Que pode facer a cultura polo benestar das persoas? A Deputación da Coruña abre o diálogo coa acción social e a saúde

INSCRICIÓNS ABERTAS E GRATUÍTAS CON PRAZAS LIMITADAS

  • Os encontros do 3 e do 17 de outubro reunirán profesionais da cultura, a acción social, a educación, a saúde e os coidados para explorar novas formas de colaboración desde a proximidade.
  • Da creación compartida á prescrición cultural, os encontros abordarán experiencias que sitúan a cultura en relación directa cos retos sociais, os coidados e o benestar das comunidades.
  • Maria Vlachou, Eva García, Fátima Vieira e Marta Font Cifré achegarán experiencias de Portugal, Cataluña e Euskadi para poñelas en diálogo co contexto galego.

A cultura, a acción social, a educación ou a saúde traballan desde ámbitos profesionais diferentes, pero comparten unha realidade: forman parte da vida cotiá das persoas e das comunidades. Que posibilidades aparecen cando estes ámbitos se recoñecen como posibles aliados? Que poden aprender uns doutros? E que condicións son necesarias para construír colaboracións que sexan útiles, responsables e sostibles?

Estas preguntas estarán no centro das dúas xornadas profesionais que a Deputación da Coruña celebrará os días 3 e 17 de outubro, destinadas a conectar profesionais da cultura con persoas que traballan na acción social, a educación, a saúde, os coidados e o ámbito comunitario. As citas combinarán experiencias profesionais, diálogo e traballo en grupos pequenos co obxectivo de contrastar prácticas, compartir dificultades e explorar posibilidades de colaboración desde a proximidade.

“A cultura forma parte da vida das persoas e pode xerar espazos de participación, encontro e comunidade. Con estas xornadas queremos facilitar que profesionais de ámbitos diferentes poidan coñecerse, compartir experiencias e explorar novas formas de colaboración que teñan sentido no noso contexto”, sinala Natividade González, deputada de Cultura da Deputación da Coruña.

Nos últimos anos, cada vez máis iniciativas culturais incorporan a inclusión, a participación comunitaria, os coidados, o benestar ou o traballo con persoas en situacións de vulnerabilidade. Este escenario abre novas posibilidades de colaboración, pero tamén require coñecer e respectar os marcos, os tempos e as responsabilidades de cada ámbito profesional: con quen colaborar, como incorporar a participación das persoas e das comunidades ou que condicións son necesarias para evitar simplificar ou instrumentalizar realidades sociais e sanitarias son algunhas das cuestións que atravesarán as xornadas. 

Para ampliar esta conversa, as xornadas incorporarán experiencias desenvolvidas en Portugal, Cataluña e Euskadi, que se poñerán en diálogo co contexto galego. Máis que trasladar modelos, a proposta é coñecer outros percorridos, aprendizaxes e dificultades para contrastalos coas prácticas que xa existen en Galicia e explorar que posibilidades poden abrirse desde a realidade máis próxima.

As xornadas vincúlanse tamén ao Premio de Proxectos Culturais Singulares para a Mellora Social da Deputación da Coruña, que a institución quere reforzar non só como unha convocatoria de apoio económico, senón tamén como unha ferramenta para recoñecer, conectar e acompañar un ecosistema cultural comprometido coa inclusión, a cohesión social e a vida comunitaria. Os encontros permitirán ampliar estas relacións con profesionais e entidades dos ámbitos cultural, social, sanitario e comunitario e explorar novas colaboracións e sinerxías.

Cultura e acción social: do acceso á creación compartida

A primeira xornada, o 3 de outubro, centrarase na relación entre cultura e acción social e en como conectar o traballo cultural co de profesionais que acompañan a infancia, a adolescencia, a mocidade ou as persoas maiores, especialmente en situacións de vulnerabilidade. A participación, a inclusión e a creación compartida serán algunhas das cuestións que atravesarán a conversa.

Maria Vlachou, cofundadora e directora executiva de Acesso Cultura, achegará desde Portugal a súa experiencia arredor da participación na vida cultural e das barreiras que aínda a condicionan. Xunto a ela, Eva García, especialista en creación artística comunitaria e mediación con perspectiva de dereitos, comisaria das Jornadas de Inclusión en las Artes Escénicas do INAEM e responsable da conceptualización e mediación comunitaria de Òpera Prima, do Gran Teatre del Liceu, abordará os retos, aprendizaxes e límites que aparecen nos procesos de creación coas comunidades.

