• Do 26 de xuño ao 10 de xullo chega a décimo cuarta edición de Atlántica, incorporando oito sedes máis ata os 33 municipios, 62 espazos escénicos e 50 artistas de Galicia, Portugal, Navarra, Zamora, Huelva e Colombia
• Coincidindo co 50 aniversario do falecemento de Ramón Otero Pedrayo, a edición de 2026 incorpora propostas que dialogan co legado dunha das figuras fundamentais da cultura galega. Begoña Caamaño, autora homenaxeada no Día das Letras Galegas, contará cunha lectura pública da súa obra.
• O Ciclo Novas Voces, unha das grandes apostas para favorecer a renovación xeracional da narración oral, amplíase con artistas emerxentes de fóra de Galicia
O Festival Atlántica presenta a súa décimo cuarta edición, medrando, cun programa máis extenso, novas sedes e unha maior presenza de artistas e proxectos vinculados ao patrimonio cultural e á tradición oral. Para Soledad Felloza, directora do evento, o aumento das cifras revela “que tras trece edicións, o Festival Atlántica revélase como un importante creador de públicos e novos escenarios para a narración oral galega aínda en crecemento”.
A programación amplía significativamente a súa duración, con cinco días máis que na edición anterior, celebrándose do 26 de xuño ao 10 de xullo. Tamén reforza a súa presenza en todo o territorio: cun total de 33 localidades galegas, oito máis que o ano pasado. Do mesmo xeito, conta con 62 espazos escénicos e 50 artistas, con presenza de Galicia, Portugal, Navarra, Zamora, Huelva e Colombia, con continuidade do intercambio transfronteirizo e ibérico.
Asemade, continúa o Ciclo Novas Voces en varias sedes (Santiago, Mugardos, Ribeira, Pazos de Borbén, Outes, A Fonsagrada…) e amplíase o traballo en espazos patrimoniais, naturais e singulares en todo o territorio.
O festival conta co patrocinio xeral da Xunta de Galicia, da Deputación da Coruña, da Deputación de Lugo e mais co apoio dos diferentes concellos que participan, como é o caso do Concello de Santiago de Compostela onde se realizou a presentación.
No anuncio da programación participaron a concelleira de Capital Cultural, Turismo, Educación e Memoria Histórica do Concello de Santiago, Míriam Louzao; o director xeral de Cultura da Xunta de Galicia, Anxo M. Lorenzo; o alcalde do Concello de Dodro, Francisco X. Castro; a alcaldesa do Concello de Vimianzo, Mónica Rodríguez; Luciano Otero, alcalde do Concello de Pazos de Borbén; Francisco Calo, alcalde do Concello de Outes; a concelleira de Cultura e Turismo de Teo, Mª Margarita Rosende; a presidenta da Asociación de Veciños O Outeiro de Sanamede de Monte (A Baña), Ana García; a directora xerente da Fundación Camilo José Cela, Covadonga Rodríguez; así como membros do equipo organizador encabezados pola directora do festival, Soledad Felloza.
A directora do Festival destacou que “Atlántica é hoxe un festival maduro, cunha identidade consolidada e cunha rede de colaboración que medrou co tempo. Moitas das voces que protagonizan a escena actual da narración en Galicia compartiron os seus primeiros pasos con nós e hoxe percorren o país formando parte dun tecido creativo cada vez máis sólido”.
Soledad Felloza explica que “nun momento marcado pola velocidade e pola desconexión humana, seguimos reivindicando a importancia dos circuítos profesionais e dos espazos de encontro. Traballamos cunha arte milenaria, pero tentando responder a unha necesidade moi contemporánea: volver atoparnos. Coa mirada posta no presente e nas novas xeracións, estamos convencidas de que a capacidade de escoitar, compartir historias e construír comunidade é máis necesaria ca nunca”.
Di que Atlántica “quere seguir contribuíndo á consolidación dun ecosistema cultural diverso, descentralizado e conectado co territorio, favorecendo o encontro entre creadoras e creadores, institucións e públicos. Porque a palabra, ademais do seu valor artístico, continúa a ser unha ferramenta privilexiada para fortalecer os vínculos comunitarios e para xerar espazos de participación cultural e diálogo entre xeracións”.
