Unha xornada de encontro entre o alumnado das escolas de arpa de Galicia, que inclúe unha actuación conxunta na que interpretarán ‘O vals do Mencer’, do pioneiro Emilio Cao, abrirá a décima edición do festival
As arpistas Elisabeth Cerra e Claudia Besné únense ao cartel deste ano, que conta con Laoise Kelly, The Pozzies, Müsgo, SondeSeu, Dilles Chabenat, Daniela Heiderich, Beatriz Cortesão e a Real Filharmonía de Galicia
A arpa volverá ser protagonista dos seráns de Noia. O vindeiro mes de agosto celebrarase a décima edición do Festival Internacional de Arpa Vila de Noia, o Noia Harp Fest. O seu director, Rodrigo Romaní, e o concelleiro de Cultura e Turismo da localidade, José Pérez, presentaron esta mañá o programa completo da iniciativa, que suma dúas novas arpistas ao seu cartel, Elisabeth Cerra e Claudia Besné, e afianza o seu compromiso coa proxección e divulgación do instrumento a través dunha xornada de encontro entre o alumnado das escolas de arpa de Galicia na que se recoñecerá ao pioneiro en introducir o instrumento na música do país: Emilio Cao.
O Noia Harp Fest é o único festival de Galicia e do noroeste da Península Ibérica que pon o foco na arpa, situándoa como única protagonista. No seu cartel, dunha notable calidade artística, conflúen desde hai unha década agrupacións e solistas de estilos moi diversos, procedentes tanto do ámbito galego ou estatal coma do internacional, mais todas elas unidas por un fío común: a interpretación musical a través da arpa. Esta diversidade explicítase tamén na vertente cultural, social e divulgativa do evento, pois no festival -alén do acceso gratuíto para o público- teñen cabida tanto as persoas amadoras ou que se están a iniciar na práctica do instrumento, como é o caso do alumnado de arpa das escolas de Galicia, como aquelas cunha ampla ou recoñecida traxectoria. É o caso da irlandesa Laoise Kelly, ou mesmo doutras voces que experimentan co instrumento desde unha vertente máis experimental, como a catalá Müsgo.
“A riqueza do Noia Harp Fest reside precisamente na pluralidade da práctica artística, que permite que todo o mundo poida gozar da interpretación dun instrumento que ofrece múltiples posibilidades e que é menos habitual sobre os escenarios dun evento estival”, apuntou Romaní, quen destacou que nesta edición do festival, renderase precisamente homenaxe, na xornada inaugural, ao pioneiro que introduciu por vez primeira a arpa na música feita en Galicia: Emilio Cao. “Farémolo dun xeito especialmente emotivo, como é a interpretación d’O vals do mencer, arranxado especificamente para a ocasión e que sairá das cordas das e dos estudantes de arpa no país, que abrirán o festival o xoves 3 de agosto”, aseverou o director. Precisamete o alumnado gozará durante ese día dunha xornada de encontro e convivencia, “a fin de estreitar vínculos arredor do instrumento”, e nas que participarán en actividades vinculadas ao mar.
Outra das novidades presentadas esta mañá é a incorporación ao cartel do Noia Harp Fest de dúas arpistas integrantes da Joven Orquesta Nacional de España (JONDE): Elisabeht Cerra e a vasca Claudia Besné, membro tamén da Neue Philharmonie Munchen. Ambas participarán no concerto-homenaxe a Nicanor Zabaleta (sábado 5 de agosto) organizado coa colaboración da Asociación Española de Arpistas (AEDA). A cita, que terá lugar a partir das 19.00 horas no Teatro Coliseo Noela, estará guiada pola arpista galega Alba Barreiro, que guiará ao público pola vida e obra de Zabaleta.
Ao fío desta incorporación, Romaní salientou a calidade e técnica das e dos participantes deste edición: “A programación deste Noia Harp Fest suma a excelencia tanto de intérpretes de recoñecida traxectoria musical, como poden ser Laoise Kelly ou Gilles Chabenat, como das novas músicas que están a destacar nas mellores orquestras europeas, como Claudia Besné ou Beatriz Cortesão”, apuntou o director. Precisamente esta última será a solista da estrea mundial de Hibrys, a gañadora da primeira convocatoria do Premio Portus Apostoli e que interpretará a Real Filharmonía de Galicia o sábado 5, ás 21:30 horas, na Praza do Tapal.