Cultura e saúde comunitaria: da prescrición cultural á práctica

O 17 de outubro, a segunda xornada trasladará a conversa á relación entre cultura, saúde e coidados, explorando como favorecer colaboracións próximas á vida cotiá das persoas e que condicións e responsabilidades require o traballo compartido entre profesionais destes ámbitos.

Fátima Vieira, profesora catedrática da Universidade do Porto e unha das impulsoras do Consórcio de Prescrição Cultural da Rexión Norte de Portugal, compartirá a experiencia de colaboración entre institucións culturais, universidades e profesionais da saúde. Marta Font Cifré, directora de Gertu Kultura e directora estratéxica de K6 Gestión Kultural, achegará a experiencia vasca na conexión entre entidades culturais e sociais e o ámbito da saúde, incluída a colaboración con Osakidetza.

“Interésanos poñer a conversar profesionais que comparten preocupacións e comunidades, pero que non sempre teñen espazos para pensar xuntas. As experiencias doutros contextos son un punto de partida para contrastar o que xa estamos a facer aquí, compartir dúbidas e identificar posibilidades de colaboración desde a realidade galega”, explica Sergio Lago, comisario do proxecto.

As dúas xornadas parten así dunha mesma idea: favorecer que profesionais que traballan coas mesmas persoas e comunidades desde ámbitos diferentes poidan recoñecerse, compartir coñecementos e abrir novas posibilidades de traballo conxunto. Un diálogo que pon a cultura en relación coa acción social, a saúde e os coidados, atendendo tanto ao seu potencial como ás condicións necesarias para construír colaboracións útiles, responsables e sostibles.

INFORMACIÓN PRÁCTICA

  • Datas:
    • 3 de outubro | Cultura e acción social – Inscrición aquí
    • 17 de outubro | Cultura e saúde comunitaria – Inscrición aquí
  • Horas De 10.00 a 18.00 h [Recepción desde as 9.30 h]
  • Ubicación: Sala Juanjo Gallo – Deputación da Coruña [Avenida Porto da Coruña, 2, 6º andar. A Coruña]

Participación gratuíta con prazas limitadas.

Inscrición por orde de chegada. É posible solicitar asistencia a unha das xornadas ou ás dúas de maneira independente.

Sobre A Cultura é un Dereito

A acción cultural da Deputación da Coruña

Cultura, cooperación e territorio. A política cultural da Deputación da Coruña desenvólvese ao redor destes elementos, a partir dos cales procuramos axudar a construír unha sociedade viva, dinámica, consciente, orgullosa da súa identidade e sabedora do seu potencial.

Cremos na cultura como ferramenta para a mellora social. E apostamos por traballar, para a conseguir, cos diferentes axentes e actores culturais da nosa sociedade. Cooperamos cos concellos, as entidades e as e os artistas desde o local, desde a proximidade.

Acreditamos firmemente en que a cultura é un dereito. Que alimenta, que nos fai o que somos. O espazo das ideas e dos valores, que non pode reducirse a ornamento. Por iso traballamos. Cultura en todos os concellos, cultura con todas as persoas.

aculturaeundereito.gal

Carles Sans, fundador de Tricicle, protagoniza este sábado o primeiro gran encontro coa comedia no FIOT de Carballo

O actor e creador catalán chega Á Rúa dos Contos do 35º Festival Internacional Outono de Teatro coa súa despedida dos escenarios, ¡Por fin me voy!, tras 45 anos de traxectoria; será no Auditorio do Pazo da Cultura de Carballo, o sábado 25, ás 20.00 horas, coas últimas entradas aínda dispoñibles

A primeira semana do #FIOT35 arrinca hoxe mércores con Hamelin, de Fran Rei, e continuará con propostas de circo, humor, música e narración oral ata o domingo 27

A Rúa dos Contos e o Teatro de Rúa toman Carballo desde os primeiros días desta nova entrega do ‘corazón do teatro en Galicia’, cunha programación para públicos de todos os gustos e idades, que se estenderá por diferenets espazos da vila bergantiñá

