Autobán reflexiona mañá, mércores 18, sobre o ‘Panorama do Fanzine Galego’ nunha xornada con profesionais como Emma Ríos, Luis Yang, Yupiyeyo e Gemma Pérez Feijoó

por | Jun 17, 2025 | Autores/as, Creación, Novas, Outras Artes, Xeral

A Biblioteca de Estudos Locais da Coruña acollerá este mércores 18 de xuño, de 17.30 a 20.30h, unha nova proposta impulsada por Autobán, que analizará e poñerá en valor a autoedición desde diferentes prismas e accións da man de grandes profesionais do sector

A Biblioteca de Estudos Locais da Coruña acollerá mañá mércores, en xornada de tarde, de 17.30 a 20.30 horas, unha nova proposta impulsada por Autobán, coa colaboración do Concello da Coruña, que analizará e poñerá en valor a autoedición desde diferentes prismas e accións e da man de grandes profesionais do sector, como Emma Ríos, Luis Yang, Gemma Pérez Feijoó e “Yupiyeyo”, entre outras figuras galegas do universo do fanzine. En palabras de Autobán, con esta actividade “queremos celebrar a nosa constante colaboración coas bibliotecas da cidade, en especial, coa Biblioteca de Estudos Locais, que fai un traballo enorme apoiándonos no Premio Autobán –que neste 2025 celebra a súa segunda edición– e desenvolve unha actividade fundamental: a creación da Fanzinoteca Municipal”.

Desde xeito, nesta xornada titulada ‘Panorama do Fanzine Galego’, que se celebrará mañá mércores, 18 de xuño, o público poderá asistir, de balde, a tres actividades nunha mesma tarde: a presentación das obras gañadoras do Premio Autobán ao Mellor Fanzine Galego 2024, cos autores Luis Yang e Gemma Pérez; a presentación e a visita á Fanzinoteca da BMEL, que recolle na Biblioteca de Estudos Locais da Coruña exemplares representativos da creatividade galega e coruñesa; e un faladoiro sobre autoedición na Coruña, da man de relevantes fanzineiras e fanzineiros de orixe galego e de diferentes xeracións e proxeccións.  

PROGRAMA DA XORNADA ‘PANORAMA DO FANZINE GALEGO’

Mércores 18 de xuño, 17.30 horas

Presentación das obras gañadoras do Premio Autobán ao Mellor Fanzine Galego 2024

Luis Yang presentará “Sunny 16”, obra galardoada co I Premio Autobán; e Gemma Pérez, que acadou un accésit no mesmo certame, ensinará o seu fanzine “Mi nick era #humeda”. Introducirán a charla Emma Ríos e María Álvarez “Yupiyeyo”.

Mércores 18 de xuño, 18.30 horas

Visita e presentación da Fanzinoteca da BMEL

Coñeceredes de primeira man o apartado de fanzines da Biblioteca de Estudos Locais, con exemplares representativos da creatividade galega e coruñesa.

Mércores 18 de xuño, 19.00 horas

Faladoiro sobre autoedición na Coruña

Mesa redonda que tratará a autoedición na cidade desde diversas ópticas, contando coas experiencias de fanzineiras de distintas xeracións e con diferente procedencia e proxección. Participan María Álvarez “Yupiyeyo”, Gemma Pérez, Emma Ríos e Luis Yang, e modera Sira González.

PARTICIPANTES NA XORNADA ‘PANORAMA DO FANZINE GALEGO’

Emma Ríos (Vilagarcía de Arousa, 1976) é unha autora que se forma a medio camiño entre a arquitectura e a autoedición ata que consegue dedicarse profesionalmente á historieta en 2007. Realizou traballos de encarga para varias editoriais americanas, destacando Marvel Entertainment, onde traballa regularmente durante catro anos ata que consegue volver ao cómic de autor en 2014 da man de Image e en colaboración con Kelly Sue DeConnick con Bella Muerte (Astiberri, 2014 e 2016), cómic polo que é nomeada en dúas categorías dos premios Eisner ese mesmo ano: como mellor portadista e como mellor artista de interiores. Actualmente, traballa no cuarto volume desta serie, pola que finalmente foi premiada nos Eisner como mellor portadista en 2020. Tamén é autora de I.D. (Astiberri, 2016), coedita a revista Island con Brandon Graham e cocrea Mirror (Astiberri, 2017) con Hwei Lim. Anzuelo (Astiberri, 2025) é a súa última obra como autora completa.