Ademais desta estrea, o Noia Harp Fest tamén acollerá a presentación pública das suites Micelio, de Anxo Pintos, e que contará coa violinista Begoña Riobó, e Escumas Atlánticas, de Rodrigo Romaní, na que participarán Laoise Kelly, Mary Macmaster e Beatriz Martínez. Ambas pezas, interpretadas por SonDeSeu, poderanse escoitar o domingo 6 de agosto, a partir das 21:30 horas, na Praza do Tapal.
PROGRAMACIÓN 10º NOIA HARP FEST
O 10º Noia Harp Fest dará comezo o xoves 3 de agosto cunha sesión festiva e que porá en valor o talento local e de proximidade. O alumnado das escolas de arpa de Galicia participará, por segundo ano consecutivo, nun encontro aberto ao público. Trátase dunha proposta moi singular ao por en relación a todas e todos os estudantes do instrumento no país.
O venres 4 estará fiado polo virtuosismo de mulleres arpistas do ámbito do folk. A irlandesa Laoise Kelly, considerada a máis relevante da súa xeración, abrirá a xornada da igrexa de Santa María a Nova. Pioneira nun novo estilo de conducción da arpa instrumental e recoñecida pola crítica polos seus traballos en solitario, participou na gravación de máis de 70 álbums con artistas como Seamus Heaney, The Chieftains ou Sharon Shannon. Ás 21.00 horas, na praza do Tapal, será a quenda do dúo franco-alemán conformado por Gilles Chabenat e Daniela Heiderich. Evocarán melodías de baile conmovedoras e cancións emotivas cun repertorio que incluirá tanto composicións propias modernas como músicas tradicionais francesas e alemás. A noite pecharase cunha das bandas que irromperon na escena folk nos 90, The Poozies, e que será unha das grandes sensacións do festival pola súa gran colección de temas e melodías groovy.
O sábado 5, o Noia Harp Fest e a AEDA renderán no Coliseo Noela unha homenaxe especial a Nicanor Zabaleta –considerado o mellor intérprete do instrumento -no trixésimo aniversario da súa morte. Na cita participarán as arpistas Elisabeht Cerra e Claudia Besné. De seguido, contra ás 21.30 horas, será a estrea mundial de Hibrys, coa Real Filharmonía de Galicia -dirixida polo galego Maximino Zumalave e coa portuguesa Beatriz Cortesão como solista-. O repertorio da cita tamén contará con obras de Johann Sebastian Bach e Ludwig van Beethoven.
A última xornada da décima edición do Noia Harp Fest comezará ás 19.00 horas do domingo 6 de agosto cun concerto da arpista, cantante e artista multidisciplinar Musgö, especialista en looping ao vivo e arpa eléctrica. O seu traballo é unha mestura de contemporáneo e vintage, cunha posta en escena atrevida e elegante que se poderá ver no Teatro Coliseo Noela. Finalmente, o broche dourado do evento chegará da man da orquestra de folk de Galicia. SonDeSeu estreará na praza do Tapal dúas novas composicións creadas especificamente para este concerto: serán as suites Micelio, de Anxo Pintos, e Escumas Atlánticas, de Rodrigo Romaní.
Todos os concertos do 10ª Festival Internacional de Arpa Vila de Noia serán de entrada libre e celebraranse en horario de tarde en espazos emblemáticos da localidade. É o caso da Praza do Tapal, da igrexa Santa María A Nova ou do Teatro Coliseo Noela. Para máis información sobre as sedes e programación, pódese visitar o espazo web www.noiaharpfest.gal. O Noia Harp Fest, organizado pola asociación homónima, conta co patrocinio da Xunta de Galicia a través da Axencia Turismo de Galicia, do Concello de Noia e da distribuidora musical Altafonte. Tamén colaboran nesta edición o Liceo de Noia e a Asociación de Española de Arpistas.
