Un saber, o agardado novo traballo discográfico de Alana, verá a luz este venres, 10 de abril, en todas as plataformas dixitais. Un dos proxectos máis singulares da nova escena musical galega presenta, así, o seu segundo LP, no que explora os ritmos da nosa tradición oral, sen perder a súa xa característica base electrónica e pop, nun disco de evolución e madurez, ritmicamente diverso, para bailar, cantar, gozar e… emocionar.
Un saber (título que fai referencia ao saber popular das señoras) conta coas colaboracións de Pan.Sen.Fron, Guillerme Fernández, Casapalma, Galician Army, Charanga Benofán, Andrés Boutureira e Bieito Pereira, mentres que a posta en escena corre a cargo das escenógrafas e iluminadoras As dúas e punto.
A Sala Capitol de Compostela acollerá o concerto de presentación deste novo disco de Alana o sábado, 18 de abril, ás 21.30h, coas últimas entradas aínda dispoñibles aquí.
Alana son Antía Vázquez, Eloy Vidal e Pablo Castro. O seu é un proxecto novo, diverso, cunha potente posta en escena e unha importante vinculación coa tradición e o baile; unha proposta que parte das recollidas e mestura a música tradicional con ritmos de base electrónica e pop, nunha coidada e xa característica produción musical. Con este novo traballo discográfico, Alana reflicte o seu cambio vital e amosa, tamén, unha continuidade, desde aquel O xeito á Cántigha, a súa primeira e festexada ópera prima.
Agora, a banda regresa con máis forza se cabe, e coas mesmas gañas de seguir facendo o que máis lles apaixona: “Desde o noso primeiro disco, houbo moitos cambios en nós, tanto a nivel profesional como a nivel persoal, e pensamos que o disco reflexa este cambio. Pero é, tamén, unha continuación: queremos que sexa un disco que transmita o ben que o pasamos facendo música; un disco para bailar, cantar, gozar e, se cabe, emocionar”.
O proxecto contou para o seu desenvolvemento co apoio da Xunta de Galicia a través da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic).
UN SABER, O NOVO LP DE ALANA, UN DISCO PARA BAILAR, CANTAR, GOZAR E EMOCIONAR
“Un saber é unha evolución sobre como empezamos a vivir a música nos primeiros tempos de Alana e como o facemos agora… A nivel rítmico, é un disco moi diverso, xa que exploramos a meirande parte dos ritmos da nosa tradición oral. En moitos casos, as cancións están ligadas con momentos ou persoas que foron importantes nas nosas vidas”, apunta a banda. E continúa: “Había unha idea que nos rondaba na cabeza desde hai tempo, e era a pouca importancia que lle daban as propias informantes á música que facían, algo que xa sabíamos, pero que nos segue sorprendendo a día de hoxe”.
Antía, Eloy e Pablo apuntan, tamén: “O libro publicado por Beatriz Busto Miramontes, Pandereteiras de Mens, fala de como Prudencia, Asunción, Manuela, Adela e Teresa –e, como elas, tantas mulleres no noso país–, non tiñan unha «conciencia directa de que detrás da práctica de tocar a pandeireta, cantar e bailar houbese un saber musical». Para elas a música eran esas charangas ou murgas, pensaban que o seu non constituía un ’saber’ en si mesmo, e de aí o nome do disco”.
Para Alana, esa música constitúe algo de tan alto valor, de tan amplo coñecemento e de tan grande saber que “queríamos aportar o noso pequeno grao de arena para seguir con ese legado que nos deixaron e nos deixan”.
ALANA: RAÍZ, RITMO E REVOLUCIÓN
Alana é un dos proxectos máis singulares da nova escena tradicional galega. Unha formación musical á que dan vida Antía Vázquez, Eloy Vidal e Pablo Castro, e que mestura a música tradicional con ritmos de base electrónica e pop. Unha proposta nova, diversa, cunha potente posta en escena e unha importante vinculación coa tradición e o baile.
O marcado estilo persoal da banda levounos a compartir escenario con artistas como Rodrigo Cuevas e a participar nalgunhas das principais citas musicais galegas, como o Atlantic Pride ou o Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira; pero, tamén, en programacións noutros lugares da Península Ibérica e de Europa, formando parte de espazos como o Festival Interceltique de Lorient (Francia) ou o Terra fest de Genève.
No seu primeiro ano de vida foron gañadores do Premio Xuventude Crea na categoría de música, gañadores do concurso de bandas do Festival Internacional do mundo celta de Ortigueira, no que tiveron a ocasión de tocar en dous anos consecutivos, finalistas como mellor proxecto de folk nos Premios da música galega Martín Códax e semifinalistas como mellor album en galego nos Premios MIN. O xeito á cántigha é o seu primeiro disco, mentres que Un saber é o seu segundo traballo.
