IRIBARNE chega esta fin de semana a Santiago de Compostela coas xa entradas esgotadas

O Auditorio de Galicia acolle este sábado 20 de xaneiro, ás 19.00 horas, o novo espectáculo de ButacaZero, unha revisión da figura de Fraga en clave de humor escrito por Esther F. Carrodeguas, con dirección de Xavier Castiñeira

A función enmárcase dentro do ‘Foco Esther F. Carrodeguas’, programa de Compostela Cultura que esta temporada reunirá tres dos máis recentes traballos da dramaturga e actriz coa súa compañía ButacaZero: a mencionada IRIBARNE e as pezas O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada e Rapadas, que se van representar xa no mes de maio

Ademais, o venres 19 de xaneiro, ás 19.00h, tamén no Auditorio de Galicia, Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira ofrecerán un encontro aberto ao público dentro das accións #conversando promovidas por Compostela Cultura

IRIBARNE é unha coprodución de ButacaZero co Centro Dramático Nacional (CDN) e a Mostra Internacional de Teatro (MIT) de Ribadavia

Este sábado, 20 de xaneiro, ás 19.00 h, IRIBARNE, o novo espectáculo de ButacaZero, aterra en Santiago de Compostela, coas entradas xa esgotadas desde hai semanas. Trátase da celebrada revisión da figura de Manuel Fraga Iribarne en clave de humor escrita por Esther F. Carrodeguas, con dirección de Xavier Castiñeira. A peza foi estreada con éxito en Galicia a pasada fin de semana, no concello natal do político, Vilalba, con todo o patio de butacas en pé entre aplausos ao finalizar a obra.

A función que chega agora a Santiago enmárcase dentro do ‘Foco Esther F. Carrodeguas’, programa de Compostela Cultura que esta temporada reunirá tres dos máis recentes traballos da dramaturga e actriz coa súa compañía ButacaZero: a mencionada IRIBARNE e as pezas O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada (proposta en primeira persoa na que Carrodeguas se ispe ante o público falando de gordofobia) e Rapadas (lectura performativa sobre as rapadas da Guerra Civil española que acontecerá na Igrexa da USC), que se van representar xa no mes de maio. 

Máis aló da función do sábado 20, o venres 19 de xaneiro, ás 19.00h, tamén no Auditorio de Galicia, os artistas ofrecerán un encontro aberto ao público dentro das accións #conversando promovidas por Compostela Cultura (de acceso libre ata completar a capacidade da sala).

Logo da súa celebrada presentación en Madrid o pasado outono, onde a peza estivo en cartel un mes completo esgotando todas as entradas e acadando o aplauso unánime do público e da crítica, este 2024 IRIBARNE -unha coprodución de ButacaZero co Centro Dramático Nacional (CDN) e a Mostra Internacional de Teatro (MIT) de Ribadavia-atópase de xira por toda a xeografía galega e numerosas cidades españolas, con datas xa confirmadas en Pontevedra, A Coruña, Lugo, Ribadavia, Barco de Valdeorras, Vilagarcía de Arousa, Tomiño, Cangas, Narón, Miranda del Ebro, Bilbao e Vitoria.

IRIBARNEé o sétimo proxecto do tándem creativo formado por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira, ambos os dous responsables da compañía ButacaZero, e segue o ronsel das súas anteriores obras, fundamentadas na investigación e na reflexión para dialogar co presente dende unha ollada crítica e irónica. A obra está escrita por Carrodeguas, que a presenta como “un intento (irreverente) por comprender como chegamos ata aquí camiñando da man dun deses personaxes secundarios, pero incriblemente imprescindibles da nosa historia”. Segundo ela, é “o traballo máis difícil que escribín ata agora” e engade que “foi complexo atopar o punto de equilibrio do humor, do estilo, así como o lugar dende o que se situar”. 

Pola súa banda, para Castiñeira, responsable da dirección de IRIBARNE, “este personaxe é inabarcable” e “entendo o que fixo, pero non dende onde o fixo e por que o fixo”, e salienta as contradicións que foron atopando durante o proceso de investigación, tanto da súa biografía persoal como da súa traxectoria política.

Ambos os dous sinalan que pertencen a unha xeración, a da Transición, que medrou rodeada dun “silencio tácito arredor da historia política recente”, e embarcarse neste proxecto axudounos a entender de onde vimos. “Paréceme moi interesante que a obra, que se sustenta sobre o silencio, abra portas ao diálogo, aínda que sexa para provocar controversia”, apunta Carrodeguas.

