de Teatro (FIOT) é un festival que ofrece un programa comprometido coas artes escénicas e cos proxectos máis prestixiosos do teatro actual. Está organizado pola Asociación Cultural Telón e Aparte e conta coa colaboración do Concello de Carballo. Pola súa traxectoria, a calidade da programación, a variedade das propostas de intermediación cultural que ofrece e pola súa proxección, o FIOT sitúase como un dos festivais máis importantes de Galicia e referente cultural durante o outono: un mes completo de programación, con preto de 40 espectáculos e ducias de actividades paralelas, converten a Carballo na capital das artes escénicas da comunidade galega.
Desde hai 34 anos, o FIOT dá a coñecer en Carballo o traballo de compañías de referencia e de creadoras emerxentes. Mais, especialmente, busca atraer novos públicos ao teatro. O festival nace en 1992 como espazo para ofrecer unha programación de teatro de calidade na comarca de Bergantiños e impulsar unha estrutura creativa arredor das artes escénicas na zona. Desde entón, FIOT é o lugar de encontro entre artistas, compañías e programadoras, e aposta por estimular a creación e o traballo en rede tanto a través da oferta de espazos para residencias artísticas como da implicación, do propio festival, na produción e novos espectáculos, fundamentalmente de compañías galegas.
Nas súas pasadas 33 edicións, FIOT contou coa participación das compañías máis relevantes de Galicia e España, ademais do ámbito internacional, outorgando así espazo a numerosas disciplinas, novas linguaxes, xéneros e formatos; ademais de ofrecer estreas absolutas ou no territorio galego. Desde xeito, máis de 350 formacións e artistas presentaron os seus traballos no FIOT, con nomes tan salientables no marco do panorama escénico galego, nacional e internacional coma Blanca Portillo, Pablo Messiez, Rafael Álvarez ‘El Brujo’, Yllana, Ron Lalá, Pont Flotant, Titzina, Kamikaze Producciones, Compañía do Chapitô, Leo Bassi, Grupo Chévere, Timbre 4, Mofa e Befa, Xosé A. Touriñán, Quico Cadaval…
Ao longo da súa traxectoria, diversos recoñecementos acreditaron o intenso traballo do FIOT para achegar as artes escénicas do século XXI á cidadanía e recoñeceron o festival como unha das iniciativas teatrais do noroeste peninsular máis relevantes na actualidade. Entre outras distincións cítanse, ademais da ‘Insignia Cultural’ do ‘Observatorio de la Cultura’ da Fundación Contemporánea como mellor proxecto cultural de Galicia en 2022, o Premio da Cultura Galega 2018 no ámbito das artes escénicas outorgado pola Xunta de Galicia ou o Premio Galego do Ano 2018, entre outros.
O Instituto de Estudos Chairegos, coa colaboración do Concello de Vilalba, organiza a representación do espectáculo de teatro expresivo ESTAREI ATÉ A FIN, de Zoe Iriarte, a cargo do grupo ZOEVIXIÓN.
O acto é posible grazas a financiación e patrocinio da Área de Cultura-Vicepresidencia da Deputación de Lugo, a través da convocatoria do Circuíto de Teatro Profesional 2025.
O evento terá lugar o sábado 20 de decembro de 2025, ás 20:00 horas, na Sala de Exposicións do Auditorio Municipal de Vilalba.