O Festival Internacional Outono de Teatro regresa até o 31 de outubro para achegar a Carballo un total de 43 espectáculos, con 8 estreas absolutas e 9 estreas en Galicia, procedentes de dous países (España e Portugal) e 8 comunidades autónomas, ademais de máis dunha vintena de actividades paralelas

Todos os detalles desta 35ª edición do FIOT poden consultarse na páxina web do festival, www.fiot.gal, mentres que as entradas para as diferentes liñas da programación aínda dispoñibles poden adquirise a través de Ataquilla.com

O Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo, o FIOT, bota a andar esta semana a súa 35ª edición cunha programación que, nesa primeira semana, desde hoxe e ata o domingo 27 de setembro, levará as artes escénicas ás salas, rúas e espazos cotiáns da vila bergantiñá. O primeiro gran prato forte chegará este sábado, 26 de setembro, coa presenza de Carles Sans, fundador de Tricicle, que presentará no Auditorio do Pazo da Cultura, ás 20.00 horas, o seu espectáculo ¡Por fin me voy!, unha despedida dos escenarios tras 45 anos de profesión.

Baixo o lema “Cando todo cae, ven ao teatro”, o FIOT35 regresa a Carballo ata o 31 de outubro para achegar ao público unha coidada selección da escena actual, con 43 espectáculos, 8 estreas absolutas e 9 estreas en Galicia, procedentes de España e Portugal e de oito comunidades autónomas. O programa articúlase arredor do Programa de Sala, OTNI, Rúa dos Contos, Teatro de Rúa, FIOT en Ruta, Micro-escenas M², FIOTeen e FIOTiño.

Nesta primeira semana de programación, xunto a Carles Sans, daranse cita artistas e compañías como Josito Porto, Fran Rei, Spinish Circo, Daniel Higiénico e Sobria e Serena.

CARLES SANS, A DESPEDIDA DUN MESTRE DO HUMOR, FUNDADOR DE TRICICLE

A gran cita desta primeira semana terá lugar coa chegada de Carles Sans e ¡Por fin me voy!, o espectáculo co que o actor, director e fundador de Tricicle afronta a súa última xira despois de 45 anos de carreira. Sans presenta unha proposta teatral dun só personaxe na que, mantendo a especial xestualidade e o sentido do humor que o acompañaron durante toda a súa traxectoria con Tricicle, dá esta vez un maior protagonismo á palabra.

O espectáculo parte da chegada á xubilación e das supostas actividades que hai que realizar nesta nova etapa vital para construír unha celebración da risa arredor das contradicións, os tópicos e as fantasías da vida do pensionista.

¡Por fin me voy! non é un monólogo ao uso, senón un espectáculo teatral no que as impresións, lembranzas e fantasías de Sans se converten en materia cómica. O propio actor promete unha función na que as gargalladas se sucederán a un ritmo vertixinoso.

A presenza de Carles Sans no FIOT enmárcase na Rúa dos Contos, o ciclo pioneiro de narración oral do festival, que unha vez máis amplía os límites dos espazos escénicos convencionais para levar a palabra, o humor e a creación a locais e lugares cotiáns de Carballo.

O FIOT ARRINCA CON ‘HAMELIN’, HUMOR E NARRACIÓN ORAL

Pero a programación desta primeira semana comeza xa hoxe mércores, 23 de setembro, coa proposta Hamelin, de Fran Rei, na Residencia de Maiores de Carballo, ás 18.00 horas. Adaptada especialmente para o FIOT, esta revisión da popular lenda combina narración oral, maxia, humor e lingua de signos para propoñer unha nova mirada sobre o conto tradicional e poñer en valor a diversidade e a integración. A función é, ademais, un convite especial do festival para as persoas usuarias dos centros de maiores de Carballo e da asociación AFABER.

O xoves 24 será a quenda de Laretadas, de Josito Porto, ás 21.00 horas, no Mesón do Pulpo, dentro da Rúa dos Contos. Un espectáculo de humor e improvisación no que o artista divaga, esbardalla e defende teorías das que nin el mesmo está demasiado seguro, construíndo unha proposta aberta á improvisación e á retranca.