POSTA EN ESCENA

A montaxe está formulada en tres episodios, que reflicten a evolución política do noso país, dende o franquismo, a transición e a democracia, para culminar co período de hexemonía de Fraga en Galicia. “Pareceunos que un político que ocupara cargos de alta responsabilidade e que se mantivo no poder ao longo dun período tan dilatado podería ser un personaxe interesante para falar sobre a identidade de España”, sinala a dramaturga.

A posta en escena de IRIBARNEofrece, con ritmo frenético, un xogo coral no que todo o elenco -integrado por Xurxo Cortázar, Jorge de Arcos, Esther F. Carrodeguas, Mónica García, Anxo Outumuro Lidia Veiga– se vai dando o relevo para interpretar ao protagonista. Trátase dunha “peza extremadamente divertida, moi tola, moi teatral de ver”, afirma o seu director. Nela caben todas as iconas pop das diferentes épocas, dende Palomares ata Salomé, Massiel, Serrat… pasando por episodios máis tráxicos, como Grimau, os asasinatos de ETA ou a morte de Franco. “Percorremos dende a infancia ata a morte de Fraga, e iso é toda a historia recente do país”, afirma Castiñeira. “Pero non estamos a intentar facer Historia nin un biopic, senón darlle unha volta moi cómica e contemporánea, mirando dende aquí e agora, sen acritude, o pasado”, conclúe o director.

Completan o equipo artístico Diego Valeiras, que asina o espazo escénico xunto ao propio Xavier Castiñeira e mais o vestiario, Diego Vilar, a cargo da iluminación, Pablo Fontenla, responsable da parte audiovisual, a coreógrafa Sabela Domínguez e o produtor musical Berto, creador da banda sonora orixinal da obra que inclúe o single WHO THE F*CK IS IRIBARNE?

SOBRE A COMPAÑÍA

ButacaZero é a plataforma creativa posta en marcha por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira. Con propostas como Voaxa e Carmín#camiñosDespois das ondas32m2Pagagena ou O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada, a compañía sitúase como un referente do teatro contemporáneo no panorama escénico galego. As súas creacións concrétanse en dramaturxias feitas á medida, nas que a tradición teatral se mestura coas linguaxes contemporáneas.

Esther F. Carrodeguas é actriz, directora, perfomer e, sobre todo, escritora. Rianxeira de pura raza, asenta o seu currículo vital entre as letras, o audiovisual e o teatro. O seu estilo cabalga sobre as lindes que separan os xéneros. Graduada en Dirección e Dramaturxia pola ESAD de Galicia e licenciada en Xornalismo entre Santiago de Compostela e Turín, os seus proxectos teatrais beben da súa faceta periodística. Cunha decena de obras teatrais publicadas, os seus textos foron estreados ben na súa propia plataforma profesional (ButacaZero) ben noutras compañías privadas (De Ste Xeito, Outubro Producións) ou públicas (Centro Dramático Galego, Teatro Español ou Centro Dramático Nacional). Precisamente no 2021 foi escollida para desenvolver unha das residencias dramáticas que outorga o CDN, onde escribiu o texto Supernormales, co que foi finalista nos Premios MAX 2023 na categoría de Mellor Autoría e que foi, sen dúbida ningunha, un dos grandes éxitos da pasada tempada tanto para o público como para a crítica. 

Xavier Castiñeira é licenciado en Dirección de Escena pola RESAD de Madrid e posúe un mestrado en Teatro e Artes Escénicas pola Universidade de Vigo. Tamén realizou estudos de Filoloxía Hispánica pola USC. Actualmente cursa o doutorado na UCM, investigando aspectos neurobiolóxicos nos procesos de recepción escénicos. Desde os seus comezos no mundo do teatro compaxinou o seu labor creativo co docente, impartindo desde 1988 aulas en diversos grupos afeccionados e en obradoiros regulares de interpretación, dirección ou investigación escénica. No ano 2011 incorpórase ao corpo de profesorado da ESAD de Galicia. Dirixiu unha vintena de obras de teatro, entre elas, case todas as de ButacaZero, pero tamén para compañías como Goliardos, Mairiztz, La Escuela de Música Creativa, Outumuro Producións ou De Ste Xeito.