O festival Fumega Fest vén de desvelar a distribución por días da súa segunda edición, seguindo coa súa aposta por traer ao Parque do Pasatempo de Betanzos a algún dos mellores nomes a nivel europeo do Stoner Rock e o Doom Metal, nun evento que terá lugar os próximos días 26 e 27 de xuño.
A primeira xornada estará marcada pola presenza da exclusiva banda británica Conan, que xunto a Burst (Suecia), MenEater (Portugal), Luciférnaga (Vigo) e Travo (Portugal) abrirán por todo o alto o venres. Por outra banda, o sábado, derradeira xornada do festival, estará protagonizada pola presenza dos ucraínos Stoned Jesus, que compartirán escenario con bandas como Wet Cactus (Cantabria), Volcanova (Islandia), Moura (A Coruña) e Causa Sui (Dinamarca). Desta maneira, o evento segue afianzando o status como unha das grandes referencias do xénero na Península Ibérica, así como o principal evento do mesmo no estado español.
Os ritmos intensos, as guitarras distorsionadas e as atmosferas sonoras encherán de novo Betanzos tras o bo sabor de boca da súa primeira edición, celebrada o pasado verán. Recuperando o espírito rockeiro e metaleiro do Parque do Pasatempo, o festival busca seguir dando pasos cara asentarse como evento referencia na Península Ibérica para os xéneros saídos do rock e o metal alternativos.
ENTRADAS DE DÍA XA Á VENDA
Co anuncio da distribución por días do cartel, o festival ten xa á venda as entradas de día, cun prezo promocional e limitado de 37€, que se suman aos abonos dispoñibles dende 62€ na páxina web do festival, www.fumegafest.com e Enterticket.es. Tamén está dispoñible o acceso á acampada, que ten un custo de 22€ e acceso os dous días de festival.
Fumega Fest é un festival promovido pola promotora PlayPlan, responsables de festivais como BIGSOUND Pontevedra, SonRías Baixas ou Festival do Pasatempo, así como das carreiras de artistas como Hugo Guezeta, Vimbio ou Sabela. O evento conta coa colaboración institucional do concello de Betanzos e a colaboración de Liporca.
COÑECE AOS ARTISTAS DO FUMEGA FEST
VENRES 26
Un dos nomes máis exclusivos desta nova edición do Fumega Fest, Burst, será un dos principais reclamos da primeira xornada do festival. A banda sueca de metal progresivo que, tras anos de evolución e pausas indefinidas, volven para seguir vendo como medra a súa reputación e respecto na industria grazas a discos aclamados e directos poderosos, combinarán atmosferas expansivas, ferocidade metálica e grandes grooves no Parque do Pasatempo.
Xunto a eles, estará Conan, banda británica de doom metal formada en Liverpool, coñecida polo seu son extremo, distorsionado e afinacións profundamente baixas. Convertéronse nun referente absoluto do xénero, chegando a ser descritos como “títáns da escena doom metal”.
Por primeira vez no festival, haberá presencia do país veciño con dúas agrupacións portuguesas na xornada do venres, contando con Men Eater, banda punteira da escena rock/metal xa catalogada como unha das formacións máis impactantes do país. Xunto a eles, actuará Travo, outra das bandas máis potentes da escena rock, caracterizados polos seus sons que combinan psych rock, stoner, garage e enerxía punk.
Pechando esta primeira xornada estará unha das grandes agrupacións galegas, Luciférnaga, banda viguesa que destaca polos seus sons pesados e envolventes, que beben do doom e do stoner metal, explorando a escuridade humana a través de riffs densos e letras introspectivas.
SÁBADO 27
Un dos grandes nomes desta edición, que encabezará a xornada do sábado, é Stoned Jesus, banda ucraína formada en Kyiv en 2009. Cunha traxectoria de case 500 concertos por Europa e Sudamérica, compartiron escenarios con bandas lendarias como Black Sabbath, Deep Purple, Rammstein, Slayer ou Gojira. Sempre en evolución, Stoned Jesus continúa explorando novos camiños sonoros, consolidando un son propio que mestura doom, prog e grunge.
Xunto a eles estará Causa Sui, banda danesa que leva en activo dende o 2005. Tras dous primeiros discos de heavy-psych, evolucionaron cara sons máis experimentais e instrumentais, con influencias que van desde o Miles Davis eléctrico ou o stoner-rock americano. O seu estilo foi definido como unha gran onda que percorre cinco décadas de rock, creando paisaxes sonoras expansivas e hipnóticas que os consolidan como unha referencia esencial da psicodelia contemporánea.
O festival tamén contará nesta segunda xornada con algúns dos grandes nomes da escena estatal e galega como é WetCactus, banda cántabra que se move entre o stoner máis clásico e o grunge dos noventa, formada no verán de 2013, así como Moura, banda coruñesa que aposta pola fusión de rock progresivo, psicodelia e folclore tradicional, creando unha experiencia sonora case ritual.