Así mesmo, fixo fincapé en que coincidindo co 50 aniversario do falecemento de Ramón Otero Pedrayo, a edición de 2026 incorpora propostas que dialogan co legado dunha das figuras fundamentais da cultura galega, reforzando a conexión entre tradición e contemporaneidade e reafirmando o compromiso do festival coa memoria cultural de Galicia.
Asemade, a lectura pública da obra de Begoña Caamaño, realizada coa colaboración de ASPANAES e aberta á participación da sociedade galega, exemplifica a dimensión comunitaria e inclusiva do festival.
Sobre o recoñecemento ás figuras fundamentais da cultura galega, destaca que a entrega da Cornamusa de Honra á profesora e investigadora Camiño Noia supón unha homenaxe a unha das grandes especialistas no estudo e difusión do conto popular e da tradición oral galega, salientando o rol da muller non só na trasmisión se non tamén na investigación.
Máis territorio, máis comunidade
A principal novidade desta edición é a súa expansión territorial e temporal. Durante quince días, Atlántica levará a narración oral a castelos, castros, petróglifos, mámoas, lavadoiros, eiras e airas, pozos do liño, escolas indianas, museos, bibliotecas, xardíns botánicos e sendas ecolóxicas, centros culturais, espazos naturais e lugares patrimoniais de toda Galicia.
O festival chegará a 33 localidades das catro provincias galegas, dende A Coruña, Santiago, Ferrol, Mugardos, Teo, Ribeira ou Vimianzo ata Ourense, Castroverde, Quiroga, Taboada, A Fonsagrada ou Xunqueira de Ambía, entre outras, consolidando unha rede cultural que conecta ámbitos urbanos e rurais a través da palabra contada.
Esta aposta polo territorio compleméntase cunha programación que continúa a explorar a relación entre patrimonio material e patrimonio inmaterial mediante roteiros narrados, conferencias, visitas guiadas, propostas vinculadas á memoria popular e espectáculos creados especificamente para espazos singulares.
Novas voces para novos tempos
A renovación da escena da palabra continúa a ocupar un lugar central na filosofía de Atlántica. Nesta edición consolídase o Ciclo Novas Voces, unha aposta pola creación contemporánea e polo diálogo entre xeracións que permitirá compartir escenario a artistas con traxectoria recoñecida e a novas creadoras e creadores procedentes de diferentes territorios, grazas á colaboración con outros festivais como o AHOZ AHOZ de Guipuzcoa, o Festival de Zamora e coa Escola Superior de Arte Dramática de Galicia.
A presenza de Amaia Elizagoien, Esmeralda Folgado, Fernando Palitos ou Santiago Giraldo “Profe Kuro”, entre outras participantes do ciclo, reforza a vontade de Atlántica de abrir espazos profesionais para o encontro, a experimentación e a incorporación de novos relatos, novas linguaxes e novas maneiras de habitar a palabra escénica.
Porque Atlántica entende a tradición oral como unha cultura viva, en constante transformación, onde memoria e creación dialogan para seguir construíndo historias capaces de conectar co presente e coas novas xeracións.
Unha escena da palabra sen fronteiras
Atlántica reunirá este ano 50 artistas procedentes de diferentes lugares da península ibérica e América Latina. Xunto á ampla representación galega, participarán creadoras e creadores de Portugal, País Vasco, Zamora, Huelva e Colombia, fortalecendo a dimensión internacional do festival e consolidando unha rede de intercambio arredor das artes escénicas da palabra.
A programación ofrece propostas para todos os públicos e sensibilidades, desde espectáculos para persoas adultas e familiares ata actividades para a infancia, estreas, roteiros patrimoniais, conferencias e lecturas públicas. Un conxunto de experiencias que dialogan coa memoria e a tradición, pero tamén coas novas formas de creación e cos xeitos contemporáneos de compartir historias.
A palabra como patrimonio vivo
Fiel á súa esencia, Atlántica continúa defendendo a narración oral como unha ferramenta de cohesión social e un patrimonio vivo que se transforma coa sociedade. A edición de 2026 reforza especialmente o diálogo entre tradición e contemporaneidade, entre memoria e creación, entre territorio e comunidade.