CIRCO CONTEMPORÁNEO NAS PRAZAS DE CARBALLO

O venres 25, ás 19.30 horas, o Teatro de Rúa tomará a Praza do Concello coa espectacular proposta para todos os públicos Fins al Cel (Ata o ceo), de Spinish Circo, procedente da Comunidade Valenciana. Sete artistas en escena e música en directo protagonizan un espectáculo de gran formato que combina barra rusa, banquinas, portés colectivos e acrobacias para construír unha viaxe entre a realidade e a fantasía. A confianza, a cooperación e o risco compartido son os motores dunha proposta que fusiona circo, teatro e música e que convida o público a mirar cara arriba e tamén cara a dentro. 

UN SÁBADO DE HUMOR, MÚSICA E TEATRO

O sábado 26 concentrará boa parte da actividade desta primeira semana. Ademais da esperada visita de Carles Sans, a Rúa dos Contos continuará pola noite con Cancionólogos, de Daniel Higiénico, ás 23.00 horas, no O Patacón.

O artista das Illas Baleares rompe as fronteiras entre música e teatro nunha proposta na que cancións, improvisación e relatos inesperados se suceden a un ritmo imprevisible. Cada canción convértese nun pequeno conto e cada historia abre a porta á seguinte, nun espectáculo construído desde a palabra, a ironía e o humor. Daniel Higiénico, cunha longa traxectoria musical, define o seu estilo como “cantautor-rock-teatral” ou “cantactor” ecléctico.

A NOVA COMEDIA GALEGA PECHA A PRIMEIRA SEMANA

O domingo 27 de setembro, ás 20.00 horas, o Auditorio do Pazo da Cultura acollerá O chou, de Sobria e Serena, unha das propostas da nova comedia galega incluídas nesta edición da Rúa dos Contos.

Jazmín Abuín e Arantxa Treus únense por primeira vez nun mesmo escenario para combinar monólogos, improvisación e sketches visuais nun espectáculo que aposta pola observación, a sátira, a desvergonza e a conexión directa co público. As dúas intérpretes constrúen un diálogo áxil e inesperado no que cada historia conduce á seguinte, cunha boa dose de humor e unha mirada capaz de rir de todo, empezando por elas mesmas.

Deste xeito, a primeira semana do FIOT35 ofrece xa unha mostra da diversidade de linguaxes e formatos que atravesan esta edición: narración oral, comedia, improvisación, música, circo contemporáneo e teatro conflúen nun programa que busca levar as artes escénicas a públicos diferentes e a espazos diversos da vila.

UNHA COIDADA SELECCIÓN CO MELLOR DA ESCENA ACTUAL EN CARBALLO

“Cando todo cae, ven ao teatro”. Baixo este lema, chega unha nova entrega do FIOT, o Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo, que celebra a súa 35ª edición do 23 de setembro ao 31 de outubro de 2026. Un ano máis, o festival busca reunir o mellor da escena actual en Carballo ao longo de cinco semanas, nun cartel ecléctico no que hai Programa de Sala, OTNI, Rúa dos Contos, Teatro de Rúa, FIOT en Ruta, FIOTeen, FIOTiño e Micro-escenas M2. 

No rpograma da 35ª edición do Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo danse cita nomes imprescindibles da escena galega, española e internacional, como Alba Flores, Alberto Velasco, almealera, Andrés Lima, Carles Sans (fundador de Tricicle), Chévere, a Companhia do Chapitô, Delphine de Vigan, Esther Carrodeguas, Gloria Muñoz, Juan Carlos Fisher, Lúa Mosquetera, María Velasco, Mofa e Befa, Rafael Álvarez, El Brujo, Spinish Circo, Titzina e moitas máis figuras que merece a pena revisitar ou descubrir.

En total, ‘o corazón do teatro en Galicia’ achegará a todos os públicos 43 espectáculos, 8 estreas absolutas, 9 estreas en Galicia, procedentes de dous países (España e Portugal) e 8 comunidades autónomas (Andalucía, Aragón, Cataluña, Comunidade Valenciana,  Comunidade de Madrid, Castela León, Galicia e Illas Baleares).