A nota máis exótica, para pechar a derradeira xornada de festival, apórtana Volcanova, que chegarán dende Islandia co seu stoner rock cheo de fuzz, grooves poderosos e harmonías vocais a tres voces.
A ARTISTA OBTÉN ESTA NOMINACIÓN POLA SÚA CANCIÓN NON CHO PODO DAR XUNTO A MARÍA ESCARMIENTO NA CATEGORÍA DE MELLOR CANCIÓN EN GALEGO/ASTURIANU
A cantante galega Sabela volve a obter un novo recoñecemento a nivel estatal co anuncio de finalista a Mejor Canción en Galego/Asturianu por Non cho podo dar, o seu tema xunto a María Escarmiento, nos Premios de la Academia de la Música de España. Esta mañá déronse a coñecer os finalistas destes galardóns outorgados pola Academia, formada por artistas, autores, produtores, editores, xestores, promotores e outros profesionais do sector co fin de estimular e proclamar a excelencia, a solidariedade, o talento, o traballo e o esforzo entre a comunidade musical do estado.
Este recoñecemento é o segundo consecutivo nestes premios, tras ser recoñecida con Hi, My Love o pasado ano na mesma categoría. Nesta ocasión, a de Ourol comparte candidatura xunto coas seguintes artistas e cadansúas cancións:
Tanxugueiras – As que nunca cantaron
Fillas de Cassandra – Hibernarse
Sen Senra – Padiante
Tanxugueiras & Caamaño&Ameixeiras – Ghatiña Mansa
Sabela & María Escarmiento – Non cho podo dar
O período de votación estará aberto dende o 10 de abril ata o 30 do mesmo mes, para que os membros da Academia con dereito a voto poidan seleccionar aos proxecto gañadores das 43 categorías.
Desde a súa primeira edición, celebrada en 2024, os Premios de la Academia de la Música de España teñen como fin celebrar e destacar o talento, o esforzo e a paixón dos profesionais da música. Os galardóns recoñecen un amplo espectro do sector, desde a música en vivo, ata disciplinas técnicas, como o deseño de álbums, a produción ou a enxeñería de son, converténdose así nos galardóns máis completos e representativos do panorama musical estatal. A gala de premiación desta terceira edición terá lugar o 26 de maio nunha cerimonia emprazada no Palacio de Congresos de IFEMA de Madrid.
Non cho podo dar foi a canción destacada de Bríllanche os olliños,último EP publicado por Sabela. Un tema que viu a luz en colaboración con María Escarmiento. Esta unión entre dúas amigas deu como resultado un tema de pop con sons máis ambientais e retrousos instrumentais, pero cun ton moito máis directo. Nel, Sabela e María xogan coa idea de amar fóra do socialmente establecido, reivindicando que sentir nunca é un erro, por moito que desafíe as normas impostas. O tema nace desa capacidade inmensa de amar máis alá do permitido, de amar sen culpa; desa honestidade que leva a cuestionarse se o problema está en quen sente ou en quen impón os límites. Ao longo do tema extráense referencias aos mitos das sereas: mulleres libres, temidas e xulgadas por ser diferentes.
Este novo nomeamento non fai máis que redondear un proxecto que está obter recoñecemento en numerosos premios. Baixo o EP de Bríllanche os olliños, a cantante obtivo o Premio Martín Códax da Música 2025 na categoría Pop/Indie, así como foi finalista nos Premios de la Academia de la Música 2025 na categoría de Mejor Canción en galego/asturianu/bable ou nos Premios Mestre Mateo en 2025 e 2026 por Hi, My Love e Non cho podo dar respectivamente. Acumulando xa máis de medio millón de escoitas en plataformas, Sabela está presentar este novo traballo en directo cos primeiros concertos do seu Brillante Tour, que xa pasou por Bruxelas (Bélxica) no marco do recoñecido Festival EmigraSon e que xa ten as seguintes datas anunciadas:
Sabela Ramil é unha das caras visibles desta nova onda de pop electrónico que triunfa no panorama musical actual. Coas súas tinguiduras animadas e bailables, Sabela converteuse xa no gran alicerce deste xénero en Galicia. As súas cancións acumulan centos de miles de reproducións, conquistando con grandes xiras en directo importantes salas ao longo de España e de Galicia, así como festivais da talla de O Son do Camiño, BIGSOUND Pontevedra,SonRías Baixas,Festival do Pasatempo ou Festival Noroeste. Con todo isto, Sabela presenta o seu novo EP, Bríllanche os olliños, no que Hi, My Love e Eu Espero Aquí, publicados a finais de 2024, e Camponarai, Cerca de ti, A quen ignora e Non cho podo dar, en colaboración con María Escarmiento, son os temas que o compoñen.
