O Instituto de Estudos Chairegos, o Concello de Vilalba e Edicións Xerais de Galicia convocan o X Premio AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ de narrativa infantil e xuvenil pola igualdade, de acordo ás seguintes BASES
diptico2026Prazo de entrega de traballos: do 23-04 ao 12-07-2026.
VENRES 17-04-2026
O Instituto de Estudos Chairegos, coa colaboración do Concello de Vilalba, organiza o acto de presentación do libro AGORA NON É ANTES. IDEAS PARA UNHA REVOLUCIÓN TRANQUILA, do filósofo e escritor vilalbés Antón Baamonde, editado por Galaxia.
Estará acompañado por Henrique Sanfiz, de Radio Fene, e será presentado por Marisa Barreiro, presidenta do IESCHA.
O acto terá lugar o venres 17 de abril de 2026, ás 20:00 horas, na Casa da Cultura de Vilalba.
SÁBADO 18-04-2026
E o sábado 18 de abril o Instituto de Estudos Chairegos, coa colaboración do Concello de Vilalba, tamén organiza o acto de presentación do libro A FABA E NÓS, de Alberto V. Serantes, con ilustracións de Araceli Paz e publicado por Figurando Recordos Edicións.
A presentación correrá a cargo de Marisa Barreiro, presidenta do IESCHA.
O acto terá lugar o sábado 18 de abril de 2026, ás 20:00 horas, na Casa da Cultura de Vilalba.
NOTAS INFORMATIVAS
SERES MÁXICOS DO REINO DE GALICIA, un espectáculo de contos con SOLE FELLOZA, este sábado, ás 17 horas para nenos e nenas de seis anos en adiante
Houbo un tempo en que coñecer os seres máxicos era imprescindíbel para entender o mundo. Saber onde vivía o nubeiro, que monte habitaba un xigante ou en que fonte podía aparecer unha moura axudaba a orientarse no territorio, mais tamén na vida. Estes seres formaban parte dun saber compartido, ligado á terra, aos camiños e á memoria do país.
Este espectáculo de narración oral para nenos e nenas, a partir de seis anos en diante, propón volver poñerlles voz, corpo e historia a esas criaturas. A partir do Mapa dos Seres Máxicos do Reino de Galicia, creado por Manuel Gago e ilustrado por Leandro Lamas, a palabra falada convértese nun mapa vivo: un espazo escénico onde pousar o dedo e abrir unha historia, onde cada lugar garda unha voz.
Trasnos, meigas, xacias, nubeiros, seres desaparecidos e outros vencellados a illas, montes, fontes ou camiños regresan á oralidade para ser contados de novo, reinventados e compartidos, por Sole Felloza.
Será este sábado, 18 de abril, ás 17 horas, na Casa-Museo Manuel María. Importante, é necesario reservar (billete 2 euros) en contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou no whatsapp 698177621.
O teatro galego celebrou esta noite a súa gran festa no Teatro Rosalía Castro da Coruña coa entrega dos XXX Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia. Nunha gala marcada pola emotividade e o espírito festivo, a obra Reconversión, da compañía Ibuprofeno Teatro, erixiuse como a gran gañadora da edición ao acadar un total de seis galardóns.
A peza de Ibuprofeno Teatro, que partía como a gran favorita con 11 candidaturas, redondeou a súa noite cos premios ao Mellor Espectáculo, Mellor Dirección (S. Cortegoso, C. Álvarez-Ossorio e N. Feijoo), Mellor Texto Orixinal (Santiago Cortegoso), Mellor Espazo Sonoro (Alonso Caxade), Mellor Actor Secundario (Fran Lareu) e Mellor Actriz Secundaria (Cristina Collazo).
O teatro galego celebrou esta noite a súa gran festa no Teatro Rosalía Castro da Coruña coa entrega dos XXX Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia. Nunha gala marcada pola emotividade e o espírito festivo, a obra Reconversión, da compañía Ibuprofeno Teatro, erixiuse como a gran gañadora da edición ao acadar un total de seis galardóns.