MÁIS INFO: 

XIRA IRIBARNE | DATAS CONFIRMADAS

Vilalba ESTREA EN GALICIA

Auditorio Municipal Carmen Estévez | sábado 13 xaneiro | 19.00 h

https://entradasvilalba.es/evento/teatro/iribarne-1 | ENTRADAS ESGOTADAS

Santiago de Compostela I Auditorio de Galicia | sábado 20 xaneiro | 19.00 h

https://www.compostelacultura.gal/espectaculos/evento/iribarne | ENTRADAS ESGOTADAS

Miranda del Ebro I Teatro Apolo | venres 26 xaneiro | 20.30 h

https://entradas.tourmiranda.es/TicketMiranda/programacion/Pases/displayPase/f41b9dac9107e38b28ae5cc6b112dc24

Pontevedra I Pazo da Cultura de Pontevedra | xoves 8 febreiro | 20.00 h

Barco de Valdeorras I Teatro Municipal Lauro Olmo | venres 23 febreiro | 21.00 h

Vilagarcía de Arousa I Auditorio Municipal de Vilagarcía de Arousa | 24 febreiro | 20.00 h

A Coruña | Teatro Rosalía de Castro | venres 15 e sábado 16 marzo | 20.30 h

https://entradas.ataquilla.com/ventaentradas/es/teatro/teatro-rosalia-castro/16890–ciclo-principal-primavera-2024-iribarne-de-esther-carrodeguas.html

Lugo I Auditorio Municipal Gustavo Freire | xoves 11 abril | 20.30 h

https://entradaslugo.es/evento/iribarne?type=teatro

Tomiño I Auditorio Municipal de Goián | sábado 20 abril | 21.00 h

Cangas I Auditorio Municipal de Cangas (Auditorio Xosé Manuel Pazos) | ¡ 4 maio | 20.00 h

Bilbao I Teatro Arriaga | xoves 9 maio | 19.30 h

https://www.teatroarriaga.eus/programacion/iribarne/#entradas-arriaga

Narón I Pazo da Cultura | sábado 18 maio | 20.00 h

Vitoria I Teatro Principal de Vitoria | venres 7 xuño | 19.30 h I https://principalantzokia.janto.es/

Ribadavia I Auditorio do Castelo | MIT Ribadavia 2024 (19-27 xullo)

20240117-NP-Compostela-IRIBARNE

IRIBARNE arranca esta fin de semana a súa xira en Vilalba coas entradas xa esgotadas

O concello natal do político acolle, este sábado 13 de xaneiro, ás 19.00 h, no Auditorio Carmen Estévez, a estrea en Galicia dun dos espectáculos revelación da presente temporada escénica

Por outra banda, o sábado 20 de xaneiro, a obra de ButacaZero sobre Manuel Fraga chegará ao Auditorio de Galicia de Santiago de Compostela co aforo tamén completo

IRIBARNE é unha revisión da figura de Fraga en clave de humor escrita por Esther F. Carrodeguas e con dirección de Xavier Castiñeira, coproducida por ButacaZero co Centro Dramático Nacional (CDN) e a Mostra Internacional de Teatro (MIT) de Ribadavia

A obra desembarca en Galicia tras a súa presentación en Madrid o pasado outono, onde estivo en cartel un mes e esgotou, tamén, todas as entradas

Alén de Vilalba e Compostela, IRIBARNE xirará por toda a xeografía galega e parte da española neste 2024, con datas xa confirmadas en Pontevedra, 

A Coruña, Lugo, Ribadavia, Barco de Valdeorras, Vilagarcía de Arousa, Tomiño, Cangas, Narón, Miranda del Ebro, Bilbao e Vitoria

Este sábado, 13 de xaneiro, ás 19.00 h, Vilalba acollerá a esperada estrea en Galicia de IRIBARNE, o novo espectáculo de ButacaZero. Logo da súa celebrada presentación en Madrid o pasado outono, onde a peza estivo en cartel un mes completo esgotando todas as entradas e acadando  o aplauso unánime do público e da crítica, IRIBARNE aterra -coas entradas xa esgotadas- no Auditorio Carmen Estévez de Vilalba, no que será o punto de partida dunha xira por toda a xeografía galega e numerosas cidades españolas que se desenvolverá durante o 2024. A obra, unha revisión da figura de Manuel Fraga en clave de humor escrita por Esther F. Carrodeguas baixo a dirección de Xavier Castiñeira, é unha coprodución de ButacaZero co Centro Dramático Nacional (CDN) e a Mostra Internacional de Teatro (MIT) de Ribadavia.