A artista galega soubo madurar o seu proxecto para levalo a unha nova etapa da súa carreira, e a pesar de contar cun estilo xa propio e identificable,aposta forte por un son máis internacional mantendo elementos tradicionais galegos, fortalecendo así as súas raíces. Bríllanche os olliños, último traballo discográfico de Sabela, vén de obter grandes números de escoitas e visualizacións, así como recoñecementos como o Premio Martín Códax da Música na categoría de Pop e Indie, e nominacións a prestixiosos galardóns como os Premios de la Academia de la Música, Premios Mestre Mateo, Festival de Cans ou Festival de Videoclips de Oviedo.
O dúo vigués, que é finalista nos Premios da Academia da Música á mellor canción do ano 2025 por ‘Hibernarse’, leva a portada do seu disco a un recinto museístico: unha ducia de pezas escultóricas explora a forma, o peso e a textura das cancións, que se poderán preescoitar antes do seu lanzamento
A instalación ‘TERTÚLIA: doce cancións, doce cadeiras’ poderase visitar na tarde deste martes 7 e ao longo do mércores 8 na Granell; e a partir do venres 10 en Madrid, no espazo Infinito Delicias
De ser portada dun disco a conformar unha exposición. Doce cadeiras despregadas nun círculo para facilitar organicamente o encontro. Unha roda para conversar e para poñer a palabra no centro. Doce pezas, unha por cada canción do disco, son as protagonistas de ‘Tertúlia’, o novo álbum de Fillas de Cassandra. Mais tamén desde hoxe, e ata mañá, da unha exposición temporal que o público pode visitar, de balde, na Fundación Granell.
Que forma, textura ou cor terían as cancións se fosen cadeiras? Baixo esta premisa agroma ‘TERTÚLIA: doce cancións, doce cadeiras’, unha exposición que hibrida a creación musical de Fillas de Cassandra coa práctica escultórica e escenográfica do colectivo As dúas e punto. A mostra invita ao público a entrar fisicamente na portada do novo disco do dúo, un álbum que verá a luz o 24 de abril.
A elección da cadeira como dispositivo narrativo desta ‘Tertúlia’ non é arbitraria; remite á oralidade, á escoita, á expresión. Ás mulleres que sacaban o asento á rúa para “saír á fresca” e falar, conversar, dialogar; para transformar o espazo público nun lugar de transmisión e complicidade, idea que atravesa o segundo LP das viguesas. Esta exposición recupera ese xesto para encarnar a música en doce pezas que funcionan como partituras tridimensionais.
As cadeiras da exposición -que tamén se poderá visitar en Madrid os días 10 e 11 de abril no espazo Infinito Delicias- non son practicables nin buscan a comodidade neutral. Ao igual que as letras de ‘Tertúlia’, estas pezas toman partido: algunhas ofrecen refuxio mentres outras incomodan ou expulsan, obrigando á receptora a situarse ante a obra. A disposición circular das doce pezas e as indicacións de “posible falar” que se ven no espazo activan de maneira orgánica a tertúlia, transformando o museo nunha praza pública de intercambio.
Doce cancións, doce cadeiras
A instalación articúlase como unha experiencia espacial onde cada cadeira conta cun stand individual de escoita. Estas son as doce cancións transformadas en pezas escultóritcas que conforman a mostra.
‘SAÍR Á FRESCA’: Unha estrutura metálica con cinchas de cores rechamantes e pintura en spray verde, evocando a estética das cadeiras de praia históricas.
‘ALBOROTO’: Unha “anti-cadeira” agresiva, cuberta de pinchos anti-pombas negros, deseñada para sinalar límites e incomodar.
‘MAGNÉTICA’: Unha peza que simboliza o fervor do encontro, construída con elementos variados que van desde unha cáscara de pipa ata unha perna de boneca.
‘TERTÚLIA’: A peza máis sólida e funcional, de madeira e metacrilato espello, que convida ao reflexo e a comezar a desobedecer.
‘CUCHICHEO’: Estruturas de plástico branco entrelazadas cunha bota de charol negro, representando o rumor constante e a complicidade. Na canción, Fillas de Cassandra conta coa colaboración de Pipiolas.
‘FILLA FILLIÑA’: Unha mecedora de madeira e ratán que funciona como unha nana interxeracional, tan tranquilizadora como inquietante, na que Abraham Cupeiro participa no disco.
‘AMOR’: Unha peza forzosamente confortable de poliuretano verde e cinchas laranxas, que fala da forza do aferro e do duelo.
‘VERBENA’: Estrutura circular de médula de ratán que conecta coas espigas de Maruja Mallo e a idea de continuar o baile cando a festa remata.
‘BUCÓLICA’: Cadeira-refuxio de madeira cuberta de musgo artificial e flores naturais, que simboliza a pausa e o tempo de botar raíces. O navarro Zetak colabora nesta canción.