Á cita con esta nova entrega do FIOT non faltarán tampouco coproducións, residencias artísticas e máis dunha vintena de actividades de mediación de públicos e apoio á creación teatral, como a exposición ZoomFIOT, presentación de libros e coproducións,  gravación en directo dos podcasts do OndaFIOT, os Café con…, un homenaxe a Manuel Lorenzo, lecturas dramatizadas, encontros co público ao rematar a función, a colaboración coa Noite Europea das Persoas Investigadoras, o Premio do Público, o Certame de Teatro Lido ou a entrega do galardón Xograr de Outono a Antonio Porteiro. 

Toda a información de horas e venda de entradas está dispoñible na web do festival en www.fiot.gal. O FIOT – Festival Internacional Outono de Teatro está organizado pola Asociación Telón e Aparte eo Concello de Carballo, co patrocinio da Xunta de Galicia, a Deputación da Coruña, o Ministerio de Cultura e a Fundación Luís Calvo Sanz. Un ano máis, conta tamén coa colaboración da Libraría Brañas, Camiño Escena Norte, o Colectivo RPM e o CCA Carballo.

SOBRE O FIOT: 35 ANOS CREANDO TEATRO

O Festival Internacional Outono de Teatro (FIOT) é un festival que ofrece un programa comprometido coas artes escénicas e cos proxectos máis prestixiosos do teatro actual. Está organizado pola Asociación Cultural Telón e Aparte e conta coa colaboración do Concello de Carballo. Pola súa traxectoria, a calidade da programación, a variedade das propostas de intermediación cultural que ofrece e pola súa proxección, o FIOT sitúase como un dos festivais máis importantes de Galicia e referente cultural durante o outono: un mes completo de programación, con preto de 40 espectáculos e ducias de actividades paralelas, converten a Carballo na capital das artes escénicas da comunidade galega.

Desde hai 35 anos, o FIOT dá a coñecer en Carballo o traballo de compañías de referencia e de creadoras emerxentes. Mais, especialmente, busca atraer novos públicos ao teatro. O festival nace en 1992 como espazo para ofrecer unha programación de teatro de calidade na comarca de Bergantiños e impulsar unha estrutura creativa arredor das artes escénicas na zona. Desde entón, FIOT é o lugar de encontro entre artistas, compañías e programadoras, e aposta por estimular a creación e o traballo en rede tanto a través da oferta de espazos para residencias artísticas como da implicación, do propio festival, na produción e novos espectáculos, fundamentalmente de compañías galegas.

Nas súas pasadas 34 edicións, FIOT contou coa participación das compañías máis relevantes de Galicia e España, ademais do ámbito internacional, outorgando así espazo a numerosas disciplinas, novas linguaxes, xéneros e formatos; ademais de ofrecer estreas absolutas ou no territorio galego. Desde xeito, máis de 360 formacións e artistas presentaron os seus traballos no FIOT, con nomes tan salientables no marco do panorama escénico galego, nacional e internacional coma Blanca Portillo, Pablo Messiez, Rafael Álvarez, El Brujo, Yllana, Ron Lalá, Pont Flotant, Titzina, Kamikaze Producciones, Compañía do Chapitô, Leo Bassi, Chévere, Timbre 4, Mofa e Befa, Xosé A. Touriñán, Quico Cadaval, Pablo Remón, Andrés Lima… 

Ao longo da súa traxectoria, diversos recoñecementos acreditaron o intenso traballo do FIOT para achegar as artes escénicas do século XXI á cidadanía e recoñeceron o festival como unha das iniciativas teatrais do noroeste peninsular máis relevantes na actualidade. Entre outras distincións cítanse, ademais da ‘Insignia Cultural’ do ‘Observatorio de la Cultura’ da Fundación Contemporánea como mellor proxecto cultural de Galicia en 2022, o Premio da Cultura Galega 2018 no ámbito das artes escénicas outorgado pola Xunta de Galicia ou o Premio Galego do Ano 2018, entre outros.

MÁIS INFORMACIÓN

https://fiot.gal/

A Casa-Museo Manuel María organiza unha CAMIÑADA POR MARTUL

Imaxe tomada da web da Casa-Museo Manuel María

A Casa-Museo Manuel María organiza para este domingo, día 27 de setembro, unha nova andaina. Será pola parroquia de Martul (Outeiro de Rei).

