O Instituto de Estudos Chairegos organiza para o vindeiro venres 16 de xaneiro de 2026, ás 20:00 horas, na Sala de expsoicións do Auditorio Municipalde Vilalba, o acto de clausura da Exposición RETRATOS, unha colección de cadros pintados polo artista vilalbés Pedro Cabarcos para conmemorar o XXV Aniversario do Iescha.
Durante o acto, a autor, Pedro Cabarcos, e a debuxante e profesora no Taller Besbello, Isabel Pardo, conversarán sobre distintos aspectos relacio-nados co mundo da arte.
Para poñer o colofón ao acto, os familiares das persoas retratadas (ou as propias persoas, se é o caso) recollerán o seu cadro respectivo, facendo deste xeito á inversa do realizado no acto de inauguración.
A galería NÉBOA inaugura exposición de Pablo Quesada coa colaboración do colectivo ConTRoL
Sábado, 10 de xaneiro, ás 12:00 h | Lamas de Prado 31, Lugo
Duración da exposición: 10 xaneiro > 27 febreiro
A galería NÉBOA inaugura o vindeiro sábado 10 de xaneiro, ás 12:00 h, a exposición “Como atraer a luz e deixala dentro” de Pablo Quesada, realizada en colaboración co Colectivo ConTRoL —formado por Daniela Jándula e Mario Manso— e baixo o comisariado de Pedro Huidobro.
A mostra proponse como unha instalación que reflexiona arredor da luz e das súas formas de manifestarse no espazo, asumindo unha representación da praxe artística e convidando ao cuestionamento das formas de coñecer e de percibirnos na contorna.
I)
Para conocer ante lo que estaba, para saber realmente cuál era la naturaleza de ese elemento, medio ígneo medio fluido, que se transmitía instantáneamente de un cuerpo a otro y que podía llegar a fulminar la vida de cualquier organismo si se rompía la distancia prudente o se suministraba una carga lo suficientemente poderosa; para saber qué era la electricidad, el abate Nollet llevó a cabo una serie de experimentos que irrumpían por completo en el racionalismo metodológico de la Ilustración.
Se dice que en una ocasión llegó a reunir hasta casi 200 soldados de la guardia real francesa, los dispuso dándose la mano en forma de círculo y con un condensador de electricidad conectado a cada uno de los extremos. Cuando el circuito se activaba, todos recibían la descarga de forma simultánea y así, demostraba que en tan solo una milésima, la luz era capaz de estar en uno y todos los cuerpos al mismo tiempo. Otras veces, Nollet hacía de invitado estrella en las noches de tertulia de los salones de la aristocracia parisina guiando a los philosophers más curiosos en unos juegos de calambres y chispas. Aunque de estas y otras anécdotas Nollet fuera intuyendo lo que escondía la electricidad, su ensayo sur l’electricité des corps no despejó la incógnita, y la electricidad seguiría siendo un enigma hasta pasado un tiempo. Con todo, le bastó para establecer que esa luz reconducida recibiría el nombre de electricidad (…) del latin electrum*,que significa Ambar, que viene a referirse a la acción de un cuerpo, que se pone en estado de atraer a sí. Este afán por hacer ver lo que no se puede ver, por volver tangible lo que escapa a las manos y dotarlo de sentido hasta hacerlo predecible y manipulable, es en esencia lo que ha seguido animando el espíritu científico desde el asentamiento del racionalismo en el pensamiento occidental. Ahora, después de haber alcanzado un saber plenamente científico sobre lo que es la luz, resulta interesante la idea de imaginar un lugar ajeno al de la ciencia desde el que repensar estas nociones, que esté desposeído de cualquier técnica o utilitarismo y que dé pie a narraciones prendidas de magia, en el sentido mítico de la palabra. Se trata de preguntarse si podemos adoptar una forma de ver parecida a la de Nollet, donde en lugar de teoría y razón, haya juego y experimento, y donde el procedimiento en sí sea la premisa y la conclusión de la práctica.