‘INSOLACIÓN’: Unha estrutura de metacrilato e cera branca que representa o extase da liberación en comunidade ata derreterse.
‘DÉIXATE VER’: Xogo entre a transparencia do metacrilato e a presenza dunha pedra de papel maché, sobre o baleiro que deixan as amizades esvaídas, e que no disco tamén canta Ede.
‘LODOS’: Unha peza de terciopelo morado e espuma branca que celebra a certeza da amizade e o desexo de quedarse mentres pasan os lodos.
Tertúlia, o segundo LP de Fillas de Cassandra
O 24 de abril María SOA e Sara Faro lanzarán, da man de Altafonte, ‘Tertúlia’, o seu agardado segundo LP. Un traballo que supón un paso firme na súa evolución artística, onde o orgánico e o electrónico se entrelazan para dar voz a un diálogo que transcende o tempo.
‘Tertúlia’ é un convite a desobedecer a través do encontro e da palabra. Neste novo traballo, producido xunto a Çantamarta polas propias Fillas de Cassandra, a electrónica convértese na linguaxe protagonista, reflectindo o latexo da xeración de mozas galegas á que pertencen. As viguesas contan neste álbum, ademais, coa colaboración de nomes como Abraham Cupeiro, Ede, Pipiolas e Zetak.
O álbum articúlase arredor de doce temas que funcionan como un espazo de confianza, un xesto político de escoita nun contexto de fragmentación social. Desa ducia xa se coñecen tres adiantos: ‘saír á fresca’, ‘insolación’ e a recente ‘déixate ver’.
A presentación ao vivo de ‘Tertúlia’ chegará o 9 de maio no Recinto Feiral de Pontevedra. Fillas de Cassandra e numerosas colaboradoras -que se darán a coñecer nestas semanas- citarán ao público para poñer, por fin, a palabra no centro. As entradas para a gran estrea da ‘Tertúlia’ xa están á venda.
O programa de residencias artísticas para a danza e as artes vivas pioneiro en Galicia contará na súa 10ª edición con Álvaro Corral Cid & Gabi Reboredo; Blanca Gómez Terán; BFlecha, Mwëslee, Diana Toucedo, Federico Vladimir & Pablo Lilienfeld; Darío Bardam; Disiden.Cia; Fran Martínez; Jandross Rodríguez; Óscar Bueno; Pedro Vilela e Sara Somoza & Ismael Eirexas Romeü como ‘Artistas Paraíso 2026’
As residencias artísticas desenvolveranse entre maio e outubro de 2026 no Vello Cárcere de Lugo, o Pazo da Cultura de Carballo, a Cidade da Cultura de Santiago de Compostela, o Salón Teatro do CDG en Compostela, a Igrexa da Madalena de Ribadavia, no marco da MIT, a Casa da Cultura de Vimianzo, o Convento de Santa Clara en Pontevedra, a Fábrica de Oleiros, o Pazo da Cultura de Narón, Artistea en Ponteareas e o Espazo RPM na Coruña
Paralelamente, as e os artistas residentes seleccionadas e seleccionados –entre 209 propostas recibidas– participarán no Encontro Residencias Paraíso, unha cita anual promovida polo Colectivo RPM que terá lugar os días 18, 19 e 20 de setembro na Illa de San Simón, en Redondela
O proxecto, impulsado por RPM, como entidade independente adicada ao impulso da danza e as artes vivas de creación contemporánea en Galicia, conta co financiamento da Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega das Industrias Culturais, e das distintas institucións coprodutoras do programa: Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, Concello de Vimianzo, Concello de Carballo, Concello de Oleiros, Concello de Ponteareas, Concello de Ribadavia, Deputación de Pontevedra e Fundación Cidade da Cultura de Galicia
As Residencias Paraíso –un programa anual de residencias artísticas para a danza e as artes vivas pioneiro no noso territorio– contan xa coas e cos artistas seleccionadas e seleccionados para a súa 10ª edición, que se desenvolverá ao longo deste 2026 en 10 espazos de toda Galicia no ano do seu décimo aniversario.
Entre os 209 proxectos recibidos na actual convocatoria, a cifra máis elevada da súa historia, o Colectivo RPM –entidade independente dedicada ao impulso da danza e a creación contemporánea en Galicia– ven de seleccionar a Álvaro Corral Cid & Gabi Reboredo; Blanca Gómez Terán; BFlecha, Mwëslee, Diana Toucedo, Federico Vladimir & Pablo Lilienfeld; Darío Bardam; Disiden.Cia; Fran Martínez; Jandross Rodríguez; Óscar Bueno; Pedro Vilela e Sara Somoza & Ismael Eirexas Romeü como ‘Artistas Paraíso 2026’.