Gemma Pérez Feijóo naceu entre módems de 56k, deseños de pósters de orquestra e viseiras para facer a vendima. É deseñadora gráfica de día, ilustradora de noite, e bollera de fanzine sempre. Tras anos dirixindo proxectos para empresas privadas e institucións públicas, decidiu abrir ben os ollos —seis, para ser exactas— e fundar xunto con outras compañeiras bolleras Muller de 6 ollos, un espazo colectivo onde crear dende o transfeminismo, o rural e o afecto. 

O seu estilo caracterízase por un enfoque intimista e costumista, atravesado pola ironía e sempre desde o humor como ferramentas para mirar o cotián desde unha óptica #queer #cuir. Desenvolve un universo visual que se move entre o íntimo e o político, o festivo e o queer, o artesanal e o pixelado. Cree no humor como linguaxe gráfica e nos fanzines como pequenos sismos editoriais. Nos seus comezos foi premiada no certame de novos creadores GZcrea e no OUFF e, máis recentemente, en festivais como o Autobán. E segue debuxando entre reunións, asembleas, pantallas e amigas. 

Luis Yang (Madrid, 1993) é ilustrador e animador. Foi un dos impulsores do fanzine Nimio, gañador do premio ao mellor fanzine en Comic Barcelona 2016. Colaborou cos seus cómics en publicacións como Hoodoo Voodoo, š!, doko boko, Fenómena e Ex Mag, entre outros. En 2020 dirixiu e animou o videoclip musical When I Grow Up, da cantante estadounidense Yaeji, para a discográfica XL Records. En 2022 uniuse á guionista Uxía Larrosa para crear O bico da Serea, que recibiu o Premio Castelao e, posteriormente, en 2024, foi editado en castelán por Ediciones La Cúpula como El beso de la sirena. Actualmente, autoedita o fanzine Amorcito, nomeado a mellor fanzine en Cómic Barcelona. No ano 2024 foi galardoado co I Premio Autobán ao Mellor Fanzine Galego. 

Nacida en Lugo en 1982, María Álvarez Hortas, artisticamente coñecida como “Yupiyeyo”, é Ilustradora, deseñadora e realizadora afincada na Coruña. É cofundadora do colectivo Miñoco e do fanzine Compota de Manatí. Desenvolve proxectos de ilustración editorial e cómic, ademais de obradoiros, cursos e actividades relacionadas co debuxo e a banda deseñada. 

Estudou na EASD Pablo Picasso da Coruña. En solitario, publicou tres volumes do fanzine autobiográfico ¿Hay alguien ahí? e realizou o proxecto didáctico sobre violencia machista na adolescencia Game Over. Participou, tamén, na antoloxía de cómics O puño e a letra, sobre poemas de Yolanda Castaño, e na mostra Desde Coruña con humor.

Sira González é Licenciada en Documentación e ten un Máster en Bibliotecas Escolares. Leva desempeñando a súa labor bibliotecaria na Biblioteca Municipal de Os Rosales da Coruña desde o ano 2009. Coordinadora de clubs de lectura e responsable da comicteca, nos últimos anos imparte formacións sobre a colección de cómic en centros escolares e a súa promoción entre o público lector. O seu obxectivo é dobre: romper prexuizos con respecto ao medio e achegar a súa lectura a todos os tramos de idade, de 0 a 100 anos.

SOBRE AUTOBÁN

Autobán é o festival coruñés de cómic autoeditado. No ano 2023, a iniciativa constitúese como asociación cultural. O seu obxectivo é a promoción da banda deseñada e a ilustración, a autoedición e a autoxestión, así como tecer unha rede de apoio para as persoas que se dedican a estas disciplinas. No seu labor inclúese a creación de eventos e actividades para a xestión de espazos nos que todos os e as amantes da autoedición sexan protagonistas.

A asociación organiza cada mes de agosto o Festival Autobán coincidindo co encontro internacional Viñetas desde o Atlántico. Trátase dun mercado de autoedición que ofrece a autores e autoras, colectivos, proxectos de autoedición e microeditoriais de toda a Península a oportunidade de amosar e vender o seu material. O encontro propón, tamén, combates de debuxantes, presentacións de proxectos, obradoiros, exposicións, música e gastronomía durante a súa celebración. 

