O proxecto de mediación con adolescentes 1972, desenvolvido por ButacaZero, rescata un episodio da historia obreira do que non se conservan documentos gráficos
1972, coproducido por Teatro del Barrio e o Comisionado para la Celebración de los 50 años de España en libertad, presentará a súa mostra final os días 12 e 13 de novembro na Sala Ártika
Máis de medio século despois das mobilizacións que paralizaron a industria olívica, a compañía ButacaZero reúne a un grupo de adolescentes para investigar dende a escena un dos episodios máis relevantes da loita obreira da época franquista: a folga xeral de 15 días de setembro de 1972 en Vigo, meses despois de que Amador Rey e Daniel Niebla perdesen a vida a mans da Policía Armada durante as protestas dos traballadores de Bazán, en Ferrol.
Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira, acompañados dun equipo de gradísimos profesionais das artes escénicas da zona, lideran o proxecto de creación e mediación cultural 1972. “A idea é organizarse colectivamente para ‘bailar a loita’, e que revivan cos seus corpos e voces a enerxía e o espíritu dun episodio do noso pasado do que non quedou unha soa imaxe para a posteridade”, apunta Carrodeguas.
Laura R. Iturralde, Clara Ferrao, Juanma LoDo, Borja Carvajal e Pia Nicoletti acompañan dende o mes de setembro a Carrodeguas e Castiñeira nun proceso formativo multidisciplinar que combina danza contemporánea, sonorización, deseño audiovisual, iluminación, dramaturxia documental e dirección de procesos de creación colectiva no que colaboran tamén entidades como a Unión Comarcal CCOO de Vigo ou a Fundación 10 de marzo.
Os encontros formativos teñen lugar semana a semana no Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO), que abriu as súas portas xenerosamente ao proxecto. Era o lugar ideal para desenvolvelo xa que “que daquelas era unha cárcere”, tal e como lembra Carrodeguas. “Parécenos fundamental que, alén de adquirir coñecementos sobre iluminación, dirección ou sonoplastia nos obradoiros, as e os adolescentes aprendan do seu pasado, estreitamente vinculado coa loita sindicalista da súa cidade, e recuperen ese fito histórico desde as súas voces, miradas e inquedanzas”, sinala a directora e dramaturga. O proxecto culminará coa presentación dunha mostra do traballo desenvolvido. Será os días 12 e 13 de novembro na Sala Ártika, quen colabora tamén co proxecto, e que está situada na zona portuaria de Vigo, escenario dos paros de 1972. A entrada será de balde, previa retirada de convites a través da web da sala.
Dentro da programación do proxecto desenvolveranse dúas actividades complementarias e previas de mediación coa cidadanía. O xoves 8 de outubro, ás 19:00 horas, celebrarase o Conversatorio Interxeracional, unha conversación aberta ao público no Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO), na que o grupo de adolescentes dialogará con algunhas persoas implicadas e vinculadas coas protestas de 1972 para avanzar coa súa investigación escénica.
Tres días máis tarde, na mañá do domingo 11 de outubro, terá lugar un roteiro pola memoria obreira de Vigo, no que se porá o foco no percorrido histórico que vai desde PSA-Citroën, un dos epicentros da loita sindicalista, ata A Madroa, onde tiñan lugar as reunións nocturnas dos diferentes comités implicados para debater a continuidade da folga. O roteiro, que se fará en bus, é de acceso gratuíto previa inscrición a través do correo electrónico info@butacazero.org
Barrios en lucha
1972 é un dos nove proxectos de creación escénica que forman parte de Barrios en lucha, un proxecto desenvolvido e coordinado por Teatro del Barrio para o Comisionado para la Celebración de los 50 años de España en libertad. No caso vigués, tal e como puntualiza Esther F. Carrodeguas, “non se tratou dun único barrio, senón da loita dunha cidade enteira”.
1972
Proxecto de mediación-creación con adolescentes.
Investigación escénica arredor da folga xeral de Vigo en setembro de 1972.
Ficha artística e técnica
Produción: Teatro del Barrio, Comisionado para la Celebración de los 50 años de España en libertad e ButacaZero.