As Residencias Paraíso, impulsadas por RPM, conta co financiamento da Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega das Industrias Culturais, e das distintas institucións coprodutoras do programa: Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, Concello de Vimianzo, Concello de Carballo, Concello de Oleiros, Concello de Ponteareas, Concello de Ribadavia, Deputación de Pontevedra e Fundación Cidade da Cultura de Galicia.
En palabras do Colectivo RPM: “Por décimo ano consecutivo, atravesamos o inspirador proceso de selección dos e das artistas que conforman as Residencias Paraíso. Grazas á colaboración e ao compromiso dos distintos espazos e institucións colaboradoras, impulsamos conxuntamente este programa interinstitucional de apoio á comunidade das artes vivas no noso territorio.
O proceso de lectura e análise de cada unha das propostas recibidas constitúe, sen dúbida, un dos momentos máis estimulantes do ano. Nos 209 proxectos presentados nesta edición, atopamos unha notable diversidade de enfoques, linguaxes e investigacións, así como un saber facer sólido e unha mirada crítica que nos interpela directamente sobre cuestións fundamentais da nosa contemporaneidade”.
A comisión encargada da selección de proxectos destas Residencias Paraíso 2026 estivo formada por un total de cinco profesionais do sector: Cristina Planas Leitão (artista e comisaria, directora artística de Materiais Diversos, Lisboa), Diego M. Buceta (artista, Artista Paraíso 2017 e 2019), Laura Tabarés (artista e comisaria, co-coordinadora de Leira. Lugo), Félix Fernández (artista e co-coordinador de Residencias Paraíso) e Caterina Varela (artista e directora de Residencias Paraíso).
O programa Residencias Paraíso 2026 diríxese a artistas de Galicia, España e Portugal, con maior ou menor traxectoria, que precisen recollerse de forma intensiva arredor dun proxecto de investigación ou creación durante dúas ou tres semanas. Residencias Paraíso vai na procura de artistas de danza e artes vivas, preocupadas e ocupadas polas derivas do seu tempo. Valorarase a integridade artística da proposta e o grao de madurez e solidez do proxecto, ademais da relación entre o proxecto e o territorio.
Residencias Paraíso 2026 conta cun importe total de 25.000€ e acollerá 10 propostas en residencia, 2 máis que na súa pasada edición, cunha dotación económica de entre 1.500 e 3.000€ (impostos incluídos) cada unha, para favorecer as distintas fases dun proxecto artístico, desde a investigación, a escritura, o traballo dramatúrxico, a creación coreográfica ou, tamén, as residencias de carácter técnico.
As residencias artísticas desenvolveranse entre maio e outubro de 2026 no Vello Cárcere de Lugo, o Pazo da Cultura de Carballo, a Cidade da Cultura de Santiago de Compostela, o Salón Teatro do Centro Dramático Galego en Compostela, a Igrexa da Madalena de Ribadavia, no marco da MIT, a Casa da Cultura de Vimianzo, o Convento de Santa Clara en Pontevedra, a Fábrica de Oleiros, o Pazo da Cultura de Narón, Artistea en Ponteareas e o Espazo RPM na Coruña.
Paralelamente, as e os artistas residentes seleccionadas e seleccionados participarán no Encontro Residencias Paraíso, unha cita anual promovida polo Colectivo RPM, que neste 2026 terá lugar os días 18, 19 e 20 de setembro na Illa de San Simón, en Redondela.
Residencias Paraíso, do Colectivo RPM, é un programa nacido para acompañar procesos de investigación e creación arredor das artes vivas contemporáneas. A súa vontade é situar o concepto de residencia artística como unha ferramenta clave no desenvolvemento das políticas culturais en Galicia, poñendo no centro a práctica artística e protexendo as condicións necesarias para o desenvolvemento de proxectos de investigación e creación.
Un dos principais valores do programa Residencias Paraíso reside na súa rede de alianzas, estendida de norte a sur do territorio galego e conformada por espazos de natureza diversa, desde teatros e centros culturais até espazos non convencionais. Esta pluralidade facilita a acollida das distintas fases dun proxecto artístico, desde a investigación e a escritura até o traballo dramatúrxico, a creación coreográfica ou as residencias de carácter técnico.
SOBRE OS PROXECTOS SELECCIIONADOS NAS RESIDENCIAS PARAÍSO 2026
Os creadores galegos Álvaro Corral Cid & Gabi Reboredo mergullaranse nun proceso de creación titulado Asoballada por fentos no Pazo da Cultura de Carballo. Baseado na investigación artística de Corral Cid, o proxecto mestura arquivo e performance, acompañado pola música de Reboredo, para revisitar a memoria folclórica galega e repensar os arquetipos rexionais do franquismo.