Cunha distancia de 5 km e unha duración aproximada de tres horas, a camiñada será dinamizada por Orlando Viveiro (divulgador cultural) e ten unha dificultade baixa.

Durante o percurso poderemos ver o monumento funerario da Pena Dereita, construción megalítica que olla o devalar da existencia desde o fondo dos tempos; o asentamento castrexo das Penas do Castro, con aquela serpe mítica acubillada no imaxinario colectivo; o complexo hidráulico conformado polo Muíño do Eusebio xunto cos restos do Batán situados no regato Cal de Rei, afluente do Ladra; a Casa Grande de Cartel, arrodeada de pombal e de capela, escoitando o xorrar cantareiro da fonte que subministra auga a este núcleo de poboación; e elementos da arquitectura popular, propios do noso patrimonio cultural, nomeadamente a Igrexa de Martul, con detalles románicos de interese. Camiños e historias para gozarmos deste outono incipiente.

A saída será da Casa-Museo, ás 9.30 hrs, para achegar todos en grupo, en automóbeis particulares, ao inicio do itinerario.

As persoas que desexen asistir (actividade gratuíta), sinalar que é necesario anotarse no seguinte enderezo electrónico contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou no whatsapp 698177621

Pregón das Festas de San Ramón e Santa María 2026, por Daniel Veiga Roca

Imaxe de Daniel Veiga Roca, tomada das súas RRSS

O músico vilalbés Daniel Veiga Roca foi o encargado de pregoar as Festas de San Ramón e Santa María 2026, da capital chairega. Este músico vilalbés cuxa traxectoria profesional principiou precisamente na Banda de Música de Vilalba, onde tamén iniciou a súa formación xa desde a súa nenez. Despois dunha dilatada e enriquecedora etapa de formación, na actualidade exerce como clarinete solista da Orquesta Sinfónica Ciudad de Zaragoza, ademais de ser colaborador habitual da Real Filharmonía de Galicia, profesor do Conservatorio Profesional e da Escola de Música de Vilalba e director da Banda de Música de Vilalba.

Velaquí o pregón pronunciado o pasado 30 de agosto no Auditorio Municipal de Vilalba, durante a celebración da Gala do 52º Premio de Poesía do Concello de Vilalba. (Descargar PDF)

Proxección da longametraxe AS LIÑAS DESCONTINUAS, de Anxos Fazáns, no Auditorio Municipal de Vilalba

O Instituto de Estudos Chairegos (IESCHA) en colaboración coa Academia Galega do Audiovisual, a Área de Cultura-Vicepresidencia da Deputación de Lugo e o Concello de Vilalba, organiza a proxección da longametraxe AS LIÑAS DESCONTINUAS, de Anxos Fazáns, continuando deste xeito co CICLO MESTRE MATEO-2026 que durante os próximos meses brindaranos a oportunidade de poder disfrutar das películas finalistas (documentais, longametraxes e curtas) dos XXIV PREMIOS MESTRE MATEO.

Esta QUINTA proxección terá lugar no Auditorio Municipal de Vilalba o domingo 27 de setembro de 2026, ás 20:00h.A entrada é de balde, pero haberá que facer a correspondente reserva de localidade en entradasvilalba.es.

NOTA-linas-discontinuas

O artista Jandross Rodíguez inicia a súa RESIDENCIA PARAÍSO 2026 na Casa da Cultura de Vimianzo

Desde este luns 21 de setembro e até o sábado 3 de outubro, no marco das Residencias Paraíso 2026, impulsadas polo Colectivo RPM, o bailarín e creador galego traballará na súa proposta Suksen, que parte dunha curiosidade arredor da fetichización do imaxinario popular de velar e manter loito

Unha vez finalizada a súa residencia, o creador ofrecerá unha mostra aberta do seu traballo en proceso, que terá lugar na mesma Casa da Cultura de Vimianzo, o sábado, 3 de outubro, ás 20.00 horas, con acceso libre 

Paralelamente, o artista ven de participar, xunto ao resto de ‘Artistas Paraíso 2026’, nun encontro anual promovido polo Colectivo RPM que tivo lugar a pasada fin de semana, os días 18, 19 e 20 de setembro, na Illa de San Simón, en Redondela