Despois da súa estrea galega no concello natal de Fraga, a seguinte fin de semana, IRIBARNE poderá verse no Auditorio de Galicia de Santiago de Compostela (sábado 20 de xaneiro, ás 19.00 h), coas entradas tamén esgotadas desde hai días. A obra continuará así unha intensa xira que xa ten diferentes datas confirmadas dentro e fóra de Galicia, entre as que figuran Pontevedra, A Coruña, Lugo, Ribadavia, Barco de Valdeorras, Vilagarcía de Arousa, Tomiño, Cangas, Narón, Miranda del Ebro, Bilbao e Vitoria.

IRIBARNE é o sétimo proxecto do tándem creativo formado por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira, ambos os dous responsables da compañía ButacaZero, e segue o ronsel das súas anteriores obras, fundamentadas na investigación e na reflexión para dialogar co presente dende unha ollada crítica e irónica. A obra está escrita por Carrodeguas, que a presenta como “un intento (irreverente) por comprender como chegamos ata aquí camiñando da man dun deses personaxes secundarios, pero incriblemente imprescindibles da nosa historia”. Segundo ela, é “o traballo máis difícil que escribín ata agora” e engade que “foi complexo atopar o punto de equilibrio do humor, do estilo, así como o lugar dende o que se situar”. Pola súa banda, para Castiñeira, responsable da dirección de IRIBARNE, “este personaxe é inabarcable” e “entendo o que fixo, pero non dende onde o fixo e por que o fixo”, e salienta as contradicións que foron atopando durante o proceso de investigación, tanto da súa biografía persoal como da súa traxectoria política.

Ambos os dous sinalan que pertencen a unha xeración, a da Transición, que medrou rodeada dun “silencio tácito arredor da historia política recente”, e embarcarse neste proxecto axudounos a entender de onde vimos. “Paréceme moi interesante que a obra, que se sustenta sobre o silencio, abra portas ao diálogo, aínda que sexa para provocar controversia”, apunta Carrodeguas.

POSTA EN ESCENA

A montaxe está formulada en tres episodios, que reflicten a evolución política do noso país, dende o franquismo, a transición e a democracia, para culminar co período de hexemonía de Fraga en Galicia. “Pareceunos que un político que ocupara cargos de alta responsabilidade e que se mantivo no poder ao longo dun período tan dilatado podería ser un personaxe interesante para falar sobre a identidade de España”, sinala a dramaturga.

A posta en escena de IRIBARNE ofrece, con ritmo frenético, un xogo coral no que todo o elenco -integrado por Xurxo Cortázar, Jorge de Arcos, Esther F. Carrodeguas, Mónica García, Anxo Outumuro Lidia Veiga– se vai dando o relevo para interpretar ao protagonista. Trátase dunha “peza extremadamente divertida, moi tola, moi teatral de ver”, afirma o seu director. Nela caben todas as iconas pop das diferentes épocas, dende Palomares ata Salomé, Massiel, Serrat… pasando por episodios máis tráxicos, como Grimau, os asasinatos de ETA ou a morte de Franco. “Percorremos dende a infancia ata a morte de Fraga, e iso é toda a historia recente do país”, afirma Castiñeira. “Pero non estamos a intentar facer Historia nin un biopic, senón darlle unha volta moi cómica e contemporánea, mirando dende aquí e agora, sen acritude, o pasado”, conclúe o director.

Completan o equipo artístico Diego Valeiras, que asina o espazo escénico xunto ao propio Xavier Castiñeira e mais o vestiario, Diego Vilar, a cargo da iluminación, Pablo Fontenla, responsable da parte audiovisual, a coreógrafa Sabela Domínguez e o produtor musical Berto, creador da banda sonora orixinal da obra que inclúe o single WHO THE F*CK IS IRIBARNE? e que está editada por Subterfuge Records.

SOBRE A COMPAÑÍA

ButacaZero é a plataforma creativa posta en marcha por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira. Con propostas como Voaxa e Carmín#camiñosDespois das ondas32m2Pagagena ou O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada, a compañía sitúase como un referente do teatro contemporáneo no panorama escénico galego. As súas creacións concrétanse en dramaturxias feitas á medida, nas que a tradición teatral se mestura coas linguaxes contemporáneas.