No Vello Cárcere de Lugo contaremos con dous proxectos en residencia. A arquitecta e coreógrafa madrileña Blanca Gómez Terán investigará sobre Como cuando el pelo se eriza, unha proposta que xorde dunha reflexión sobre o capricho e o desexo. A través do movemento e do son, Blanca imaxina un corpo impaciente que habita a ausencia e a especulación, traducindo esta enerxía en danzas e cantares que flúen entre o erótico, o político e o sensorial.
No mesmo espazo, o músico e artista performativo asturiano Óscar Bueno desenvolverá La excitación del paisaje: La roca blanda / Parte II – La conferencia montañera. O proxecto entende a paisaxe non como algo dado, senón como unha relación entre quen mira e aquilo que é mirado. Corpo, imaxe e son actívanse como ferramentas para explorar esta relación e ensaiar novas formas de vincularnos co contorno, abrindo a percepción a outras escalas, texturas e experiencias sensoriais. A proposta toma a forma dunha conferencia expandida na que a montaña tenta desbordarse, abrandarse e contarse, transformando a relación entre espectador, corpo e entorno.
O equipo multidisciplinar formado pola compositora e cantante galega BFlecha, o produtor musical galego Mwëslee, a cineasta e montadora galega Diana Toucedo, e os artistas performativos galego–madrileños Federico Vladimir & Pablo Lilienfeld, desenvolverá na residencia combinada entre a Cidade da Cultura e o Salón Teatro de Compostela o proxecto Stratos (La piedra siempre estuvo allí). Parte dunha viaxe sensorial na que se establece contacto con sistemas de comunicación bioquímica e seres unicelulares, o proxecto explora como o micro afecta ao macro e xera novas relacións e percepcións. Música viva, materia vibrante, imaxe, cinema e a intervención de voces pensadoras crean un espazo escénico onde o colectivo xera unha forza maior, capaz de entrelazar o humano e o non humano.
Tamén na residencia combinada entre a Cidade da Cultura e o Salón Teatro estarán os investigadores e artistas galegos Sara Somoza & Ismael Eirexas Romeü co proxecto Monxa Millo Sentinela. A proposta explora a cultura popular, os corpos e a paisaxe do territorio galego a través da desarticulación das promesas incumpridas que os atravesan. Partindo de tres corpos arquetípicos, o proxecto busca poñelos en crise, transformalos e pervertelos, creando unha investigación escénica situada no final da espera. A través desta práctica, Sara e Ismael cuestionan nocións de xénero, performatividade e memoria cultural, combinando ficción, documental e creación colectiva.
Na Residencia Paraíso combinada entre La Fábrica (Oleiros) e Espazo RPM (A Coruña), o bailarín e coreógrafo canario Darío Bardam desenvolverá o proxecto Phantom, unha investigación sobre a relación entre a figura do fantasma e as políticas de desidentificación. A través de beats, melodías e sets de DJ, Bardam constrúe un corpo fantasmagórico que se desvanece, deixando espazo a que todo baile emerxa. A proposta continúa a súa liña de exploración da danza como forma autónoma de coñecemento e da desidentificación como mecanismo de mediación, poñendo en primeiro plano o pracer de bailar e a enerxía do corpo en movemento.
Na residencia en Artistea (Ponteareas), o colectivo galego–navarro Disiden.Cia, formado polas bailarinas e coreógrafas Martina Los Arcos e Marcia Vázquez, desenvolverá o proxecto Botar de menos o futuro, unha investigación sobre a desorientación, a falta de pertenza e a nostalxia dun futuro que non viviremos. Situando a outredade e o “alien” no centro da súa exploración, a compañía crea corpos híbridos e andróxinos que cuestionan identidades normativas, a lóxica produtiva e os marcos cis-heteronormativos. O proxecto busca deterse, profundar na práctica artística propia e xerar unha linguaxe escénica disruptiva, transformando a sensación de exclusión nunha potencia creativa e absurda.
O bailarín e coreógrafo galego Fran Martínez desenvolverá o proxecto Transfixión nunha residencia situada no Convento de Santa Clara, dentro do marco da Bienal de Artes Vivas de Pontevedra. Unha peza sobre o facer e o misticismo de baixa intensidade. A través do ir e vir entre o dentro, escuro e introspectivo, e o fóra, visible e indescifrable, Martínez explora a espesura do movemento e da percepción, xerando un espazo onde corpo, tempo e sensación se entrelazan nunha experiencia sensorial e poética.
A Residencia Paraíso na Casa da Cultura de Vimianzo, complementada cunha residencia técnica no Pazo da Cultura de Narón, contará co bailarín e creador galego Jandross Rodríguez, que traballará no proxecto Suksen, unha investigación sobre o duelo e a tradición de velar. Dende o corpo, Suksen explora a fisicalidade límite e a capacidade residual dun corpo canso que segue a moverse, convidando á pausa, á intimidade e á reimaxinación do ritual a través dunha perspectiva cuir e contemporánea. Neste traballo Rodríguez conta coa dirección artística da coreógrafa e bailarina galega Julia Laport.