Autoría: Esther F. Carrodeguas
Dirección: Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira
Elenco: Gerogito, Paovan, Iago TR., Maverick, Azalia Mera, Bella, Noa Pena, María Lago, Nai T.G, Paula Arias
Coreografía: Clara Ferrao
Deseño de son: Juanma LoDo
Deseño de iluminación: Laura R. Iturralde
Videoescena: Borja Carvajal
Coordinación pedagóxica: Pia Nicoletti
ButacaZero
ButacaZero é a plataforma creativa de Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira coa que propoñen un teatro que dialoga coa actualidade desde unha mirada crítica e irónica, e no que a tradición teatral se mestura con linguaxes contemporáneas. A compañía, creadora e produtora de propostas como A velada de Londres, IRIBARNE (con 9 Premios María Casares, entre eles o de mellor espectáculo), O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada, Papagena, 32m2, Despois das ondas ou Voaxa e Carmín, sitúase como un referente do teatro contemporáneo no panorama escénico galego.
Coincidindo coa celebración do aniversario do nacemento de Manuel María este luns, 5 de outubro, ás 19 hrs, inaugúrase no Centro Ágora da Coruña a exposición fotográfica de Manuel Lemos A luz resucitada. Un achegamento ao poeta Manuel María. Será ás 19 horas e intervirán, alén de Manuel Lemos, Pilar Pallarés e Alberte Ansede. A actividade está organizada pola Asociación Veciñal Agra do Orzán.
No marco desa celebración anual levarase a cabo o recoñecemento de dúas mulleres cunha traxectoria vital e profesional salientable: Elena Ferro e Isabel Carracedo Lozano. A primeira que fará de Pregoeira desta edición do magosto cultural da parroquia de Pino (Cospeito). Mentres que a segunda recibirá o Título honorífico Constanza de Castro.
Pregoeira: Elena Ferro
Zoqueira e artesá galega, Elena Ferro pertence a unha familia dedicada á elaboración de zocos desde 1915. Desde o seu obradoiro Eferro, en Merza, soubo manter viva esta tradición e, ao mesmo tempo, renovala e achegala ás novas xeracións. O seu traballo foi recoñecido co Premio Nacional de Artesanía 2019, pola súa traxectoria e pola innovación aplicada a este oficio tradicional.
Título Honorífico: Isabel Carracedo Lozano
Isabel Carracedo é, para moitos veciños e veciñas, moito máis ca unha farmacéutica. Toda unha vida detrás do mostrador da botica, atendendo, escoitando e acompañando a xeracións de familias. Unha persoa coñecida e querida no lugar, exemplo dese comercio de proximidade que forma parte da vida e da memoria dos nosos pobos.
Dúas mulleres, dúas traxectorias e dous xeitos de manter viva a nosa identidade: a través dos oficios, da tradición, da dedicación e das persoas que fan comunidade.
E a esas dúas actividades sumaranse outras que completarán unha xornada cultural de celebración do VI Magosto Cal da Loba:
10:30 h – Andaina ao castelo e representación teatral
13:00 h – Actos no Local Social
14:00 h – Xantar medieval
Pola tarde – Demostracións, xogos, música e actividades para todos
Á noite – Magosto
Inscricións ata o 18 de outubro.
*Información recollida da Asociación Recreativo Cultural de San Martiño de Pino.
A peza, estreada o pasado 4 de setembro no Teatro Rosalía Castro da Coruña, inicia o seu percorrido por auditorios e salas de Muros, As Pontes, Vigo, Foz, Noia e Cee
O espectáculo acompáñase, no propio recinto da representación, dunha exposición sobre a traxectoria profesional do dramaturgo
A velada de Londres, a nova produción da plataforma creativa ButacaZero, inicia esta fin de semana a súa xira por auditorios e salas de Galicia. Muros, As Pontes, Vigo, Foz, Noia e Cee serán as escalas dunha montaxe que rende tributo á figura e legado do dramaturgo, actor e docente Manuel Lourenzo (1943-2025).
A compañía liderada por Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira -quen dirixe o espectáculo- adéntrase con esta peza no universo de Lourenzo. Faino cun texto do gran mestre do teatro galego, incluido no seu volume Veladas indecentes (Premio Nacional de Literatura Dramática 1997), que ademais garda unha relación especial con Castiñeira: traballou como axudante de dirección do propio Lorenzo nesta mesma peza nos seus inicios profesionais. Agora, case tres décadas despois, Castiñeira retoma aquel texto desde a súa propia mirada e a súa concepción do teatro.
Após a súa estrea na Coruña o pasado 4 de setembro, A velada de Londres percorrerá diferentes escenarios da Coruña, Pontevedra e Lugo. Así, a primeira parada da xira será este sábado 3 en Muros. Á semana seguinte chegará ao Cine Alovi das Pontes e o venres 16 ao auditorio municipal de Vigo. Un mes despois, retomaranse as representacións: a sala Bahía de Foz (27 de novembro), o Teatro Coliseo Noela de Noia (5 de decembro) e a Casa da Cultura de Cee (12 de decembro) acollerán a última tríade de funcións deste tour.