Esther F. Carrodeguas é actriz, directora, perfomer e, sobre todo, escritora. Rianxeira de pura raza, asenta o seu currículo vital entre as letras, o audiovisual e o teatro. O seu estilo cabalga sobre as lindes que separan os xéneros. Graduada en Dirección e Dramaturxia pola ESAD de Galicia e licenciada en Xornalismo entre Santiago de Compostela e Turín, os seus proxectos teatrais beben da súa faceta periodística. Cunha decena de obras teatrais publicadas, os seus textos foron estreados ben na súa propia plataforma profesional (ButacaZero) ben noutras compañías privadas (De Ste Xeito, Outubro Producións) ou públicas (Centro Dramático Galego, Teatro Español ou Centro Dramático Nacional). Precisamente no 2021 foi escollida para desenvolver unha das residencias dramáticas que outorga o CDN, onde escribiu o texto Supernormales, co que foi finalista nos Premios MAX 2023 na categoría de Mellor Autoría e que foi, sen dúbida ningunha, un dos grandes éxitos da pasada tempada tanto para o público como para a crítica. 

Xavier Castiñeira é licenciado en Dirección de Escena pola RESAD de Madrid e posúe un mestrado en Teatro e Artes Escénicas pola Universidade de Vigo. Tamén realizou estudos de Filoloxía Hispánica pola USC. Actualmente cursa o doutorado na UCM, investigando aspectos neurobiolóxicos nos procesos de recepción escénicos. Desde os seus comezos no mundo do teatro compaxinou o seu labor creativo co docente, impartindo desde 1988 aulas en diversos grupos afeccionados e en obradoiros regulares de interpretación, dirección ou investigación escénica. No ano 2011 incorpórase ao corpo de profesorado da ESAD de Galicia. Dirixiu unha vintena de obras de teatro, entre elas, case todas as de ButacaZero, pero tamén para compañías como Goliardos, Mairiztz, La Escuela de Música Creativa, Outumuro Producións ou De Ste Xeito.

XIRA IRIBARNE | DATAS CONFIRMADAS


Vilalba ESTREA EN GALICIA E EN GALEGO

Auditorio Municipal Carmen Estévez | sábado 13 xaneiro | 19.00 h https://entradasvilalba.es/evento/teatro/iribarne-1 | ENTRADAS ESGOTADAS

Santiago de Compostela 

Auditorio de Galicia | sábado 20 xaneiro | 19.00 h https://www.compostelacultura.gal/espectaculos/evento/iribarne | ENTRADAS ESGOTADAS

Miranda del Ebro

Teatro Apolo | venres 26 xaneiro | 20.30 h https://entradas.tourmiranda.es/TicketMiranda/programacion/Pases/displayPase/f41b9dac9107e38b28ae5cc6b112dc24

Pontevedra

Pazo da Cultura de Pontevedra | xoves 8 febreiro | 21.00 h

Barco de Valdeorras

Teatro Municipal Lauro Olmo | venres 23 febreiro | 21.00 h

Vilagarcía de Arousa

Auditorio Municipal de Vilagarcía de Arousa | sábado 24 febreiro | 20.00 h

A Coruña

Teatro Rosalía de Castro | venres 15 e sábado 16 marzo | 20.30 h

Lugo

Auditorio Municipal Gustavo Freire | xoves 11 abril | 20.30 h

Tomiño

Auditorio Municipal de Goián | sábado 20 abril | 21.00 h

Cangas

Auditorio Municipal de Cangas (Auditorio Xosé Manuel Pazos) | sábado 4 maio | 20.00 h

Bilbao

Teatro Arriaga | xoves 9 maio | 19.30 h https://www.teatroarriaga.eus/programacion/iribarne/#entradas-arriaga

Narón

Pazo da Cultura | sábado 18 maio | 20.00 h

Vitoria

Teatro Principal de Vitoria | venres 7 xuño | 19.30 h https://principalantzokia.janto.es/ Ribadavia | Auditorio do Castelo | MIT Ribadavia 2024 (19-27 xullo)

20240110-NP-Vilalba-IRIBARNE

IRIBARNE, a nova obra de ButacaZero sobre Manuel Fraga, estréase no Centro Dramático Nacional este 12 de outubro

Con texto de Esther Carrodeguas e dirección de Xavier Castiñeira, IRIBARNE radiografa en clave de humor a figura de Fraga e o seu papel na recente historia de España a partir dunha intensiva investigación que percorre dende o franquismo ata a democracia

A obra propón un trepidante xogo escénico a cargo dos seus intérpretes: Xurxo Cortázar, Jorge de Arcos, Mónica García, Anxo Outumuro, Lidia Veiga e a propia Carrodeguas

Coproducida polo Centro Dramático Nacional, ButacaZero e a Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia, IRIBARNE estará un mes en cartel no Teatro Valle-Inclán

ButacaZero estrea a súa nova proposta escénica, IRIBARNE, este xoves, 12 de outubro, noTeatro Valle-Inclán de Madrid. A peza, unha revisión da figura de Fraga en clave de humor, é unha coprodución de ButacaZero co Centro Dramático Nacional (CDN) e a Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia e estará en cartel na Sala Francisco Nieva ata o 12 de novembro.