A peza de Ibuprofeno Teatro, que partía como a gran favorita con 11 candidaturas, redondeou a súa noite cos premios ao Mellor Espectáculo, Mellor Dirección (S. Cortegoso, C. Álvarez-Ossorio e N. Feijoo), Mellor Texto Orixinal (Santiago Cortegoso), Mellor Espazo Sonoro (Alonso Caxade), Mellor Actor Secundario (Fran Lareu) e Mellor Actriz Secundaria (Cristina Collazo).
Un palmarés repartido
Xunto ao éxito de Reconversión, a 30ª edición dos premios recoñeceu o talento de diversas propostas que marcaron a temporada escénica. A serie clopen, produción do Centro Dramático Galego, alzouse con dous premios: Mellor Actriz Protagonista para Natalia Pajarito e Mellor Dirección de Movemento para Marta Alonso Tejada. Pola súa banda, TROMSØ, de Morraoconto, tamén logrou un dobrete nos apartados técnicos, levando os trofeos de Mellor Espazo Escénico e Mellor Iluminación.
O premio ao Mellor Actor Protagonista foi para Fran Lareu polo seu traballo en Un tal Romeo (aRamboia), quen asinou así un dobrete persoal na mesma noite ao gañar tamén o de actor secundario con Reconversión. Nas categorías dirixidas ao público familiar, Berenguela na gaiola (Galeatro e Xarope Tulú) foi nomeado Mellor Espectáculo Infantil e levou tamén o de Adaptación/Tradución, mentres que A Biblioteca Galáctica contra a IA Fantástica (Tanxarina) gañou como Mellor Espectáculo de Monicreques.
A voz do sector: reivindicación desde o inicio
A presidenta da AAAG, Eva Fórneas, abriu a gala tomando a palabra en nome da Xunta Directiva para facer balance destes trinta anos de premios e tender a mirada cara ao futuro do teatro galego. Fórneas subliñou o avance das estruturas profesionais do sector, pero advertiu dunha preocupación central: “Non nos cansaremos de repetir neste escenario que as institucións públicas deben poñerse a traballar XA para reverter a situación de hexemonía do castelán”.
A presidenta tamén chamou a atención sobre a relación do sector coas institucións, reclamando un acompañamento real e non meramente simbólico. Fórneas advertiu da instrumentalización do traballo das profesionais nos medios públicos e pediu mesura e respecto: “Precisamos que estean con nós, que nos acompañen, sí, mesmo que se fotografíen con nós, pero con decoro, con medida”. Fórneas lembrou ademais que a función pública ten obrigas co sector e non fai ningún favor: “non nos agasallan con nada”.
Fórneas rematou o seu discurso cun chamamento á resistencia colectiva fronte ao auxe da ultradereita e os discursos de odio: “Temos o deber de afirmar rotundamente que non daremos un paso atrás nos dereitos acadados”, e apoiouse nas palabras do director e dramaturgo Oskar Eustis para lembrar o papel esencial do teatro: “unha arte que exercita o músculo da empatía posiblemente coma ningunha outra”.
Unha gala entre a verbena e o poema: festexar a Manuel Lourenzo
Baixo a dirección de Gloria Rico, a gala tivo como fío condutor a figura e a obra de Manuel Lourenzo, histórico actor e dramaturgo galego finado o pasado verán e Premio Nacional de Literatura Dramática en 1997. O espectáculo fuxiu da melancolía para converterse nunha celebración de marcada simboloxía: un escenario coroado por unha esfera, o azul do Valadouro e as doas tradicionais integradas nunha estética de festa popular.
A velada arrincou co acordeón de Sabela Dacal e unha vibrante cumbia coa que o elenco —Arantza Villar, Carlos Mosquera “Mos”, María Barcala e Roberto Leal— entrou dende o patio de butacas. O xogo escénico alternou momentos de humor, como o brinde inicial con latas de cervexa, con pasaxes de alta carga poética, como a lectura multilingüe de textos de Lourenzo en galego e francés ou o emocionante poema homenaxe recitado baixo o foco dun canón no centro do escenario. Un dos momentos máis sobrecolledores foi o In Memoriam, onde a música de “Oxalá estiveras aquí” acompañou o recordo dos compañeiros finados en 2025.