Por outra banda, a asociación promove, tamén, iniciativas como o Autobom, que se presenta como a edición de primavera do Autobán, coa vontade de ser un encontro entre a xente que se dedica e goza coa autoedición gráfica e a BD alternativa, con charlas, faladoiros, obradoiros e actividades diversas en torno ao mundo dos fanzines. De forma mensual, Autobán organiza, asimesmo, un Club de Debuxo con diferentes temáticas en espazos afines do sector.

DEZ ANOS DE HISTORIA DE AUTOBÁN

En agosto de 2024, o festival de autoedición e BD Autobán celebrou o seu 10º aniversario. O ilustrador José Domingo foi o autor do cartel dese 10º Autobán, nun homenaxe a eses 10 anos de traxectoria do evento, xa que tamén foi el quen deseñou o cartel da primeira edición de Autobán celebrada en 2014. Neste 2025, Autobán regresará á Coruña no mes de agosto para celebrar a 11ª edición do evento.

Entre os fitos do Autobán nesta década de historia cabe destacar que moitas das xoves promesas que gañaron o seu Combate de Debuxantes acabaron por converterse en historietistas e artistas de renome, como Xulia Vicente, Cynthia Alfonso, Xulia Pisón, Paula Freire, Teresa Ferreiro, Jorge Parras, Paz Rodríguez ou Aisha Rey. As sedes máis populares do Autobán ao longo dos anos foron a añorada Nave 1839 e a actual Praza de San Andrés, pero o festival tense movido por toda A Coruña: celebrou edicións no espazo The Room, nos bares Old School, La Maleta, Ledicia, Meliora, Bar 13 ou Monty, na Sala Filomatic, na librería A Tobeira de Oza ou no local social A Revolteira, e tivo unha exposición antolóxica no Café de Macondo. En 2024 sumouse, tamén, o Círculo de Artesáns.

Nos faladoiros do Autobán teñen participado ducias de personalidades do sector, coma os debuxantes Emma Ríos, Natasha Bustos, Alberto Vázquez, Bea Lema, Roberta Vázquez, Manel Cráneo, Santy Gutiérrez, Alberto Guitián, Leandro Barea, Pepa Prieto Puy, Miguel Porto, Inés Cararejos ou Brais Rodríguez, os críticos Octavio Beares, Manuel Barreiro e Edu Maroño, os blogueiros Esteban Yáñez e Ghanito, a bibliotecaria Sira González ou os libreiros Toño Vilaverde e Simón Blanco. Tratáronse temas como a censura e a liberdade de expresión, a visibilidade feminista e LGTBIQ+ no mundo da banda deseñada, os diferentes eventos de autoedición galegos, o funcionamento dos colectivos autorais, o traballo dos humoristas gráficos, o paso á industria do videoxogo, o panorama fanzineiro a nivel estatal ou a historia da autoedición en Galicia.

MÁIS INFORMACIÓN

https://www.autoban.gal/

Celebración da XIIª edición do Convivio da Cultura Galega en Outeiro de Rei

por | Jun 17, 2025 | Autores/as, Creación, Literaria, Novas, Outras Artes, Xeral

O sábado, 12 de xullo, festéxase a XIIª edición do Convivio da Cultura Galega e tendo moi presente a Manuel María e a súa obra.

A celebración comezará ás 11.15 hrs, e a Casa-Museo Manuel María será o punto de encontro, concretamente a horta, onde acollerá ás persoas asistentes a música da coral Solfa. De alí sairase cara ao cemiterio onde se levará a cabo un pequeno acto en lembranza de Manuel María e de Saleta.

Xa en Santa Isabel, ao pé do río Miño, e antes do xantar, ás 12.30, producirase a actuación da Banda de Música Sons e Soños. Integrada por músicos de Rábade, Begonte, Outeiro e Friol, nesta ocasión a banda estará acompañada pola cantareira, mestra e investigadora da nosa música, Branca Villares, que interpretará algunha peza baseada na obra de Manuel María.

Despois, poderase desfrutar do xantar en convivio (a organización pon as mesas e cadeiras e cada un/unha trae a súa propia comida. Para reservar sitio nas mesas é necesario avisar antes das 14 h do 9 de xullo, mércores, a través do whatsapp 698177621 ou por correo electrónico contacto@casamuseomanuelmaria.gal.