Por último, o artista brasileiro–portugués Pedro Vilela será o convidado na residencia artística na Igrexa da Madalena, dentro do marco da colaboración coa Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia (MIT). Alí desenvolverá o proxecto Zoombies, unha investigación escénica que utiliza a figura do zombi como metáfora para analizar a construción de inimigos externos ao longo da historia. Mesturando teatro, cultura pop e discurso político, o proxecto explora como o medo e a deshumanización se empregaron para xustificar guerras e reforzar o poder imperial e colonial.
MÁIS INFORMACIÓN SOBRE AS RESIDENCIAS PARAÍSO
Residencias Paraíso é un programa de residencias artísticas deseñado e coordinado por Colectivo RPM co apoio de numerosas institucións, en activo desde o ano 2017. A través dunha convocatoria anual, acompáñanse distintos proxectos en residencia de artistas galegas, estatais e portuguesas vinculadas á danza e as artes vivas en colaboración con distintos espazos de Galicia. Estes espazos acollen aos artistas en residencias de investigación, creación e técnicas.
A convocatoria anual das Residencias Paraíso publícase a comezos de ano e deixa aproximadamente un mes para a recepción de propostas. Está aberta a artistas galegas, estatais e portuguesas. As artistas seleccionadas na convocatoria realizan unha residencia de entre dúas e tres semanas no espazo de acollida e reciben unha dotación económica de entre 1.500 e 3.000 €, segundo as necesidades do proxecto.
Paralelamente, en diálogo coas artistas, deséñase unha programación expandida específica para acompañar cada unha das residencias. Este concepto de programación expandida fai referencia aos desbordamentos naturais de cada proceso de creación cara á comunidade. Nalgúns casos, actívanse mostras abertas dos procesos, prácticas de corpo, grupos de traballo, laboratorios de creación, conferencias, etc.
Os proxectos seleccionados poden estar en distintas fases, é dicir, pódese participar cun proxecto de investigación, un proxecto de creación ou para realizar unha residencia técnica. Cada ano, no mes de setembro, organízase un encontro coas e cos artistas Paraíso da edición en curso na Illa de San Simón. Este encontro é unha convivencia de tres días, un espazo compartido entre artistas Paraíso, socias-amigas de Colectivo RPM, persoas vinculadas á rede de espazos colaboradores e profesionais independentes. Colectivo RPM documenta en vídeo cada un dos proxectos, xerando un arquivo histórico que se amplía ano tras ano.
Ao longo da súa historia, nas Residencias Paraíso participaron artistas e colectivos como Brigitte Vasallo, Clara Pampyn, Luísa Saraiva, Fernando Epelde, Marcia Vázquez, Natalia Fernandes, Hermanas Gestring, Diego Anido, Compañía Elahood, Andrea Quintana, Alejandra Balboa, María Roja, Laila Tafur, Furia Sotelo, Sergio Marey, Bal Castro ou Isabel do Diego, entre moitas outras.
Residencias Paraíso é un proxecto de Colectivo RPM en colaboración coa Xunta de Galicia, a través da Axencia Galega de Industrias Culturais. Está coproducido pola Área de Cultura, Turismo e Promoción da Lingua do Concello de Lugo, o Concello de Vimianzo, o Concello de Carballo, o Concello de Oleiros, o Concello de Ponteareas, o Concello de Ribadavia, a Deputación de Pontevedra e a Fundación Cidade da Cultura de Galicia. E conta coa colaboración do Centro Dramático Galego, o Centro Coreográfico Galego, o Vello Cárcere de Lugo, o FIOT de Carballo, o Pazo da Cultura de Narón, a MIT de Ribadavia, Artistea, o Padroado da Cultura do Concello de Narón e a Bienal de Pontevedra.
SOBRE O COLECTIVO RPM
Colectivo RPM é un colectivo de artistas vencellados á danza e ás artes vivas que imaxina, deseña e acompaña proxectos contextuais desde Galicia. Mantén un claro compromiso polo diálogo interinstitucional e co impulso de iniciativas ao redor da creación contemporánea, a investigación e a visibilidade da comunidade artística da danza e as artes vivas. Ademais do acompañamento de artistas e procesos, o colectivo tamén xera diálogos e accións coas comunidades locais para achegar a práctica artística á cidadanía.
Dentro das liñas de acción do Colectivo RPM destaca o programa Residencias Paraíso –construído cunha rede de teatros e espazos cómplices en Galicia– que lanza unha convocatoria anual para acoller en residencia a distintos artistas ao longo do ano, despregando unha serie de programacións expandidas abertas ao público. Este programa esténdese fóra de Galicia na liña Cruceiros Paraíso que posibilita abrir liñas de colaboración con outros espazos estatais e internacionais.
