Papagena, inspirada nas persoas-paxaro d’A frauta máxica de Mozart, é un espectáculo con perspectiva de xénero que narra a historia dunha parella engaiolada nunha relación tóxica As vindeiras funcións desta ópera en galego de pequeno formato van ser en Boiro, Bueu e Foz os días 18, 19 e 25 de novembro, respectivamente Papagena, que rematará a súa xira o 25-N, pretende rachar tamén cos clixés asociados ao mundo da lírica: a lingua, os espazos de representación, o público ou o formato
Logo de itinerar por unha ducia de vilas galegas, Papagena, á última creación da compañía ButacaZero, dirixida por Xavier Castiñeira e Esther F. Carrodeguas, vai pechar a súa xira de inverno con tres funcións enmarcadas nas accións do 25-N. Así, as vindeiras funcións van ser en Boiro este venres 18, en Bueu o sábado 19 e en Foz, coincidindo co Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Muller, o venres 25 de novembro.
Esta ópera electrónica en galego con perspectiva de xénero narra a historia dunha parella engaiolada nunha relación tóxica que está inspirada na persoas-paxaro da célebre A frauta máxica de Mozart. O elenco está formado pola soprano Esperanza Mara e o barítono Jacobo Rubianes que actúan acompañados no escenario por Iago Hermo, compositor da ópera e do libreto e tamén director musical da peza.
A peza, na que Castiñeira e Carrodeguas asumen por primeira vez a dirección escénica dunha ópera, nace da vontade de afondar nos clixés de xénero presentes no eido da creación operística, mais tamén pretende rachar con outras percepcións habitualmente asociadas ao mundo da lírica: a lingua, os espazos de representación, o público destinatario ou mesmo o formato. Para conseguilo, Iago Hermo deseñou unha ópera electrónica, baseada nas súas investigacións arredor do espectralismo minimalista. O resultado, coa colaboración de Ana Arteaga na escenografía e de Diego Valeiras no vestiario, é un espectáculo musicalmente inmersivo e visualmente contemporáneo que está a levar a ópera a vilas onde non adoita chegar este estilo musical.
Concibido para público adulto e adolescente, a trama de Papagena expón unha relación marcada polos celos e o control e narra o proceso que leva ao personaxe interpretado por Esperanza Mara a se liberar da súa cárcere vital. Un dos maiores avances político-social dos últimos tempos, a loita contra o sexismo, é a base para analizar e reescribir a Papagena mozartiana e darlle as ás que lle permitan voar e escapar da gaiola. Hai tamén na ópera de ButacaZero unha mensaxe clara que nas redes sociais da compañía condénsase no cancelo #nonsexaspapageno.
Coas vindeiras funcións en Boiro (18 de novembro), Bueu (19 de novembro) e Foz (25 de novembro), Papagena vai pechar unha intensa xira de inverno que comezou en setembro en Rianxo e que xa levou a peza ata unha ducia de vilas galegas ao longo do trimestre. Todas as datas, horarios e sistema de acceso ás funcións de Papagena están dispoñibles na páxina web da compañía, butacazero.net.
APOSTA POLA CREACIÓN EMERXENTE E O TERRITORIO
Con esta nova produción, unha ópera galega e en galego, ButacaZero mantén a súa aposta polo risco escénico, pola creación emerxente a través da colaboración con artistas de Galicia e pola creación vinculada á temática social e cunha fonda implicación no territorio. Neste sentido, un dos principais obxectivos da compañía viguesa é construír país arredor da cultura. Para iso, adaptouse a ópera contemporánea á realidade social galega, levándoa, ao longo deste trimestre, a espazos non convencionais para a súa representación. Ademais, a entrada está a ser de balde en case todas as funcións para favorecer, deste xeito, o achegamento á ópera tanto do público adolescente coma adulto.
PAPAGENA BOIRO | Venres 18 de novembro | 21 h | Entrada libre ata completar o aforo Casa da Cultura ‘Ramón Martínez López’ [Av. da Constitución, 30, Boiro]
PAPAGENA BUEU | Sábado 19 de novembro | 20 h | Entrada libre ata completar o aforo Centro Social do Mar [Rúa de Montero Ríos, Bueu]
PAPAGENA FOZ | Venres 25 de novembro | 20.30 h | Entrada libre ata completar o aforo Casa da Cultura [R. de Lugo, 1, Foz]
1º Premio: CARTOGRAFÍA DOS TRÁNSITOS, de Maurizio Polsinelli
2º Premio: CAEIRO, de María Mercedes Rodríguez Bolaño
Da obra gañadora, CARTOGRAFÍA DOS TRÁNSITOS, o xurado salientou que se trata dun traballo artesanal da palabra poética, dentro dunha proposta desenvolvida con técnica e elegancia. Ademais de destacar a súa riqueza en recursos expresivos e referencias cultas e evocadoras, acaídas con moi acertada habilidade. Estruturalmente equilibrado e cunha excelente musicalidade.