A festa continuará pola tarde, ás 16.30, cunha foliada conducida por Xurxo Souto, e onde non faltará a música de Mestura de Nete, Foliadeir@s do Castro, Música na Eira, Tradivivas Agra, Reviravolta e Parabéns

Proxección das curtametraxes NAI, VÉXOTE e PURA, dos XXIII Premios Mestre Mateo, no Auditorio Municipal de Vilalba

por | Jun 15, 2025 | Autores/as, Creación, Novas, Outras Artes, Xeral

O Instituto de Estudos Chairegos (IESCHA), en colaboración coa Academia Galega do Audiovisual e o Concello de Vilalba, e coa financiación da ICAA-Ministerio de Cultura e a Axencia Galega das Industrias Culturais, organiza a 1ª Sesión de CurtaS, coa proxección de 3 CURTAMETRAXES: NAI, VÉXOTE E PURA, dando comezo deste xeito ao CICLO MESTRE MATEO-2025 que durante os próximos meses brindaranos a oportunidade de poder disfrutar das películas finalistas (documentais, longametraxes e curtas) dos XXIII PREMIOS MESTRE MATEO.

Esta PRIMEIRA proxección terá lugar no Auditorio Municipal de Vilalba o xoves 19 de xuño de 2025, ás 20:00 horas.

NOTA-INFORMATIVA-I-SESION-DE-CURTAS

Residencia artística do colectivo IDA E VOLTA en Leira (Lugo)

por | Jun 15, 2025 | Autores/as, Creación, Novas, Outras Artes, Xeral

🔹Calendario de aperturas da residencia artística:

10 xuño: Encontro e proxección coas artistas

15 de xuño: Excursión ao Altar de Adai e taller de modelado 3D (con inscrición)

21 de xuño: Inauguración da exposición

11 e 25 de xullo e 1 de agosto, Visitas guiadas

(Presenza das artistas en lugo: ata o 22 de xuño)

🔹Información da  presente residencia artística:

Desde hai unhas semanas o colectivo IVY ( Ida e volta ) formado por Raquel Vázquez e Laura Valdivieso atópase investigando sobre a creación de novas lendas ao redor do Altar de Adai, unha antiga estrutura de pedra con columnas gravadas, oculta entre os bosques de Lugo, vinculada a prácticas de agoiro e simbólicas. Na súa investigación, non só traballan sobre a dimensión material do territorio, tamén sobre os seus solapamentos mitológicos.

🔹Sobre as artistas:

Conformado por Raquel Vázquez e Laura Valdivieso, IDA E VOLTA (IVY) é un colectivo de investigación e experimentación artística fundado entre prácticas analóxicas e dixitais. O seu traballo desmonta e reconfigura narrativas sobre o territorio para repensalas críticamente no contexto dos tempos convulsos actuais. A través do cruzamento entre linguaxes estéticas e metodoloxías especulativas, IVY propón novas formas de ler e habitar as paisaxes contemporáneas.

🔹 Residencias artísticas 2025:

Visión Periférica é o programa de residencias artísticas do espazo de investigación, creación artística e produción cultural contemporánea de Leira Haus para 2025, premiado nacionalmente e financiado por las Axudas INJUVE á creación.

Non ciclo Corzas, penas e transparentes, Leira busca rescatar esas mitoloxías que permaneceron no limiar, reclamando novas formas de ser miradas, narradas e encarnadas.

Visión periférica: rede local de exploración contravisual, á súa vez é unha rede de investigación e creación artística que propón un marco crítico para repensar a construción de imaxinarios territoriais desprazando as visualidades hexemónicas sobre o territorio e as súas existencias, a través das tecnoloxías, o videoarte e as prácticas artísticas colaborativas situadas. Unha mirada desviada aos centros mediales e dixitais, e ao seu confinamento exclusivo aos grandes polos da cultura.

🔹 Seguintes pasos:

-Primeira residente : Marta Valverde (Nigran)

-Segunda residencia: Ida e volta (IVY) Laura Valdivieso e Raquel Vázquez (Vigo e Alacante)

-Terceira residencia: Antía Carreira (Lugo)

-Cuarta: por convocatoria pública nacional, Leira levará a Lugo á bienal artística Internacional THE WRONG

Andanzas do Suso de Lameliña. LA PALOMA

por | Jun 15, 2025 | Andanzas do Suso de Lameliña, Autores/as, Colaboracións, Creación, Literaria, Xeral

Andanzas do Suso de Lameliña

Suso de Lameliña

LA PALOMA

Finais dos setenta, tras décadas de ditadura, novos tempos de liberdades e esperanzas nun futuro mellor, abríanse paso. Barcelona, unha cidade de alma cosmopolita, debido ao seu carácter portuario e á súa proximidade con Francia —baste lembrar as peregrinacións en autobuses de barceloneses e barcelonesas que acudían a Perpignan ver “El último tango en París” de Bernardo Bertolucci—, comezaba a consolidarse como epicentro de contracultura e modernidade.