II)
Ya lo sabemos, la luz no se antoja a nuestra sensibilidad como el resto de cosas que comparten el reino de lo material. Junichiro Tanizaki se asombraba de que en Occidente fuera la luz y no la sombra lo que determinaba las cosas y su belleza. Para el japonés, lo importante era aquello que quedaba delineado por lo que niega la luz, lo que vela o lo que cubre. El brillo de las vasijas europeas y el gusto por lo plateado andaba lejos de aquellos objetos lacados pensados para ser vistos en ambientes oscuros. Del mismo modo, los biombos o los farolillos semiapagados, o los tejados alargados que vierten la sombra sobre las casas tradicionales japonesas, nos hablan de una forma antagónica a la nuestra a la hora de manifestar la realidad. El fondo es parecido al de un problema escolástico, ¿lo que se ve es lo que se revela o lo que ha sido negado en su contorno? En cualquier caso, el espacio ha sido y siempre será un condicionante, en lo material y en lo ideal, de lo que se es. Es por eso que la luz es capaz de hacer y deshacer, tomando forma al proyectarse, cogiendo volumen al posarse, y haciendo desaparecer lo que no queda iluminado. Esta tensión entre lo que puede ser y lo que acaba siendo, fruto de estar entre lo ideal y lo matérico, es una forma de devolver la mirada al acto creativo. La praxis artística se plantea de este modo como una situación análoga a la forma en que la luz se comporta con el resto de la materia: la materia inconsistente que son la idea y la problemática de un asunto íntimo y vital se desenvuelven hasta materializarse y constituirse en una obra de arte, objetual y concreta.
III)
Al recorrer el circuito de luz con el que ConTRoL (Daniela Jándula y Mario Manso) y Pablo Quesada han intervenido la galería NÉBOA, damos con un anhelo revivido de la confabulación en torno a la luz. Las lentes de ConTRoL (Daniela Jándula y Mario Manso) han sido esparcidas por el espacio con el propósito de rebotar y redirigir un halo de luz que, como en los juegos experimentales de Nollet, se reconduce y se transmite de un cuerpo a otro. Los cristales son apuntes prácticos a las estructuras de Pablo Quesada, como si hicieran de ornamento a un armazón ya montado y la pieza en sí fuera una sustancia variante en función de la luz que reciba y contenga. El conjunto se articula como un todo inseparable, confeccionado específicamente para Como atraer la luz y dejarla dentro proponiendo una instalación que reflexiona acerca de la luz y sus formas de manifestarse en el espacio asumiendo una representación de la praxis artística e invitando al cuestionamiento de las formas de conocer y percibirnos en el entorno.
Pedro Huidobro
Comisario
*Jean Nollet, Ensayo sobre la electricidad de los cuerpos, trad. esp., Madrid, edición facsimilar / editorial histórica, s. f. [obra original de 1746]
Intentamos confiar nos trazos dun rumbo escollido, no xeito do aceno, no sentido profundo do que sucede, no punto do horizonte ao que nos diriximos, na físgoa pola que se coa unha luz que insinúe o camiño. Obrigámonos a crer na man disposta, na acollida agarimosa, no proceso que pecha a ferida.
Pero ben puidera ser que a luz só sexa algo que vive en fuxida. Un animal asustado e perseguido por feras armadas e descoñecidas. Ben puidera ser que a cicatriz non reine e fique só a ferida.
Quizais a vida sexa simplemente a excepción. A anomalía do latexo sostido. E o equilibrio que procuramos quizais estea niso ao que irremediablemente nos achegamos, o non ser. O tempo no que cesa a loita porque nos detemos nós, ou esa versión de nós que insistimos en manter en pé. O momento no que esvaece o conflito e todo o que o alimenta.
Intúo que a violencia que golpea asiduamente forma parte do caos que impera. Un caos sen temoneiros nin capacidade decisoria. Absolutamente accidental. Algo que ocorre aleatoriamente e que deixa de facelo coa mesma impasibilidade. E nesa simpleza diluímos toda posibilidade de comprensión, a propia e a do conxunto.
Un impacto, unha desgraza, unha terrible circunstancia que parecía evitable, e todo muda. Unha metástase incontrolable, un lóstrego anulador. Todo varrido polo proceso de cambio, que só pode levar ao borrado de toda experiencia. Unha sucesión de letras nunha liña ficticia.