IRIBARNE é o sétimo proxecto do tándem creativo formado por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira, ambos os dous fundadores da compañía ButacaZero, e segue o ronsel das súas anteriores propostas escénicas, fundamentadas na investigación e na reflexión para dialogar co presente dende unha ollada crítica e irónica. A obra está escrita por Carrodeguas, que a presenta como “un intento (irreverente) por comprender como chegamos ata aquí camiñando da man dun deses personaxes secundarios, pero incriblemente imprescindibles da nosa historia”. Segundo ela, é “o traballo máis difícil que escribín ata agora” e engade que “foi complexo atopar o punto de equilibrio do humor, do estilo, así como o lugar dende o que se situar”. Pola súa banda, para Castiñeira, responsable da dirección de IRIBARNE, “este personaxe é inabarcable” e “entendo o que fixo, pero non dende onde o fixo e por que o fixo”, e salienta as contradicións que foron atopando durante o proceso de investigación, tanto da súa biografía persoal como da súa traxectoria política.

Ambos os dous sinalan que pertencen a unha xeración, a da transición, que medrou rodeada dun “silencio tácito arredor da historia política recente”, e embarcarse neste proxecto axudounos a entender de onde vimos. “Paréceme moi interesante que a obra, que se sustenta sobre o silencio, abra portas ao diálogo, aínda que sexa para provocar controversia”, apunta Carrodeguas.

POSTA EN ESCENA

A montaxe está formulada en tres episodios, que reflicten a evolución política do noso país, dende o franquismo, a transición e a democracia, para culminar co período de hexemonía de Fraga en Galicia. “Pareceunos que un político que ocupara cargos de alta responsabilidade e que se mantivo no poder ao longo dun período tan dilatado podería ser un personaxe interesante para falar sobre a identidade de España”, sinala a dramaturga, que, preguntada polo seu balance logo de investigar a figura do político, o cualifica como “un gran creador de contidos, que era quen de xerar o discurso que a el lle conviña en cada momento”.

A posta en escena de IRIBARNE ofrece, con ritmo frenético, un xogo coral no que todo o elenco -integrado por Xurxo Cortázar, Jorge de Arcos, Esther F. Carrodeguas, Mónica García, Anxo Outumuro e Lidia Veiga- se vai dando o relevo para interpretar a Fraga. Trátase dunha “peza extremadamente divertida, moi tola, moi teatral de ver”, afirma o seu director. Nela caben todas as iconas pop das diferentes épocas, dende Palomares ata Salomé, Massiel, Serrat… pasando por episodios máis tráxicos, como Grimau, os asasinatos de ETA ou a morte de Franco. “Percorremos dende a infancia ata a morte de Fraga, e iso é toda a historia recente do país”, afirma Castiñeira. “Pero non estamos a intentar facer Historia nin un biopic, senón darlle unha volta moi cómica e contemporánea, mirando dende aquí e agora, sen acritude, o pasado”, conclúe o director.

Completan o equipo artístico Diego Valeiras, que asina o espazo escénico xunto ao propio Xavier Castiñeira e mais o vestiario, Diego Vilar, a cargo da iluminación, Pablo Fontenla, responsable da parte audiovisual, a coreógrafa Sabela Domínguez e o produtor musical Berto, que creou unha banda sonora orixinal da obra que inclúe o single WHO THE F*CK IS IRIBARNE? e que será editada por Subterfuge Records.

SOBRE A COMPAÑÍA

ButacaZero é a plataforma creativa posta en marcha por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira. Con propostas como Voaxa e Carmín#camiñosDespois das ondas32m2Pagagena ou O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada, a compañía sitúase como un referente do teatro contemporáneo no panorama escénico galego. As súas creacións concrétanse en dramaturxias feitas á medida, nas que a tradición teatral se mestura coas linguaxes contemporáneas.