O programa reúne propostas inspiradas na cultura popular galega, nas lendas e seres míticos, na historia dos lugares e nas historias que forman parte da nosa memoria compartida. Unha programación diversa que conecta tradición e contemporaneidade, explorando novas formas de creación arredor da palabra e ofrecendo experiencias pensadas para diferentes xeracións e maneiras de vivir a cultura.
Fiel á súa esencia, Atlántica continúa a reivindicar a palabra como unha arte escénica viva, capaz de xerar comunidade, fortalecer os vínculos co territorio e crear espazos de encontro onde as historias do pasado dialogan coas preguntas e sensibilidades do presente.
A diversidade como parte da escena
Desde hai máis dunha década, Atlántica traballa para facer da cultura un espazo máis aberto, inclusivo e compartido. Moito antes de que a accesibilidade ocupase un lugar central nas políticas culturais, o festival xa incorporaba medidas destinadas a garantir o dereito de todas as persoas a participar das artes escénicas da palabra.
Nesta edición, varias propostas contarán con interpretación en lingua de signos, dando continuidade a un compromiso sostido no tempo.
A diversidade tamén estará presente nos propios escenarios, coa participación do artista non vidente Francisco de Romualdo, e en proxectos construídos en colaboración coa comunidade, como a lectura pública de textos de Begoña Caamaño, na que participa activamente ASPANAES.
Porque para Atlántica a accesibilidade non é unha medida puntual nin un apartado específico da programación, senón unha forma de entender a cultura: como un lugar de encontro, de coidados e de celebración da diversidade. Unha cultura viva, capaz de acoller diferentes voces, experiencias e maneiras de habitar a palabra.
Sobre FESTIVAL ATLÁNTICA
Atlántica, Festival Internacional de Narración Oral, naceu no ano 2013 con sede en Santiago de Compostela cunha clara vocación de ser un encontro de voces e historias de perfil atlántico. Mantén o seu obxectivo de indagar nas raíces comúns das historias do océano, na procura da identidade cultural do Atlántico. Traballa a prol da posta en valor dunha arte escénica amarrada ao territorio, antiga pero adaptada aos tempos, e ampara, xera e difunde unha narrativa integradora, igualitaria e sostible.
NA FOTO (DE ESQUERDA A DEREITA): O alcalde do Concello de Outes, Francisco Calo; alcalde do Concello de Pazos de Borbén, Luciano Otero; a concelleira de Cultura e Turismo de Teo, Mª Margarita Rosende; directora do festival, Soledad Felloza; concelleira de Capital Cultural, Turismo, Educación e Memoria Histórica do Concello de Santiago, Míriam Louzao; a alcaldesa do Concello de Vimianzo, Mónica Rodríguez; alcalde do Concello de Dodro, Francisco X. Castro; o director xeral de Cultura da Xunta de Galicia, Anxo M. Lorenzo; a directora xerente da Fundación Camilo José Cela, Covadonga Rodríguez.
O Instituto de Estudos Ulloáns organiza para o sábado 20 de xuño de 2026 a realización dunha visita aos petróglifos do monte Farelo nas aldeas de San Fiz e A Somoza (Antas de Ulla), guiada pola arqueóloga, investigadora e historiadora Begoña González Aguiar, especialista en arqueoloxía prehistórica e arte rupestre.
A saída terá lugar ás 19,00 h diante do Concello de Antas de Ulla. Irán en coches particulares, polo que é aconsellable compartir coches para facilitar o desprazamento e aparcamento no Farelo.