Inevitablemente vivimos para dirixirnos á escuridade da que procedemos. E facémolo, acotío, erguéndonos de golpes que non merecemos. Coas mans desfeitas e o aniquilamento na mirada. Mais tamén ulindo as flores que non sementamos. Exercendo o odio en todas as versións e amando de cando en cando torpemente ou arrimados a unha beleza indomable.
Talvez nada importa realmente. Nada se contextualizamos. Somos o efémero protagonizado pola miseria. Somos a miseria que recoñecemos e evitamos, cuns ollos que miran a outro lado. Digo, por exemplo, Palestina. Nada pesa, nada se sostén. Somos grans perdidos, flutuando. Partículas de po a mercé dun vento feroz e baleiro. A mirada ofrecida e rexeitada, a flor solitaria.
Pero, aínda así, déixame collerche a man e asistiremos remexidos e trementes ao amencer que asoma. Que, malia todo, asoma entre un barullo de corazóns atemorizados, entre o desvarío dunha sociedade alienada que intenta devorarnos a nós, os da sentida resistencia con frecuencia incomprendida. Unha manda de feras armadas que nos persegue e que aínda fracasa.
O trío transforma a ferida histórica da vergoña lingüística nun canto de resistencia e dignidade colectiva, nun momento crítico para o futuro do galego Lonxe do derrotismo, Lumedoloop pon o “trono, lóstrego e mailo raio” para “quen renegue do galego” neste novo manifesto, que funciona como catarse colectiva que nomea a ferida da vergoña para transformala en orgullo activo
Lumedoloop, unha das propostas máis sólidas e coherentes do hip hop galego, publica este venres Non Traio Un Laio, o terceiro adianto do seu álbum (Re)existencia. O tema, xa dispoñible nas plataformas dixitais, constitúe un manifesto musical contra a submisión lingüística, presentado como resposta artística á crise demográfica que atravesa a lingua galega. Con Non Traio Un Laio, Lumedoloop reafírmase como unha voz necesaria nun tempo de urxencia cultural: un proxecto que converte o rap nunha ferramenta precisa para o compromiso artístico.
“Non traio un laio. Traio un manifesto”, afirma Jamas, voz e letrista do trío. “Durante séculos, fixéronnos crer que a nosa voz valía menos. Agora tócanos berrar máis forte”, asevera. Así, lonxe do derrotismo, Non Traio Un Laio funciona como catarse colectiva que nomea a ferida da vergoña para transformala en orgullo activo. A canción sitúase nun contexto de alarma demográfica ao tomar como referencia os recentes estudos que sinalan un descenso acelerado de galegofalantes, especialmente entre as xeracións máis novas.
Este terceiro manifesto de Lumedoloop, o trío conformado por Jamas, Møu e DJ Mil constrúese como un percorrido emocional que vai da vergoña ao orgullo, nomeando sen ambigüidades a submisión aprendida para logo desmontala. A letra atravesa imaxes duras e memorables -”Seguimos na mesma, baixando a cabeza, arrastrados como lesmas que intentan cruzar a autoestrada e piden perdón logo de ser aplastadas”-, proclamas de afirmación soberana -“para todo aquel que renegue do galego traio o trono, o lóstrego e mailo raio”-, momentos de intimidade reivindicada e escenas de transmisión interxeracional que sitúan a lingua no ámbito do afecto, do corpo e do futuro.
A nivel sonoro, Møu traza este percorrido cun beat sólido e hipnótico, de base electrónica e pulsión break, mentres DJ Mil achega a dimensión táctil e o pulso rítmico mediante uns scratches dinámicos e cirúrxicos.
Un videoclip pixelado para denunciar a vixencia do conflito lingüísticoO sinxelo chega acompañado dun videoclip realizado porA. L. Crego, creador dixital recoñecido internacionalmente e quen asina tamén o vídeo do primeiro manifesto , Rico de Sabor. A peza audiovisual presenta a DJ Mil, Møu e Jamas nun espazo escuro e simbólico, cunha estética de pixel art que remite aos videoxogos de comezos dos anos 90.