Reivindicación e compromiso: o teatro como “chave”
Un dos momentos máis solemnes foi a lectura do Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro 2026, escrito polo activista e docente Carlos Callón. No seu texto, Callón percorreu a historia de persecución da nosa lingua nos escenarios para reivindicar o teatro como unha “chave decisiva” para revitalizar o idioma hoxe en día. O autor fixo un chamamento a pasar da “caricatura ao suxeito” e pechou a súa proclama cun unánime “Viva o Teatro Galego!”.
A AAAG entregou o seu recoñecemento especial, o Premio de Honra Marisa Soto, á actriz e activista Luma Gómez. O acto contou coa presenza de autoridades como a alcaldesa da Coruña, Inés Rey; o subdelegado do Governo, Julio Abalde; e o director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, entre outros representantes institucionais.
A festa rematou coa canción “Eu son Feliz” e un brinde colectivo de premiados e equipo técnico sobre as táboas do Rosalía, selando unha noite que reafirma os María Casares como o gran referente das artes escénicas en Galicia.
Listaxe de Candidaturas Premiadas
IBUPROFENO TEATRO: RECONVERSIÓN (6)
Mellor espectáculo
Mellor dirección: Santiago Cortegoso, Carlos Álvarez-Ossorio e Natalia Feijoo
Mellor texto orixinal: Santiago Cortegoso
Mellor actor secundario: Fran Lareu
Mellor actriz secundaria: Cristina Collazo
Mellor espazo sonoro: Alonso Caxade
CENTRO DRAMÁTICO GALEGO: A SERIE CLOPEN (2)
Mellor actriz protagonista: Natalia Pajarito
Mellor dirección de movemento: Marta Alonso Tejada
MORRAOCONTO: TROMSØ (2)
Mellor espazo escénico: R. Martínez, M. Gendre, L. Pouso e J. Faro “Coti”
Mellor iluminación: José Faro “Coti”
GALEATRO E XAROPE TULÚ: BERENGUELA NA GAIOLA (2)
Mellor espectáculo infantil
Mellor adaptación/tradución: Paula Carballeira
ARAMBOIA: UN TAL ROMEO (1)
Mellor actor protagonista: Fran Lareu
TANXARINA: A BIBLIOTECA GALÁCTICA CONTRA A IA FANTÁSTICA (1)
Mellor espectáculo de monicreques, obxectos e figuras animadas
ELEFANTE ELEGANTE: ALTA COSTURA (1)
Mellor vestiario: Carolina Díguele
ÁRTIKA CÍA: O LIBRO DA SELVA, O MUSICAL (1)
Mellor maquillaxe: Ártika Cía
Sobre os XXX Premios de Teatro María Casares
Os XXX Premios de Teatro María Casares, organizados pola AAAG, contan coa colaboración de institucións e entidades como Xunta de Galicia, Deputación da Coruña, Concello da Coruña, Fundación AISGE e Gadisa.
Sobre a AAAG
A Asociación de Actores e Actrices de Galicia é a organización profesional que representa ao sector actoral galego e que organiza anualmente os Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia.
Este sábado 11 de abril a asociación cultural Castiñeiro Milenario organiza a proxección da película O médico dos pobres, de Federico Rioboo, a partir das sete da tarde na Casa da Cultura de Begonte.
Este filme documental tenta recuperar a memoria arredor do asasinato na guerra civil española de Manuel Díaz González, médico e alcalde do Incio, a mans de falanxistas. Con testemuñas variadas, un traballo de reconstrución e coralidade capaz de axudar a esclarecer a infamia dun tempo.
O fío condutor do documental parte do libro Sementes e memoria. Morte e evocación dun médico republicano, escrito por José Luis Díaz, sobriño do protagonista.
José Luis iniciou a investigación da vida do seu tío a raíz dunha nota manuscrita a lapis que de xeito casual atopou entre documentos da familia aló polo ano 1978. Esta nota dicía: “O 11 de setembro de 1936 matáronme a Manuel os fascistas”. Esta nota fora escrita polo pai do médico asasinado, e avó de José Luis, quen intuíu que a morte do seu tío estaba aínda rodeada dunha espesa néboa.