As Ramblas e o Barrio Gótico como grupo de encontro de artistas, escritores e músicos; a revista Ajoblanco; salas como Zeleste de ambiente nocturno; teatro experimental que desafiaba as normas establecidas…, son exemplos da vida cultural desta cidade nos derradeiros anos do réxime e primeiros da democracia.

Pero ao lado destas manifestacións culturais e lúdicas, había unha sala mítica,”La Paloma”, fundada a principios do S.XX; unha sala de baile que sobrevivira a monarquías, republicas e ditaduras e que aínda conservaba un aire canalla, unha elegancia gastada mesturada co cheiro a Ducados e a perfume barato.

María, emigrante aos dezaseis anos da zona dos Ancares lugueses era unha das asiduas todos os sábados e algún que outro domingo e festivo. Traballaba de criada no barrio de Pedralbes para un empresario do mundo do espéctaculo. A muller era alemana e tiña dúas fillas, das que se tiña que facer cargo; unha delas, que chegaría a triunfar nos medios de comunicación, acabaría casando co fillo dunha famosa aristócrata.

Unha noite de sábado de María en “La Paloma” desenvolveríase máis ou menos como a continuación detallo.

María entra na sala como quen pisa un escenario. Para ela a noite non eran só unhas horas de diversión e xolda, era unha especie de combate, onde tiña que demostrar que aos seus corenta e pico anos (poucos, segundo ela; bastantes, segundo os coñecidos), seguía a ser a excelente bailadora, que sempre foi, e que nas festas de agosto cando regresaba á súa aldea de Cervantes, facía gala ante os mozos, que atónitos ficaban ollando para ela e a súa parella, mentres agardaban a súa quenda.

Como todos os sábados o local atópase a reventar. Tras pedir unha copa de cava, achégase a escoitar a orquestra e observar como a pista comeza a encherse de bailadoras e bailadores. Apura o líquido espumoso, a súa bebida preferida, e regresa a pedir outra copa. É o ritual de sempre, dúas tomas para coller fórza e lanzarse ás fieras. Logo á medianoite, outras dúas copas serán as encargadas de proporcionarlle os folgos necesarios para rematar, esgotada, sobre ás tres da madrugada, camiño da súa casa de Hospitalet, no coche dalgún amigo ou na súa falta, nun taxi.

Xa temos a María na pista bailando un tango cunha parella imaxinaria. Cando remata a peza, un tipo de bigote e camisa aberta ata o embigo, exhibindo unha gran cadea de ouro da Virxe do Carme, tócalle lixeiramente no ombreiro e dille:

—Bailamos.

Mírao de arriba a abaixo. Era a primeira vez que ve esa cara. Crava os seus ollos nos del, ata facerlle baixar a vista. Un cheiro a “Varón Dandy” profana as súas pituitarias. Pero un baile non se lle rechaza a ninguén, así que acepta.

Mentres a orquestra interpreta o bolero “Bésame mucho”, comezan a xirar marcando o ritmo. Ben, marcando o ritmo é un dicir, porque o tipo de bigote, moi douto, moi douto no baile, non é. María, mentres tanto absorta nas súas cavilacións: que aquel home pisaba como se quixese plantar patacas na horta, que a cousa tiña traza de rematar co nocello tronzado, que Adolfo aínda non chegara — ese si que baila ben, arre demo!— e que se segue apretándoa así vai rematar por vomitar por el,
incluida a “escudella” que vén de cear.

Cando a música para, María despídese con elegancia e busca refuxio en Adolfo, que naquel intre —bendita salvación— está entrando pola porta. Agora si lle vai prestar o baile. Con Adolfo pode xactarse do seu depurado estilo á hora de danzar. A pista de baile empeza a encherse de historias: miradas furtivas, parellas que se bican bailando unha cumbia, promesas pasaxeiras que morrerán co encendido das luces. E María e Adolfo, tal Apolo e Artemisa inmersos nunha danza divina como se todo o Olimpo estivese a contemplalos.

Ao final “La Paloma” era iso, un baile ben botado, unhas copas de cava e un tipo de bigote disposto a amargar a noite se non fose pola oportuna chegada de Adolfo.