No marco das Residencias Paraíso 2026, impulsadas polo colectivo RPM, as creadoras están a traballar desde o pasado 25 de maio en Compostela na súa proposta Stratos (La piedra siempre estuvo allí), primeiro, na Cidade da Cultura, e, desde o pasado luns, 8 de xuño, no Salón Teatro do CDG
Stratos (La piedra siempre estuvo allí) é unha viaxe sensorial na que se entrelazan a música, o cinema e as artes escénicas creando unha linguaxe común
Tras finalizar a estadía da súa residencia artística, Bflecha, Mwëslee e Diana Toucedo ofrecerán mañá venres, 12 de xuño, ás 20.00h, unha mostra aberta do seu traballo en proceso, que terá lugar no mesmo Salón Teatro do CDG, con acceso libre ata completar a capacidade da sala
Residencias Paraíso é un proxecto impulsado por RPM, que conta co financiamento da Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega das Industrias Culturais, e das distintas institucións coprodutoras do programa: Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, Concello de Vimianzo, Concello de Carballo, Concello de Oleiros, Concello de Ponteareas, Concello de Ribadavia, Deputación de Pontevedra e Fundación Cidade da Cultura de Galicia
O pasado 25 de maio, as artistas Bflecha, Mwëslee e Diana Toucedo iniciaban en Santiago de Compostela a súa andaina na décima edición das Residencias Paraíso, un programa anual de residencias artísticas para a danza e as artes vivas pioneiro no noso territorio, promovido polo Colectivo RPM. E o facían na Cidade da Cultura e no Salón Teatro do Centro Dramático Galego, en torno á súa proposta que ten por título Stratos (La piedra siempre estuvo allí).
Stratos (La piedra siempre estuvo allí) é unha viaxe sensorial na que se entrelazan a música, o cinema e as artes escénicas, creando unha linguaxe común. Agora, unha vez finalizada a estadía da súa residencia artística, as creadoras ofrecerán unha mostra aberta do seu traballo en proceso, que terá lugar no mesmo Salón Teatro do CDG, en Compostela, a velada deste venres, 12 de xuño, ás 20.00 horas, con acceso libre ata completar a capacidade da sala.
Paralelamente, Bflecha, Mwëslee e Diana Toucedo participarán, xunto ao resto de ‘Artistas Paraíso 2026’, nun encontro anual promovido polo Colectivo RPM que terá lugar os días 18, 19 e 20 de setembro na Illa de San Simón, en Redondela.
Residencias Paraíso é un proxecto impulsado por RPM, que conta co financiamento da Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic), e das distintas institucións coprodutoras do programa: Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, Concello de Vimianzo, Concello de Carballo, Concello de Oleiros, Concello de Ponteareas, Concello de Ribadavia, Deputación de Pontevedra e Fundación Cidade da Cultura de Galicia
SOBRE O PROXECTO
Un encontro fortuíto cun tecnofósil enviado desde unha época futura marca varios acontecementos dunha viaxe na que estableceremos contacto, a través de sistemas de comunicación bioquímica, con seres unicelulares, poñendo de manifesto como o micro afecta ao macro, materia que vibra e nos afecta, creando relacións, efectos e posibilidades.
Unha posta en escena que se articula en diferentes capas que dialogan entre si: música viva, materia vibrante, o non humano, microorganismos como axentes activos no escenario. Voces de pensadores e pensadoras como Bruno Latour, Blaise Pascal ou Lynn Margulis acompáñannos nesta viaxe sensorial.
A música, o cinema e o escénico entrelázanse e unen forzas para crear unha linguaxe común. BFlecha, Mwëslee, Diana Toucedo Federico Vladimir e Pablo Lilienfeld conflúen para xerar unha forza colectiva maior.
SOBRE AS ARTISTAS
BFlecha é o nome artístico da produtora, compositora e cantante Belén Vidal. Pioneira na escena electrónica iberoamericana, leva máis dunha década combinando vangarda sonora e instinto pop. Desde a publicación do seu primeiro disco, βeta (2013), non deixou de explorar novos sons. Esta evolución fíxose visible en Kwalia (2017) e alcanzou o seu punto álxido con ExNovo (2021), unha investigación entre a persoa física e virtual construída a partir dun ensamblaxe de instrumentos orgánicos e texturas dixitais.
Ao longo da súa carreira participou en festivais como Sónar, Primavera Sound ou Documenta Madrid, así como en presentacións en países como Estados Unidos, Xapón, Alemaña e Reino Unido. Tamén destaca o seu traballo en composición cinematográfica en obras de Diana Toucedo como Camille & Ulysse (2021) e Tatuado nos ollos levamos o pouso (2022). Xunto a Mwëslee, forma parte de Arkestra Discos.
Mwëslee é o alias de Diego Cobo, produtor de música electrónica cuxas creacións combinan RnB futurista, electrónica avanzada e unha sensibilidade próxima ao avant-jazz. Membro fundador do colectivo/selo Arkestra e participante da Red Bull Music Academy (Seattle, 2005), a súa música foi apoiada por artistas como Gilles Peterson, Benji B ou Jackmaster e publicacións como Fact, XLR8R, Dazed ou Resident Advisor. Actuou internacionalmente, consolidándose como unha figura clave do hip hop vangardista contemporáneo.