Residencias Paraíso é un proxecto impulsado por RPM, que conta co financiamento da Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega das Industrias Culturais, e das distintas institucións coprodutoras do programa: Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, Concello de Vimianzo, Concello de Carballo, Concello de Oleiros, Concello de Ponteareas, Concello de Ribadavia, Deputación de Pontevedra e Fundación Cidade da Cultura de Galicia

O artista Jandross Rodríguez continúa este luns, 21 de setembro, en Vimianzo, a súa andaina na décima edición das Residencias Paraíso. As Residencias Paraíso son un programa anual de residencias artísticas para a danza e as artes vivas pioneiro no noso territorio, promovido polo Colectivo RPM. A Casa da Cultura de Vimianzo acollerá até o sábado 3 de outubro, a residencia artística do do bailarín e creador galego, en torno á súa proposta que ten por título Suksen. O proxecto parte dunha curiosidade arredor da fetichización do imaxinario popular de velar e manter loito: que sucedería se, desde o cuir, abordásemos o morrer?

Unha vez finalizada a súa residencia artística, Jandross Rodríguez ofrecerá unha mostra aberta do seu traballo en proceso, que terá lugar na mesma Casa da Cultura de Vimianzo, o sábado 3 de outubro, ás 20.00 horas, con acceso libre ata completar a capacidade do espazo. Paralelamente, o creador gozou dunha primeira fase da súa residencia artística a principios de setembro en Narón e ven de participar, ademais, xunto ao resto de ‘Artistas Paraíso 2026’, nun encontro anual promovido polo Colectivo RPM que tivo lugar a pasada fin de semana, os días 18, 19 e 20 de setembro na Illa de San Simón, en Redondela.

SOBRE O PROXECTO

Suksen parte dunha curiosidade arredor da fetichización do imaxinario popular de velar e manter loito. Que sucedería se, desde o cuir, abordásemos o morrer? Como voltar á intimidade e á pausa que existe nesta catarse? Que hai no cuir, como práctica, que pode axudar a reimaxinar esta tradición e os seus coidados?

Suksen explora dende o corpo unha fisicalidade límite, situándose no limbo que separa a escuridade íntima do amencer ruidoso. Traballa coa capacidade residual, inmanente a un corpo canso que segue a moverse para sobrevivir, para que o escoiten, para que o acompañen.

SOBRE O ARTISTA 

Alejandro Rodríguez, coñecido artisticamente como Jandross (Vilagarcía de Arousa, 2000), é un bailarín e creador galego cuxo traballo se sitúa na intersección entre a práctica escénica, a investigación académica e a xestión cultural. Formado inicialmente en hip hop e teatro musical, desde o ano 2018 centra a súa linguaxe artística no waacking, participando activamente na comunidade nacional e internacional deste estilo e consolidando a súa formación con grandes referentes en diversos eventos e cursos internacionais ao longo dos últimos sete anos. Exerce como docente e codirector da formación profesional de danza urbana PikaYMika en A Coruña, e como mestre rotatorio na formación da asociación Waacking Spain. 

Como intérprete, a súa carreira profesional iniciouse en 2018, destacando a súa participación no musical Cats e en diversos proxectos audiovisuais para artistas emerxentes. Nos últimos tres anos, mantén unha estreita colaboración co artista Mondra, formando parte como bailarín da súa actual xira ‘De Ronda’. Movido por unha forte vocación cara á creación, Jandross lidera o proxecto A Noite do Cuco, unha obra en proceso na que reflexiona sobre o duelo e as tradicións asociadas no presente, sentando as bases da súa identidade escénica.

MÁIS INFORMACIÓN SOBRE AS RESIDENCIAS PARAÍSO

Residencias Paraíso é un programa de residencias artísticas deseñado e coordinado polo Colectivo RPM ––entidade independente dedicada ao impulso da danza e a creación contemporánea en Galicia––, co apoio de numerosas institucións, en activo desde o ano 2017. A través dunha convocatoria anual, acompáñanse distintos proxectos en residencia de artistas galegas, estatais e portuguesas vinculadas á danza e as artes vivas en colaboración con distintos espazos de Galicia. Estes espazos acollen aos artistas en residencias de investigación, creación e técnicas. 

