Hoxe traio a este espazo unha das últimas novidades da editorial Lumen: Escritoras. Realmente, non sei ben como definir este libro –se é que iso é algo indispensábel á hora de falarmos sobre lecturas-. A obra narra, parcialmente, a vida dalgunhas destacadas escritoras (Carmen Baroja, María Lejárraga, María de Maeztu, Elena Fortún, Carmen Laforet ou Carmen Martín Gaite, entre outras) sen pretender a exhaustividade da biografía. Mais a narración ten algo especial que nos atrapa desde a primeira páxina. Percíbese nela unha amálgama de sensibilidade e tenrura, perfectamente artelladas a través de cada palabra e ilustración. E é que Escritoras pode abrirse coma unha caixa de costura que vai fiando o pasado e o presente das mulleres que buscaron e buscamos incesantemente un cuarto propio para escribir.
O fío que conecta todas estas vidas, incluída a da propia autora –nai e escritora-, é o da sororidade. Porque se algo queda patente despois da súa lectura é que a historia das creadoras vai ligada á da cooperación e o apoio mutuo entre compañeiras. Sorprendeume enormemente a información recompilada neste volume, que amosa extractos de correspondencia entre escritoras de diferentes tempos, como é o caso do contacto epistolar entre Elena Fortún e Carmen Laforet. Emocioneime moito ao lelo. Sentín que todas compartimos unha resistencia, á de escribir desde as marxes, rebelándonos contra tantos séculos de dogma e imposición.
En definitiva, un libro contra o silencio, un libro para enchernos de azos e alegría. Un libro que nos empurra a crer na nosa valía porque, tal e como sinala Carmen G. de la Cueva, cando unha muller escribe non pertence a ninguén máis que a ela mesma.
Culturalia GZ celebra o Día do Libro 2023 coa publicación dixital da obra HENKO. Nas células do efémero, de Miguel Díaz. Nesta edición antologada aparecen recollidas vintetres propostas de literatura visual e textual, selccionadas dentro do espazo homónimo HENKO, que este autor mantén na web cultural arriba citada, e nas que destaca esa maridaxe de palabra e imaxe que ofrece a súa particular mirada.
Toda a vida traballando coma unha desgraciada, e total para que? Para pasar os derradeiros anos, sen motivación ningunha, medio vexetando, deixando correr as horas, os días, os meses, os anos… Agardando ese día que a todas nos chega e, oxalá que sexa dun xeito, aquí te pillo, aquí te mato, que non hai cousa peor que estar sufrindo e agoniando na casa ou peor aínda, nun hospital. Total para ao final terse que marchar. E por riba aturar o imbécil do marido, que o único que fai é pasar o día cos ditosos encrucillados e as sopas de letras, cando non escoitando nun vello radio casete, que non sei como aínda é capaz de emitir son algún, cancións de Lola Flores, As Grecas ou Dani Daniel.
Levaba tempo con estes pensamentos e ideas derrotistas, ata que unha tarde despois de escoitar ao pánfilo do meu Lolín dicir que iamos necesitar un gato porque o galiñeiro estaba infestado de ratos, decidín cambiar de actitude. Pero imos ver, isto non pode seguir así. Eu que sempre fun unha muller arroutada e que nunca me dobreguei ante nada non podo seguir un día máis con este xeito de vida, razoei para min.
Lolín, por unha vez na vida acababa de abrirme os ollos. Que mellor gata ca min! Porque debo confesar que eu sempre fun algo felina, se cadra moito. Forte e resistente coma brava gata, preparada para esta vida, que en si, non deixa de ser un risco. E fun consciente de que chegara o intre do comezo dunha nova etapa e propúxenme ser unha gata da cabeza aos pés. Unha auténtica felina; nada de medias tintas.
E aquí estou no galiñeiro da Cortiña, horas e horas á caza do rato, e cando non, durmindo ou tomando o sol. Meus pobres, foron liscando, que remedio. Mais non me preocupa hai abondos pola leira abaixo e nos galiñeiros veciños. Malo será que no tempo que me queda neste mundo non teña alimento abondo. Porque eu, o que si non quero, é esa merda de penso que din que ten peixe e moitas porteinas. Que o coman as miñaxoias de agora, que están tan afeitas a el e que desprezan esta tenra e deliciosa carne ratonil.
—A ver Auroriña. Vés para a casa ou quedas aí. Desde hai unha tempada non saes do galiñeiro. Calquera día quedas a durmir. Por certo desde hai un tempo non se ve un rato. Mellor, non gañaba para penso. Non lle deixaban nada ás galiñas.