Diana Toucedo é cineasta e montadora, situada na intersección entre o cinema e a investigación. O seu traballo foi seleccionado en festivais como a Berlinale, San Sebastián, Visions du Réel ou DocLisboa. Editou máis de 35 longametraxes e o seu filme Trinta Lumes (2018) obtivo gran recoñecemento internacional. Outros traballos inclúen Camille&Ulysse (2021) e Tatuado nos ollos levamos o pouso (2022). Actualmente, desenvolve a súa primeira longametraxe de ficción e compaxina a súa práctica coa docencia e investigación académica.
Xunto a elas, en Stratos colaborarán, tamén, os creadores Federico Vladimir e Pablo Lilienfeld, que traballan como colectivo desde 2014. No seu proceso utilizan a ficción especulativa para crear espazos nos que o doméstico, o marxinal e o desexo poidan converxer. A través de prácticas tan diversas como a natación sincronizada ou os xogos de rol, exploran representacións da colectividade que cuestionan as formas hexemónicas de pertenza e de narrarse. Os seus traballos, que fluctúan entre a monstruosidade e a fantasía transindividual, formalízanse como danza / performance, documental, fotografía e instalación. O seu traballo presentouse en contextos como Kasseler Dokfest (DE); Cinéma du Réel (FR); Queer Lisboa (PT); Santarcangelo Festival (IT); Bâtard Festival (BE); PACT Zollverein (DE); During TEFAF (NL); NAVE (CL); FIDCU (UR); LOOP, Sant Andreu Contemporani, El Grec, El Palomar, MACBA e Salmón Festival (Barcelona, ES); Azkuna Zentroa (Bilbao, ES) ou MNCARS, La Casa Encendida e CA2M (Madrid, ES). Cursaron estudos de Comunicación Audiovisual na Universidade Complutense. Fede oriéntase cara ás artes visuais —completando un MA no Royal College of Arts en Londres e o programa de investigación a.pass, Bruxelas— e Pablo cara á coreografía e a creación musical —estudando danza no RCPD de Madrid e Research Studios en P.A.R.T.S. Bruxelas.
MÁIS INFORMACIÓN SOBRE AS RESIDENCIAS PARAÍSO
Residencias Paraíso é un programa de residencias artísticas deseñado e coordinado polo Colectivo RPM ––entidade independente dedicada ao impulso da danza e a creación contemporánea en Galicia––, co apoio de numerosas institucións, en activo desde o ano 2017. A través dunha convocatoria anual, acompáñanse distintos proxectos en residencia de artistas galegas, estatais e portuguesas vinculadas á danza e as artes vivas en colaboración con distintos espazos de Galicia. Estes espazos acollen aos artistas en residencias de investigación, creación e técnicas.
A convocatoria anual das Residencias Paraíso publícase a comezos de ano e deixa aproximadamente un mes para a recepción de propostas. Está aberta a artistas galegas, estatais e portuguesas. As artistas seleccionadas na convocatoria realizan unha residencia de entre dúas e tres semanas no espazo de acollida e reciben unha dotación económica de entre 1.500 e 3.000 €, segundo as necesidades do proxecto. Paralelamente, en diálogo coas artistas, deséñase unha programación expandida específica para acompañar cada unha das residencias. Este concepto de programación expandida fai referencia aos desbordamentos naturais de cada proceso de creación cara á comunidade. Nalgúns casos, actívanse mostras abertas dos procesos, prácticas de corpo, grupos de traballo, laboratorios de creación, conferencias, etc.
Os proxectos seleccionados poden estar en distintas fases, é dicir, pódese participar cun proxecto de investigación, un proxecto de creación ou para realizar unha residencia técnica. Cada ano, no mes de setembro, organízase un encontro coas e cos artistas Paraíso da edición en curso na Illa de San Simón. Este encontro é unha convivencia de tres días, un espazo compartido entre artistas Paraíso, socias-amigas de Colectivo RPM, persoas vinculadas á rede de espazos colaboradores e profesionais independentes. Colectivo RPM documenta en vídeo cada un dos proxectos, xerando un arquivo histórico que se amplía ano tras ano.