Ao remate terá lugar un pequeno coloquio para comentar a película proxectada.
A Asociación de Actores e Actrices de Galicia presenta os XXX Premios de Teatro María Casares cunha gala que homenaxea a Manuel Lourenzo
Gloria Rico dirixirá un espectáculo que convida a festexar a vida e a obra do histórico dramaturgo galego, finado o pasado verán
A gala celebrarase o mércores 8 de abril ás 20:30 horas no Teatro Rosalía Castro da Coruña e poderá seguirse en directo por streaming
A Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG) presentou esta mañá no Teatro Rosalía Castro todos os detalles da 30ª edición dos Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia. O acto contou coa presenza de representantes da Xunta de Galicia a través da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic), a Deputación da Coruña, o Concello da Coruña, a propia AAAG e Gloria Rico, directora da gala.
Os XXX Premios reunirán este ano 17 espectáculos que optan a 16 galardóns en categorías que abarcan desde a interpretación ata os apartados técnicos e os espectáculos infantís e de monicreques. Entre as montaxes con máis candidaturas destacan Reconversión, de Ibuprofeno Teatro, con 11 finalistas —incluíndo Espectáculo, Dirección e Texto—; A serie clopen, do Centro Dramático Galego, con 10 —incluíndo Espectáculo, Dirección e Actriz Protagonista—; e TROMSØ, de Morraoconto, con 7 —incluíndo Espectáculo e Dirección—.
A imaxe desta 30ª edición foi creada pola ilustradora e deseñadora luguesa Rebeca Losada, coñecida pola súa paleta vibrante e a súa traxectoria no mundo editorial e musical. A AAAG mantén así a iniciativa, iniciada en 2017, de encargar cada ano o cartel a unha figura diferente do deseño e a ilustración, estreitando lazos entre o sector escénico e esta disciplina artística.
Festexar a Manuel Lourenzo
A gala deste ano terá como fío condutor a figura e a obra de Manuel Lourenzo, histórico actor e dramaturgo galego, Premio Nacional de Literatura Dramática en 1997, finado o pasado verán. Baixo a dirección de Gloria Rico, o espectáculo propón non a melancolía nin o eloxio fúnebre, senón a celebración.
Rico, quen foi amiga, alumna e compañeira de traballo de Lourenzo, concibiu un espectáculo para os María Casares de marcada simboloxía: un escenario coroado por unha esfera como representación da perfección que encarna a figura do homenaxeado; o azul da zona do Valadouro; e as doas, as bolas tradicionais que se integran na vida cotiá da xente. Cores e formas que trasladan ao público á idea dunha festa popular.
“Queremos reivindicar tanto as loitas como as facetas laboral e artística de Manuel, e farémolo desde a celebración. O espectáculo será coma unha festa popular ao vivo: será un espazo no que cantaremos, bailaremos e reflexionaremos a vida e obra de Lourenzo, mais sen caer na melancolía. Celebraremos o traballo dunha persoa e compañeiro excepcional, de todo un referente da nosa cultura”, expón.
A AAGG quere compartir este momento, premios e espectáculo co público, polo que a Gala poderá seguirse en directo vía streaming a través de YouTube: https://youtube.com/live/fsWS95CFbI8
Elenco artístico da gala
No transcurso da presentación e, por primeira vez, presentouse o equipo artístico completo que subirá ao escenario o 8 de abril e dará vida ao espectáculo dirixido por Gloria Rico. No escenario coincidirán catro actores e actrices —Arantza Villar, Carlos Mosquera “Mos”, María Barcala e Roberto Leal— xunto a un cuarteto musical: Josito Porto (voz, guitarra e gaita), Carlos Arévalo (batería), Rafa Otero (guitarra e baixo) e Sabela Dacal (acordeón e voz).