Esther F. Carrodeguas é actriz, directora, perfomer e, sobre todo, escritora. Rianxeira de pura raza, asenta o seu currículo vital entre as letras, o audiovisual e o teatro. O seu estilo cabalga sobre as lindes que separan os xéneros. Graduada en Dirección e Dramaturxia pola ESAD de Galicia e licenciada en Xornalismo entre Santiago de Compostela e Turín, os seus proxectos teatrais beben da súa faceta periodística. Cunha decena de obras teatrais publicadas, os seus textos foron estreados ben na súa propia plataforma profesional (ButacaZero) ben noutras compañías privadas (De Ste Xeito, Outubro Producións) ou públicas (Centro Dramático Galego, Teatro Español ou Centro Dramático Nacional). Precisamente no 2021 foi escollida para desenvolver unha das residencias dramáticas que outorga o CDN, onde escribiu o texto Supernormales, co que foi finalista nos Premios MAX 2023 na categoría de Mellor Autoría e que foi, sen dúbida ningunha, un dos grandes éxitos da pasada tempada tanto para o público como para a crítica. 

Xavier Castiñeira é licenciado en Dirección de Escena pola RESAD de Madrid e posúe un mestrado en Teatro e Artes Escénicas pola Universidade de Vigo. Tamén realizou estudos de Filoloxía Hispánica pola USC. Actualmente cursa o doutorado na UCM, investigando aspectos neurobiolóxicos nos procesos de recepción escénicos. Desde os seus comezos no mundo do teatro compaxinou o seu labor creativo co docente, impartindo desde 1988 aulas en diversos grupos afeccionados e en obradoiros regulares de interpretación, dirección ou investigación escénica. No ano 2011 incorpórase ao corpo de profesorado da ESAD de Galicia. Dirixiu unha vintena de obras de teatro, entre elas, case todas as de ButacaZero, pero tamén para compañías como Goliardos, Mairiztz, La Escuela de Música Creativa, Outumuro Producións ou De Ste Xeito.

20231010-NP-Estrea-de-Iribarne-no-CDN

IRIBARNE, o espectáculo de ButacaZero sobre a figura de Manuel Fraga, estrearase o 12 de outubro no Centro Dramático Nacional

A obra, escrita por Esther F. Carrodeguas e dirixida por Xavier Castiñeira, é unha investigación escénica sobre a figura do político galego coproducida por ButacaZero co CDN e a Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia, na que a plataforma creativa traballa desde 2022

Mónica García, Xurxo Cortázar, Anxo Outumuro, Lidia Veiga, Jorge Arcos  e a propia Carrodeguas conforman o elenco dunha peza cuxo espazo sonoro e “temazos” musicais serán de Berto e na que Sabela Domínguez asina a coreografía


Diferentes voces do panorama social e político participaron na investigación do espectáculo a través de entrevistas nas que abordaron o papel do político e o seu legado

IRIBARNEla nueva creación escénica de Esther F. Carrodeguas y Xavier Castiñeira, directores de la plataforma ButacaZero, ya tiene fecha y lugar de estreno. El Centro Dramático Nacional (CDN) acogerá el jueves 12 de octubre el estreno absoluto de la pieza, que se mantendrá en el cartel del Teatro María Guerrero hasta el 12 de noviembre, para iniciar en enero de 2024 su gira por la geografía gallega y el resto de España. 

IRIBARNE, una coproducción de ButacaZero, CDN y MIT de Ribadavia, nació como un proyecto de investigación escénica alrededor de la vida y del recorrido político de Manuel Fraga Iribarne con la intención de entender no solo su figura, si no descubrir las implicaciones que tuvo -y sigue teniendo en nuestro presente- uno de los nombres más controvertidos y populares de nuestra historia reciente. “No es exactamente un biopic, pues no cabría en una sola obra”, advierten Carrodeguas y Castiñeira, pero si que es un “paseo por la Transición caminando junto a un personaje secundario, pero absolutamente imprescindible, de la misma. IRIBARNE es un intento irreverente por comprender cómo llegamos hasta aquí de la mano de un político que, en sus propias palabras, decía las verdades sin condón”, apuntan los creadores. 

La investigación comenzó en enero de 2022, año en el que se celebró el centenario del nacimiento y los diez años del fallecimiento de Fraga Iribarne, a través del contacto con personas que le trataban, además de la grabación de entrevistas a diferentes figuras do ámbito político y social. “Abordar un personaje tan popular como Manuel Fraga, que dejó su sello personal en casi todos los eventos y celebraciones de Galicia, se tenía que hacer con la colaboración de quien albergaba memoria directa sobre él”, exponen los directores de la plataforma creativa gallega. Así, desde ButacaZero, iniciaron un proceso de investigación y recopilación de información, que derivó en una residencia creativa en el Pazo de Mariñán (donde Fraga empezó a diseñar su retirada política), además de su paso por el itinerario Cruzamentos del proyecto Camiño Escena Norte y por otra residencia creativa en la Sala Beckett de Barcelona.