De CAEIRO citou a súa plasticidade e emprego de imaxes poderosas. En ocasións presenta un ritmo sincopado, e unha contención que evita a saturación ornamental, cunha forza metafórica suxestiva.
O xurado estivo integrado por Adolfina Mesa, artista multidisciplinar; Andrea Fernández Maneiro, escritora e gañadora da pasada edición do certame; Armando Requeixo, escritor, profesor e crítico literario; Beatriz Dourado, escritora e profesora, e Xosé Otero Canto, escritor e profesor.
A entrega de premios terá lugar o vindeiro sábado, 19 de novembro, ás 18 h. no local social de Pino, onde previamente, ás 17 h., se realizará a inauguración da Biblioteca Rural de San Martiño de Pino.
A voz dunha das nosas grandes cantoras, Uxía, xunto a Germán Díaz, un magnífico e virtuoso músico e estudoso da zanfona, unen os seus camiños este sábado, ás 20 horas, na Casa-Museo Manuel María, nun espectáculo musical que pretende mostrar toda a beleza das músicas – históricas e imaxinadas – da tradición musical dos camiños a Compostela.
Uxía e Germán interpretarán desde repertorio medieval a novas composicións (alalás, versións de cantigas de amigo, cantos de xúbilo…), recreando e actualizando aqueles encontros musicais en que non só había música sacra senón tamén música tradicional que as persoas peregrinas traían desde distintos lugares de Europa e que se combinaba coa música vitalista, colorista e diversa de Santiago de Compostela.
Para asistir ao concerto é necesario facer reserva (o custo do billete é de 5 euros) en contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou a través do whatsapp 698177621
Non quitaba ollo daquela moza, de rostro familiar, que, sentada nunha cadeira e en primeira fila, atentamente seguía a súa intervención. Era a primeira presentación da súa última novela “ A muller que un día amei”, en parte autobiográfica e non exenta de certa polémica. Por veces chegou a perder o fío do discurso, ao verse intimidado pola mirada daqueles ollos azuis que lle facían lembrar tempos pasados. Incluso, nun momento dado, tivo que interromper o mesmo e pedir desculpas, alegando estar un pouco nervioso e moi emocionado.
—Levo media vida falando en público e presentando libros, pero non me dou acostumado. Sempre teño as mesmas sensacións e os mesmos medos cá primeira vez. Tedes que me desculpar —dixo mentres aproveitaba para tomar un grolo de auga.
Desexaba rematar xa e, se por el fora, saír daquel agoniante salón de actos e esquecerse de todo. Apurou o discurso co fin de rematar canto antes, para, deseguido, balbucinte e un tanto alterado, dar paso á quenda de preguntas.
Ela foi a primeira en tomar a palabra, cunha pregunta un tanto críptica, que sorprendeu aos presentes pero que a el lle confirmou as sospeitas que desde o inicio do acto buligaban polo seu maxín.
—Gustaríame saber, na novela non queda moi claro, que ocorreu con aquela nena, filla da protagonista?
—Perdón, señorita, creo que se confunde, Ester nunca chegou a ter ningunha filla —respondeulle timidamente.
—Tivo, tivo, e vostede ben o sabe. Non me veña con andrómenas e conteste se fai o favor á pregunta que lle veño de facer —retrucou a moza, elevando o ton de voz.
Durante uns segundos, un lacerante silencio inzou de desacougo o abarrotado salón, ata que alguén ergueu a man para facer unha nova pregunta e deste xeito salvar a situación. Outras tres ou catro puxeron fin ao acto e deron paso ás dedicatorias e sinaturas de libros.
Ela foi a primeira en levantarse e, co libro na man dirixíndose á mesa, entregoullo e díxolle:
—Para Isabel Casas, se fai o favor.
Ao escoitar o apelido, os seus augurios, por se xa o asunto non estaba claro, acabaron por confirmarse; nese intre foi consciente de que o asunto ía rematar mal. Diante del tiña a súa filla, da que se desatendera desde o primeiro momento que soubo do embarazo de Catalina (Ester na novela). Tentou amosarse todo o sereno que puido e despois de facer unha dedicatoria sinxela, asinou e devolveulle o libro, dándolle as grazas.