O uso da pixelación vai alén dunha decisión estética e funciona como metáfora conceptual: «É unha identidade fragmentada. As nosas caras están pixeladas para amosar a ferida, non para ocultala», explica Jamas. Ao mesmo tempo, esa linguaxe visual de inspiración vintage «opera como un recordatorio incómodo: o conflito lingüístico pode parecer obsoleto, propio doutra época, pero segue plenamente vixente».
Lumedoloop
Lumedoloop nace do encontro entre tres figuras fundamentais do hip hop galego. Por unha banda, Jamas (voz principal), un dos MCs máis carismáticos dos nosos escenarios, cun estilo que mestura contundencia e sensibilidade, posuidor dun flownatural cargado de musicalidade e forza explosiva. Pola outra, Møu (produción musical e voz), o produtor que marcou a evolución do rap en Galicia, cunha identidade sonora tan asentada coma en constante exploración. Ambos, integrantes e fundadores de Dios Ke Te Crew, alíanse neste proxecto artístico con DJ Mil (scratches e djing), virtuoso dos pratos cunha carreira consolidada cuxos cortes e seleccións son parte esencial da narrativa sonora de Lumedoloop.
Desde o seu nacemento, Lumedoloop está a trazar o camiño que marca (Re)existencia, o seu álbum debut que verá a luz o 20 de febreiro. Trátase dun traballo conceptual que propón unha fonda reflexión sobre o significado de vivir con conciencia e sobre a creación artística como ferramenta de resistencia, pensamento crítico e celebración colectiva. Cos primeiros avances -ou manifestos-, titulados Rico de Sabor e Rap Cru, o trío abordaba a loita pola dignidade vital e a celebración da creación pura como acto de renacemento. Neste Non Traio Un Laio, os artistas erguen a voz contra a submisión lingüística, o desarraigo cultural e a favor do apoderamento da lingua galega.
O artista actuará o 30 de abril no Coliseum da Coruña, nunha cita na que o público se poderá situar no escenario, transformado nun ‘llagar’, e ser parte do espectáculo
As entradas para a presentación en Galicia do novo traballo discográfico do asturiano poderanse adquirir a partir das 11.00 horas deste martes 23 a través de Ataquilla.come rodrigocuevas.sexy; mais os billetes para ser parte da experiencia inmersiva do llagar unicamente estarán dispoñibles nesta última
Rodrigo Cuevas presentará a súa nova proposta escénica, La Belleza, o 30 de abril no Coliseum da Coruña. Será a única actuación que o artista asturiano ofreza no 2026 en Galicia no marco da súa nova xira. As entradas poranse á venda mañá, martes 23, a partir das 11.00 horas.
La Belleza transformará parte da pista do recinto coruñés nun ‘llagar’, local tradicional no que se fai a sidra. Neste espazo, convertido en escenario, o público -sentado en mesas- formará parte do show e convivirá co cantante, quen interactuará coas persoas que teñan billete para gozar desta experiencia inmersiva. Este tipo de entrada, ademais, acompañarase dunha degustación de sidra e outros produtos asturianos desde a apertura de portas e até o inicio do show.
Rodrigo Cuevas iniciará a xira La Belleza, unha fantasía escénica e argumental, o 24 de abril en Avilés. A súa actuación no Coliseum será, polo tanto, a segunda cita dun tour que fará da indeferenza un lugar intransitable. As entradas para asistir ao único concerto que ofrecerá en Galicia no 2026 poranse á venda mañá martes, 23 de decembro, ás 11.00 horas, a través das plataformas Ataquilla.com e rodrigocuevas.sexy. Só nesta última web estarán dispoñibles os billetes especiais para gozar da experiencia inmersiva do Llagar La Panoya Dorada -que inclúe asento reservado nunha das mesas do escenario, servizo de sidra e outros agasallos- situado como escenario, e que permitirá ao público formar parte do espectáculo. Estas entradas serán limitadas e sen numerar, e o acceso será por orde de chegada ao Coliseum.
LA BELLEZA, DE RODRIGO CUEVAS 30.04.2026 COLISEUM DA CORUÑA Activación da venda de entradas: martes 23 de decembro ás 11.00 horas Plataformas de venda: Ataquilla.com e rodrigocuevas.sexy Billetes especiais ‘Llagar La Panoya Dorada’: rodrigocuevas.sexy