Xoves 3 de agosto Liceo de Noia, 19:00 horas no Liceo de Noia – II Encontro de Escolas de Arpa de Galicia Liceo de Noia, 20:30 horas no Liceo de Noia – Foliada de benvida ao X Noia Harp Fest
Venres, 4 de agosto 19:00 horas na igrexa Santa María A Nova – Laoise Kelly 21:00 horas na Praza do Tapal – Gilles Chabenat & Daniela Heiderich 22:00 horas na Praza do Tapal The Pozzies Sábado 5 de agosto 19:00 horas no Teatro Coliseo Noela – Homenaxe a Nicanor Zabaleta: Elisabeth Cerra e Clauda Besné. En colaboración coa AEDE. 21:30 horas na Praza do Tapal – Real Filharmonía de Galicia. Estrea absoluta de Hibrys, gañadora do premio Portus Apostoli
Domingo 6 de agosto 19:00 horas no Teatro Coliseo Noela – Müsgo 21:30 horas na Praza do Tapal – SonDeSeu + convidadas. Estrea absoluta das suites Micelio e Escumas Atlánticas
O sábado 8 de xullo de 2023 ás 12,00 h o IEU, na sala do castelo de Pambre (Palas de Rei), inaugura a exposición da pintora muxiá Viki Rivadulla “A sala do Perello”, que permanecerá instalada ata o 2 de setembro.
As e os asistentes ao festival poderán gozar en grupo, con lentes de realidade virtual e a través dun formato innovador nomeado Theather VR, dun documental que narra a historia dun dos primeiros escenarios virtuais do mundo, con concertos do Sinsal gravados na última década na illa de San Simón polo equipo de Liveforevr!
O proxecto, impulsado polo enxeñeiro audiovisual Toño Cabanelas, forma parte dunha iniciativa recoñecida polo programa Europa Creativa que explora o potencial da tecnoloxía inmersiva para abordar o futuro da industria musical
O festival Sinsal SON Estrella Galicia segue a desvelar, paseniño, algunhas das actividades que conformarán a programación paralela do evento, que terá lugar do 21 ao 23 de xullo na Illa de San Simón. Na tarde da primeira xornada, a do venres 21, o festival acollerá a preestrea do documental de realidade virtual Road to Meta-Stage: The Documentary, unha creación que narra a historia dun dos primeiros escenarios virtuais do mundo e que, precisamente, recolle concertos do Sinsal na illa de San Simón gravados na última década polo equipo de Liveforevr!,que impulsa o enxeñeiro audiovisual Toño Cabanelas.
Road to Meta-Stage: The Documentary é un proxecto que Cabanelas desenvolveu, principalmente, en San Simón xunto co festival Sinsal e numerosos artistas e investigadores a través de distintos programas de residencia artística que se fixeron desde 2013 na illa. Trátase dunha iniciativa pioneira creada para as e os amantes da música e que se integra cos formatos e linguaxes máis populares entre as novas xeracións, como poden ser os videoxogos, a realidade virtual ou mesmo o streaming. Así, o documental combina imaxes animadas en 3D con contornas que mergullan ao público na experiencia e concertos ao vivo gravados en 3D en San Simón, durante a celebración do festival Sinsal SON Estrella Galicia, achegando ademais unha ampla variedade de efectos envolventes para a espectadora ou espectador, como é o son espacial 3D e os efectos visuais en tempo real.
A proxección de Road to Meta-Stage: The Documentary no marco do festival Sinsal realizarase nunformato innovador, nomeado Theater VR, que permite que varias persoas poidan experimentar, á vez, contidos inmersivos, a través da sincronización de varias lentes de realidade virtual. Deste xeito, o público que visite a capela de San Simón entre as 16:00 e as 21:00 horas do venres 21, gozará en grupo do mesmo contido ao mesmo tempo, facendo de cada sesión un momento único. O acceso será de balde e persoal do festival acompañará a cada grupo durante a proxección.