Isabel, leu o escrito polo seu pai e agarrando o libro, comezou a rachalo en pequenos anacos, ao tempo cos espallaba pola sala, mentres moi anoxada, e ante o abraio dos presentes, lle reprochaba:
—Ves o que fago coa túa merda de libro, isto. Unha sarta de mentiras é todo isto que contas, malnacido! Cabrón, que es un cabrón! Aproveitarte da miña nai, a quen abandonaches no momento máis delicado para escribir unha novela, non cho perdoo. E que o saiba todo o mundo. Este desgraciado é meu pai, que non quixo saber nada da miña nai cando a deixou preñada, e menos de min.
Dado que o asunto empezaba a tomar carices dramáticos un garda de seguridade tivo que intervir para calmala e convidala a abandonar o salón. Coma non se atiña a razóns, foi preciso obrigala pola forza a saír da Casa da Cultura, onde tiña lugar a presentación da controvertida novela.
—Cabrón! Fillo de puta! Malnacido! —berraba, mentres abandonaba o local.
Ao día seguinte foi noticia en toda a prensa. O escándalo traspasou fronteiras e, coma adoita suceder nestes casos, a novela tivo unhas ventas prodixiosas. Mais, foi tal a humillación sufrida polo autor, tanto no acto de presentación coma en sucesivos programas televisivos con intervencións de filla e nai, que desde entón, sumido nunha profunda depresión, non foi quen de volver escribir unha liña máis.
Quen ía para unha das figuras máis salientables deste século no mundo da literatura, acabou no ostracismo total.
Este sábado e o que vén celebraranse dous concertos ben atractivos na Casa-Museo Manuel María, PARAÍSO CANTO e UXÍA & GERMÁN DÍAZ.
Lembrar que se poden reservar as entradas (billete 5 euros) tanto do primeiro como do segundo escribindo un correo a contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou a través do whatsapp 698177621.
O primeiro dos concertos, o deste sábado 12 de novembro, ás 20 horas, estará protagonizado por PARAÍSO CANTO, un dúo (Gabi Reboredo e Martiño Malleiro) orixinario das ribeiras do río Verdugo (A Lama e Pontecaldelas) que combina o canto tradicional con outras sonoridades do mundo e do jazz. Paraíso Canto vén de participar no festival “Soa Bonaval”, organizado polo Museo do Pobo Galego, e en 2022 foi unha das bandas gañadoras do “Concurso Interritmos: sons do rural”.
O segundo dos concertos, será o sábado 19 de novembro, ás 20 horas. A voz de UXÍA e a zanfona de GERMÁN DÍAZ presentarannos a beleza da tradición musical dos camiños a Compostela.
O FIOT celebrará o domingo 13 de novembro a gala final e acto de entrega de premios do XXI Concurso Escolar de Teatro Lido Xosé Manuel Eirís, certame que procura achegar, dun xeito próximo e entretido, a lectura dramatizada ás novas xeracións, e que estas leven o teatro ás casas a través das ondas radiofónicas.
Este 2022 participaron nenas e nenos de 13 de centros escolares da comarca de Bergantiños. En total, entre alumnado e profesorado, o certame contou coa participación de 216 persoas agrupadas en 31 colectivos. Un xurado escolleu este martes, día 8, as catro propostas finalistas, que tamén se poderán escoitar ao vivo o día 13, a partir das 18.00 horas, no auditorio do Pazo da Cultura. O acto contará co Mago Teto como mestre de cerimonias.
1ª CATEGORÍA
– GRUPO: TRALLEIR@S MEDIOAMBIENTAIS, do CPI CABO DA AREA, coa obra Lixum Marítimus.
– GRUPO: AS CONTEIRAS E CONTEIROS , do CEIP FOGAR, coa obra A vaca que puxo un ovo.
2ª CATEGORÍA
– GRUPO: OS VIQUINGOS DO PENDÓN, do CPI AS REVOLTAS, coa obra Atraco no banco.
– GRUPO: TEATREIROS, do IES ALFREDO BRAÑAS, coa obra A verdadeira historia do secuestro de Rapuncel.
Durante a gala do día 13, os grupos volverán intepretar os seus fragmentos teatrais. Tras unha nova deliberación do xurado, o propio domingo, realizarase a entrega de premios nas dúas categorías. A cita pecharase cunha actuación do Mago Teto destinada a público familiar e, ao remate, haberá unha gran chocolatada.
Alén das catro propostas finalistas, todas as iniciativas participantes pódense ver ou escoitar na canle de Youtube do FIOT. Unha vez teña lugar a gala final, as propostas gañadoras tamén estarán dispoñibles na sección Onda FIOT da web oficial do festival, www.fiot.gal.
CONVOCATORIA
Data: Domingo 13 de novembro Hora: 18.00 horas Lugar: Auditorio do Pazo da Cultura Acto: Gala Final co XXI Concurso Escolar de Teatro Lido Xosé Manuel Eirís