Unha lectura sobre a moral vitoriana e o desexo
En A velada de Londres, a trama parte do retorno de Jonathan Harker á súa vida burguesa tras a viaxe aos Cárpatos e a súa posterior experiencia obsesiva co Conde Drácula. A través dunha estética vitoriana que se vai trasformando a medida que o elemento atávico se apodera do espazo, a proposta afástase do terror convencional para abordar a tensión entre a razón e os instintos, entendendo a figura do vampiro como un símbolo de liberación e aceptación do desexo.
A posta en escena integra de xeito orgánico o traballo interpretativo dos actores Xurxo Cortázar, Sophia Rodal e Teo Piñeiro xunto á voz e o violonchelo de Esperanza Mara, quen executa a banda sonora orixinal composta para o espectáculo por Iago Hermo. A súa presenza fai que o público poida gozar dunha velada teatral, mais tamén musical.
Mostra no vestíbulo antes da función
Como complemento á representación, o público que acuda ao teatro poderá visitar a exposición ‘Manuel Lourenzo. A pegada que continúa’, un percorrido pola vida profesional de Lourenzo que axudará a comprender ao público asistente a importancia da figura do dramaturgo, director, docente, editor e actor na construción do teatro galego. A mostra, presentada canda a estrea da montaxe no Teatro Rosalía Castro o pasado 4 de setembro, poderase ver en cada unha das representacións desta xira.
ButacaZero
ButacaZero é a plataforma creativa de Esther F. Carrodeguas e Xavier Castiñeira coa que propoñen un teatro que dialoga coa actualidade dende unha mirada crítica e irónica, e no que a tradición teatral se mestura con linguaxes contemporáneas. A compañía, creadora e produtora de propostas como IRIBARNE (con 9 Premios María Casares, entre eles o de mellor espectáculo), O único que verdadeiramente quixen toda a vida é ser delgada, Papagena, 32m2, Despois das ondas ou Voaxa e Carmín, sitúase como un referente do teatro contemporáneo no panorama escénico galego.
A VELADA DE LONDRES: A XIRA
Sábado 3 de outubro, Muros
Auditorio do Centro Cultural e Xuvenil (20:30 horas)
Venres 9 de outubro, As Pontes
Auditorio M. Cine Alovi (20:30 horas)
Venres 16 de outubro, Vigo
Auditorio Municipal (20:00 horas)
Venres 27 de novembro, Foz
Sala Bahía (20:30 horas)
Sábado 5 de decembro, Noia
Teatro Coliseo Noela (20:30 horas)
Sábado 12 de decembro, Cee
Casa da Cultura
A xira d’A Velada de Londres conta co apoio da Xunta de Galicia a través da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic) e da Rede Galega de Teatros (funcions en Muros, Vigo, Foz e Noia); e da Deputación da Coruña a través do programa Outono das Artes (As Pontes e Cee).
A exposición, promovida pola Área de Cultura-Vicepresidencia da Deputación de Lugo e a Rede Museística Provincial, poderase visitar dende o 3 de outubro ata o 1 de novembro de 2026, no espazo A CHOUZANA, ao carón do Palco da Música de Vilalba.
A Casa-Museo Manuel María organiza para este domingo, día 27 de setembro, unha nova andaina. Será pola parroquia de Martul (Outeiro de Rei).
Cunha distancia de 5 km e unha duración aproximada de tres horas, a camiñada será dinamizada por Orlando Viveiro (divulgador cultural) e ten unha dificultade baixa.
Durante o percurso poderemos ver o monumento funerario da Pena Dereita, construción megalítica que olla o devalar da existencia desde o fondo dos tempos; o asentamento castrexo das Penas do Castro, con aquela serpe mítica acubillada no imaxinario colectivo; o complexo hidráulico conformado polo Muíño do Eusebio xunto cos restos do Batán situados no regato Cal de Rei, afluente do Ladra; a Casa Grande de Cartel, arrodeada de pombal e de capela, escoitando o xorrar cantareiro da fonte que subministra auga a este núcleo de poboación; e elementos da arquitectura popular, propios do noso patrimonio cultural, nomeadamente a Igrexa de Martul, con detalles románicos de interese. Camiños e historias para gozarmos deste outono incipiente.
A saída será da Casa-Museo, ás 9.30 hrs, para achegar todos en grupo, en automóbeis particulares, ao inicio do itinerario.
As persoas que desexen asistir (actividade gratuíta), sinalar que é necesario anotarse no seguinte enderezo electrónico contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou no whatsapp 698177621