Ao longo da súa historia, nas Residencias Paraíso participaron artistas e colectivos como Brigitte Vasallo, Clara Pampyn, Luísa Saraiva, Fernando Epelde, Marcia Vázquez, Natalia Fernandes, Hermanas Gestring, Diego Anido, Compañía Elahood, Andrea Quintana, Alejandra Balboa, María Roja, Laila Tafur, Furia Sotelo, Sergio Marey, Bal Castro ou Isabel do Diego, entre moitas outras.
Entre os 209 proxectos recibidos na actual convocatoria, a cifra máis elevada da súa historia, o Colectivo RPM seleccionou a Álvaro Corral Cid & Gabi Reboredo; Blanca Gómez Terán; BFlecha, Mwëslee, Diana Toucedo, Federico Vladimir & Pablo Lilienfeld; Darío Bardam; Disiden.Cia; Fran Martínez; Jandross Rodríguez; Óscar Bueno; Pedro Vilela e Sara Somoza & Ismael Eirexas Romeü como ‘Artistas Paraíso 2026’.
Residencias Paraíso é un proxecto de Colectivo RPM en colaboración coa Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega de Industrias Culturais. Está coproducido pola Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, o Concello de Vimianzo, o Concello de Carballo, o Concello de Oleiros, o Concello de Ponteareas, o Concello de Ribadavia, a Deputación de Pontevedra e a Fundación Cidade da Cultura de Galicia. E conta coa colaboración do Centro Dramático Galego, o Centro Coreográfico Galego, o Vello Cárcere de Lugo, o FIOT de Carballo, o Pazo da Cultura de Narón, a MIT de Ribadavia, Artistea, o Padroado da Cultura do Concello de Narón e a Bienal de Pontevedra.
SOBRE O COLECTIVO RPM
Colectivo RPM é un colectivo de artistas vencellados á danza e ás artes vivas que imaxina, deseña e acompaña proxectos contextuais desde Galicia. Mantén un claro compromiso polo diálogo interinstitucional e co impulso de iniciativas ao redor da creación contemporánea, a investigación e a visibilidade da comunidade artística da danza e as artes vivas. Ademais do acompañamento de artistas e procesos, o colectivo tamén xera diálogos e accións coas comunidades locais para achegar a práctica artística á cidadanía.
Dentro das liñas de acción do Colectivo RPM destaca o programa Residencias Paraíso –construído cunha rede de teatros e espazos cómplices en Galicia– que lanza unha convocatoria anual para acoller en residencia a distintos artistas ao longo do ano, despregando unha serie de programacións expandidas abertas ao público. Este programa esténdese fóra de Galicia na liña Cruceiros Paraíso que posibilita abrir liñas de colaboración con outros espazos estatais e internacionais.
A próxima actividade que organiza a Asociación Cultural CASTIÑEIRO MILENARIO vai ser a proxección dos documentais Segadores da Órrea en terras de Castela e Memoria viva do Muíño do pan de Baamonde. Será este domingo 14 ás sete da tarde no Muíño do Museo do Pan en Baamonde.
A película Segadores da Órrea en terras de Castela é un documental dirixido polas directoras Vanesa Gómez e Laura Alonso que conta a durísima vida dos galegos que ían ás segas a Castela. Con testemuñas directas e cun enfoque etnográfico, histórico, antropolóxico e cultural, a peza reconstrúe un fenómeno que atravesou a historia de Galicia dende o século XVII ata os anos sesenta.
A súa duración será de 50 minutos.
Polo que se refire ao documental Memoria viva do Muíño do pan de Baamonde sinalar que se trata dun documental que recolle testemuños e documentación para preservar a memoria deste negocio centenario e recuperar o patrimonio de Terra Chá. O Muíño, tamén coñecido como Muíño de Cageao, foi rehabilitado para mostrar a arquitectura tradicional e o proceso de elaboración do pan.
A súa duración será de 24 minutos.
Para levar adiante esta actividade Castiñeiro Milenario conta coa colaboración do Cercud de Baamonde e o Museo do Pan de Baamonde, este último ademais pola cesión do local para a proxección.