Homenaxe a Luma Gómez
Nesta edición, a AAAG entrega o seu recoñecemento especial á actriz e activista Luma Gómez, figura fundamental do teatro galego e do movemento asociativo profesional. Eva Fórneas, presidenta da AAAG, subliña o seu perfil único: “Luma é un referente en moitos aspectos: muller que fundou e cofundou tanto a Asociación como entidades artísticas, nunca deixou de adicarse ao teatro. Sempre moi concienciada coa profesión e cos dereitos e loitas sindicais. Queremos darllo agora para que poida gozar e desfrutar do recoñecemento desde o escenario, como cada día, tamén detrás dos papeis, porque Luma é unha curranta nata”, sinala.
O acto contou coas intervencións das institucións colaboradoras. Gonzalo Castro, concelleiro de Cultura e Turismo do Concello da Coruña, destacou a importancia dos premios para a cidade: “O Goberno de Inés Rey continúa a amosar a súa sensibilidade polas artes escénicas, convertendo un ano máis este Teatro Rosalía no epicentro do teatro galego e rendendo homenaxe a unha das grandes figuras da actuación da historia do noso país, ao que xa temos amosado o noso recoñecemento público tras as súas innumerables aparicións sobre as táboas da Coruña”, indicou Gonzalo Castro.
Pola súa banda, Avia Veira, en representación da Deputación da Coruña, subliñou o compromiso institucional coa escena galega: “Desde a Deputación da Coruña entendemos a cultura como un dereito da cidadanía e como un motor de identidade colectiva. Por iso, neste 2026 continuamos apostando por instrumentos de financiamento concretos. É un compromiso real, con recursos reais, para que proxectos como este non dependan só da vontade, senón tamén do apoio institucional”, apuntou a deputada, quen tamén salientou a figura de María Casares. “Non está de máis lembrar os motivos polos que estes premios levan o nome que levan. Nada na Coruña en 1922, foi unha das grandes actrices do teatro e o cine europeos do século XX. Exiliada en Francia sendo adolescente, construíu unha carreira extraordinaria nos escenarios de París. Galiza no mundo, talento universal. Que os premios do teatro galego leven o seu nome é un acto de xustiza e de memoria”, dixo.
Na súa intervención, o director de Industrias Culturais deixou testemuño do apoio da Xunta a estes galardóns como escaparate da creatividade, da diversidade e da fortaleza do teatro galego, ao tempo que puxo o foco na súa relevancia para dotar de visibilidade diante da sociedade o labor das compañías, dos elencos e dos diferentes oficios escénicos. “Os Premios María Casares constitúen un símbolo do talento, da profesionalización e da capacidade de renovación das artes escénicas en Galicia”, engadiu. Tamén felicitou as formacións e profesionais finalistas, así como a Luma Gómez pola súa carreira de décadas sobre as táboas. Cualificou, ademais, o eixo condutor da gala deste ano de “merecido tributo” a Manuel Lorenzo, a quen se referiu como un dos máximos expoñentes do teatro galego de todos os tempos, e de quen lembrou que tivo no texto para Nada se sabe, coprodución do Centro Dramático Galego con Culturactiva, un dos seus últimos traballos.
GALA XXX PREMIOS DE TEATRO MARÍA CASARES
DATA E HORA: mércores 8 de abril de 2026 // 20:30 horas
LUGAR: Teatro Rosalía Castro, A Coruña
EMISIÓN POR STREAMING
https://youtube.com/live/fsWS95CFbI8
Os XXX Premios de Teatro María Casares contan coa colaboración da Xunta de Galicia, Deputación da Coruña, Concello da Coruña, Fundación AISGE e Gadisa.
Sobre os XXX Premios de Teatro María Casares
Os XXX Premios de Teatro María Casares, organizados pola AAAG, contan coa colaboración de institutiones e entidades como Xunta de Galicia, Deputación da Coruña, Concello da Coruña, Fundación AISGE e Gadisa. A gala celebrarase o mércores 8 de abril de 2026, ás 20:30 horas, no Teatro Rosalía Castro da Coruña.
Sobre a AAAG
A Asociación de Actores e Actrices de Galicia é a organización profesional que representa ao sector actoral galego e que organiza anualmente os Premios de Teatro María Casares, o principal recoñecemento das artes escénicas en Galicia. Desde a súa primeira edición, os premios convertéronse no referente do sector, recoñecendo cada ano a excelencia dos espectáculos, compañías e profesionais do teatro galego.