A convocatoria anual das Residencias Paraíso publícase a comezos de ano e deixa aproximadamente un mes para a recepción de propostas. Está aberta a artistas galegas, estatais e portuguesas. As artistas seleccionadas na convocatoria realizan unha residencia de entre dúas e tres semanas no espazo de acollida e reciben unha dotación económica de entre 1.500 e 3.000 €, segundo as necesidades do proxecto.

Paralelamente, en diálogo coas artistas, deséñase unha programación expandida específica para acompañar cada unha das residencias. Este concepto de programación expandida fai referencia aos desbordamentos naturais de cada proceso de creación cara á comunidade. Nalgúns casos, actívanse mostras abertas dos procesos, prácticas de corpo, grupos de traballo, laboratorios de creación, conferencias, etc. 

Os proxectos seleccionados poden estar en distintas fases, é dicir, pódese participar cun proxecto de investigación, un proxecto de creación ou para realizar unha residencia técnica. Cada ano, no mes de setembro, organízase un encontro coas e cos artistas Paraíso da edición en curso na Illa de San Simón. Este encontro é unha convivencia de tres días, un espazo compartido entre artistas Paraíso, socias-amigas de Colectivo RPM, persoas vinculadas á rede de espazos colaboradores e profesionais independentes. Colectivo RPM documenta en vídeo cada un dos proxectos, xerando un arquivo histórico que se amplía ano tras ano.

Ao longo da súa historia, nas Residencias Paraíso participaron artistas e colectivos como Brigitte Vasallo, Clara Pampyn, Luísa Saraiva, Fernando Epelde, Marcia Vázquez, Natalia Fernandes, Hermanas Gestring, Diego Anido, Compañía Elahood, Andrea Quintana, Alejandra Balboa, María Roja, Laila Tafur, Furia Sotelo, Sergio Marey, Bal Castro ou Isabel do Diego, entre moitas outras.

Entre os 209 proxectos recibidos na actual convocatoria, a cifra máis elevada da súa historia, o Colectivo RPM seleccionou a Álvaro Corral Cid & Gabi Reboredo; Blanca Gómez Terán; BFlecha, Mwëslee, Diana Toucedo, Federico Vladimir & Pablo Lilienfeld; Darío Bardam; Disiden.Cia; Fran Martínez; Jandross Rodríguez; Óscar Bueno; Pedro Vilela e Sara Somoza & Ismael Eirexas Romeü como ‘Artistas Paraíso 2026’. 

Residencias Paraíso é un proxecto de Colectivo RPM en colaboración coa Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega de Industrias Culturais. Está coproducido pola Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, o Concello de Vimianzo, o Concello de Carballo, o Concello de Oleiros, o Concello de Ponteareas, o Concello de Ribadavia, a Deputación de Pontevedra e a Fundación Cidade da Cultura de Galicia. E conta coa colaboración do Centro Dramático Galego, o Centro Coreográfico Galego, o Vello Cárcere de Lugo, o FIOT de Carballo, o Pazo da Cultura de Narón, a MIT de Ribadavia, Artistea, o Padroado da Cultura do Concello de Narón e a Bienal de Pontevedra.

SOBRE O COLECTIVO RPM

Colectivo RPM é un colectivo de artistas vencellados á danza e ás artes vivas que imaxina, deseña e acompaña proxectos contextuais desde Galicia. Mantén un claro compromiso polo diálogo interinstitucional e co impulso de iniciativas ao redor da creación contemporánea, a investigación e a visibilidade da comunidade artística da danza e as artes vivas. Ademais do acompañamento de artistas e procesos, o colectivo tamén xera diálogos e accións coas comunidades locais para achegar a práctica artística á cidadanía. 

Dentro das liñas de acción do Colectivo RPM destaca o programa Residencias Paraíso –construído cunha rede de teatros e espazos cómplices en Galicia– que lanza unha convocatoria anual para acoller en residencia a distintos artistas ao longo do ano, despregando unha serie de programacións expandidas abertas ao público. Este programa esténdese fóra de Galicia na liña Cruceiros Paraíso que posibilita abrir liñas de colaboración con outros espazos estatais e internacionais.

2026.09.21.-NP-Residencia-Paraiso-Jandross-Rodriguez