El próximo 12 de octubre se podrá ver IRIBARNE, por primera vez, sobre las tablas de la Sala Francisco Nieva del Teatro Valle Inclán del Centro Dramático Nacional. Será en el marco de la temporada escénica 2023-2024 de la institución, presentada esta misma mañana. La pieza, que permanecerá en cartel hasta el 12 de noviembre en el teatro madrileño, contará con un elenco conformado por Mónica García, Xurxo Cortázar, Anxo Outumuro, Lidia Veiga, Jorge Arcos y la propia Esther F. Carrodeguas.En el equipo artístico figuran también Sabela Domínguez como coreógrafa y ayudante de dirección; Diego Valeiras -ganador del Premio María Casares 2022 al mejor maquillaje por Papagena– como responsable de vestuario -y de la escenografía junto a Xavier Castiñeira-; Diego Vilar como iluminador y el músico y productor Berto como responsable del espacio sonoro y de los “temazos” musicales que acompañarán a la obra.


El single ‘WHO THE F*CK IS IRIBARNE?’ se estrenará este jueves 22 de junio

WHO THE F*CK IS IRIBARNE? Es el primero de los “temazos” creados por el productor musical Berto (Verto, Fillas de Cassandra, Mondra, Nia twee, Ash Diz y cantante y guitarrista en su propio grupo, llamado Berto) que conformarán la banda sonora de IRIBARNE. El sencillo se estrenará en las principales plataformas digitales a las 00.00 horas de este mismo jueves, 22 de junio

Sobre la compañía

ButacaZero es la plataforma creativa puesta en marcha por Esther F. Carrodeguas y Xavier Castiñeira. Con propuestas como Voaxa e Carmín#camiños, Despois das ondas, 32m2Pagagena O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada, el tándem se sitúa como referente del teatro contemporáneo en el panorama escénico gallego, gracias a su capacidad a la hora de dialogar con el mundo actual. La investigación y la reflexión desde una mirada crítica e irónica son las claves que definen sus creaciones, que se concretan en dramaturgias hechas a medida, en las que la tradición teatral se mezcla con los lenguajes contemporáneos.

Esther F. Carrodeguas (Rianxo, 1979) es actriz, directora, perfomer y, sobre todo, escritora. Rianxeira de pura cepa, asienta su currículum vital entre las letras, el audiovisual y el teatro. Su estilo se mueve en los límites que separan los géneros. Graduada en Dirección y Dramaturgia por la ESAD de Galicia y Licenciada en Periodismo entre Santiago de Compostela y Turín, sus proyectos teatrales beben de su faceta periodística. Con una decena de obras teatrales publicadas, sus textos han sido estrenados tanto en su propia plataforma profesional (ButacaZero) coma en otras compañías privadas (De Ste Xeito, Outubro Producións) o públicas (Centro Dramático Galego, Teatro Español o Centro Dramático Nacional). Precisamente en 2021 fue seleccionada para desarrollar una de las residencias dramáticas que otorga el CDN, donde escribió el texto Supernormales, con el que fue finalista en los Premios MAX 2023 en la categoría de mejor autoría y que ha sido uno de los grandes éxitos teatrales recientes tanto para el público como para la crítica.

Xavier Castiñeira es licenciado en Dirección de Escena por la RESAD de Madrid y posee un Máster Universitario en Teatro y Artes Escénicas por la Universidad de Vigo. También ha cursado estudios de Filología Hispánica por la USC. Actualmente cursa el Doctorado en la UCM, investigando los procesos neurobiológicos en los procesos de recepción escénicos. Desde sus inicios en el mundo del teatro compaginó su labor creativa con la docente, impartiendo desde 1988 aulas en diversos grupos amateurs y en talleres regulares de interpretación, dirección o investigación escénica. En el año 2011 se incorpora al cuerpo de profesorado de la ESAD de Galicia. Ha dirigido una veintena de obras de teatro, entre ellas, casi todas las de ButacaZero, pero también para compañías como Goliardos, Mairiztz, La Escuela de Música Creativa, Outumuro Producións o De Ste Xeito.

NP-Estrea-de-Iribarne