Pero será parvo este meu home. Xa vai boa que deixei de ser Aurora e aínda non se decatou. Maldita a hora que o coñecín na romaría do Carme. Máis me valera quedarme alindando as vacas no Prado Novo.
O fío, que pode sempre romper. Flutuando nos territorios do medo, gaiola infame, anuladora.
E, entre o medo, o lugar desde o que miro e o lugar desde o que son mirado. Ambos construíndo (me). Conformándome no territorio das ilusións fracturadas. No que son non sendo.
As ruínas nas que me recoñezo. E nas que vexo aínda un fogar. Un fogar que me habita.
Acabamos de estrear a primavera. Velaí uns poemas que fan alusión á estación florida do ano
NATUREZA EN PRIMAVERA
Xa sei que vés de arribar dunha longa e fría viaxe, que aínda o teu corpo non ten quentura dabondo. Pero noto que comezas a amosar unha nova roupaxe, con esa gama de azuis e verdes que tanto nos engaiola. Un lixeiro nordés bota por terra o teu florido chapeu e deixa albiscar uns brancos e fermosos cabelos. Imperturbable, douta e vella mestra, ensínasnos o ciclo eterno da nosa existencia, e de novo, outra vez máis, amósaste coas túas mellores galas, ti que tan pronto fas entristecernos coma aledarnos. Quero mergullarme de cheo no teu vexado e débil existir, e contigo compartir o rechouchío harmonioso dos merliños, o primeiro cucar do arteiro paxariño, o croar das ras nas charqueiras. Quero volver a ver polas noites as píntegas e os sapos cruzar as corredoiras, escoitar o canto dos grilos e ollar coma a velliña fai o caldo. Hoxe, benquerida e venerada natureza dás os primeiros pasos cara ao teu novo estado, e acios de amarelas e recendentes mimosas acicálanse para mellor engalanar o teu ben lucido verdor, ao tempo que se rompe o silencio polo grallar dunhas pegas rebordás empoleiradas no curuto dunha rebola, ou polo asubío dun árbitro e o bourear de cativos que moi preto se divirten xogando ao deporte rei. Sentado no valo da leira olfacteo o grato cheiro a herba fresca, mentres acariño ao meu asustadizo e inquedo gatiño. Ao fondo, carballeiras espidas, agardan a chegada de novos aderezos e unha fumareda xurdida dun eido lixa o teu estreado traxe azul. Un grupo de mozos e mozas, nas mans uns ramos de flores, entran no camposanto, mentres ao lonxe, soa o estrepitoso ruído dunha motoserra. Érgome e ollando para o ceo diviso un ronsel branco dun reactor que semella converxer co teu cano cabelo. Paseniñamente, con Tigre no colo, camiño cara á casa… Unha saborosa empanada de liscos e un bo Mencía, por min agardan.
……………………………………………………………………..
Procuro nos teus ollos o verdor da primavera, o canto dos paxaros de Vivaldi, as adolescentes chorimas, aquel vinte e cinco do setenta e catro, Grândola Vila Morena… E só atopo a ollada triste da soidade, apenas un fío de esperanza.
……………………………………………………………………………………….
C or amarela H ospitalaria flor O rnato dos nosos montes R aíña da primavera I cona da galeguidade M iña A dorada adolescente. ……………………………………………………………………………………
Primavera, soños de margaridas, axóuxeres na distancia.
Primavera, gacela en celo
na foresta da virxindade.
Primavera en clave de sol, melodía que se extingue.
………………………………………………………………………………..
Bebín da cunca da alba O celme da túa querenza Chegou a primavera Nas ás dun novo amencer Ardendo mais sen queimar ………………………………………………………………………………………………………..
Escribo domingo primavera sinfonía cuarta de Mendelssohn mentres a mañá pasa engorde e unha gaivota alba e solitaria sobrevoa un ceo aínda cinsento. Escribo Florencia Roma Venecia o sol tenuemente comeza a asomar e abro a xanela para imaxinarte desbordante luz do sur. Escribo Andante con moto beldade música Italia Minueto con moto moderato o sol aloumiña o meu rostro e unha lixeira brisa sansanica docemente o folio. Escribo Saltarello acuarela napolitana.
Percorrer, entre a néboa pingona, o estrondo que te despraza, que te desemboca no abismo da desmemoria. Que converte en cinza os últimos anacos dun amor espido que baila na xeada.