Road to meta-stage e o futuro da industria musical
O documental forma parte do proxecto Road to meta-stage: a Web3 Training For Music Industry, unha iniciativa pioneira e integral impulsada por Liveforevr! que aborda o futuro da industria musical a través de videotutoriais ou ebooks, e que trata cuestións como a realidade extendida (XR), a intelixencia artificial (AI), o blockchain ou mesmo o audio 3D. Liderada polo experto en artes dixitais e computación Toño Cabanelas, a proposta foi recoñecida recentemente na convocatoria MusicAIRE do programa Europa Creativa + Music Moves Europe, e que pretende fomentar a innovación e a sostibilidade na industria musical europea.
Este Venres 7 de Xullo Exeria regresan ao Jota Jota Bar no Rosal, dentro das actividades programadas para conmemorar o 1º aniversario do local. O concerto terá lugar as 23h puntuais, despois da “Festa ibicenca” que dará comezo as 19 horas. Vai ser o punto de partida para os 3 dias cheos de cultura e celebración no local con entrada libre.
Acaban de resultar gañadores do certame de bandas Trece Roeis Fest 2023, tras unha selección previa entre moitos grupos de toda Galicia e unha batalla de bandas contra outras 6 bandas/artistas. O seu estilo grunge/rock dos 90 en galego, que lembra a bandas coma os primeiros Radiohead, Nirvana ou incluso Oasis, trae de novo as guitarras ao fronte e fará as delicias de todos os fillos da xeración X.
O sábado 11 de marzo lanzaron o seu primeiro sinxelo, “Un novo nome” acompañado dun videoclip dirixido pola artista multidisciplinar Wences Lamas. A letra trata sobre a transición, a aceptación dos cambios na nosa vida, así como as escollas que esta obríganos a realizar. Neste tema pregúntanse se cando algo remata abruptamente e debemos adaptarnos a una nova realidade, teremos a forza para comezar una vida distinta e renacer? Foi compartido no Zig Zag Diario da TVG e en diferentes medios como “Galiza Metálica”, “Rouco Son”, “Canedo Rock” e “Ábrete de orellas” entre outros.
Neste momento atópanse inmersos na xira de presentación deste tema, con moitas datas en Galicia e nun futuro próximo Portugal.
Sonoridade de alto voltaxe con sabor a verán é o que transmite Aguardiente, novo adianto de Sergio Manuel, Ep de García Mc, que verá a luz en 2024. Latinrap con esencias de trap onde o artista consegue unir a dous dos míticos exOrishas (RuzzoMc e Roldán), xunto a Julio Maloa (La Raíz/Nativa) sobre un ritmo do zaragozano Hazhe (que ten feito de beatmaker con Kase.O, Ayax y Prok, Natos y Waor, Kaze e un longuísimo etc…) para conformar un tema cun ritmo pegadizo e moi bailable. Aguardiente, producido en Pouland Studios por Iago Pico (premiado cun disco de ouro co seu traballo con Tanxugueiras), é tamén unha particular homenaxe de García ao son do disco A lo cubano (Grammy Awards) co que Orishas fixo historia e co que o artista pecha un círculo.
O tema fai referencia á segunda infancia vivida en Cuba, Mozambique e Galicia respectivamente. Ese preciso momento onde lles chega por vez primeira o impulso de querer facer hip-hop, á idade de entre os 7 e os 14 anos. Feito do destino que marcaría por completo as súas vidas. Tanto Ruzzo Mc en Orishas, como Julio Maloa en La Raíz ou García Mc en Dios Ke Te Crew viviron experiencias extraordinarias na música, pero a pureza daquel instante da infancia no que deciden consagrar a súa vida facendo rap, permanece intacto. Aguardiente é a bendición santera de recibir un don e levalo ó mundo representado a través do barrio global de Maputo, La Habana ou Muros, todos unidos polo mar e unidos tamén polo mesmo sentimento hip-hop que transformaría as súas vidas por completo nestas diferentes latitudes.
O tema ven acompañado dun videoclip de Álex Pazos, producido polo propio García Mc e coa coreografía de Rainel Vera, nunha produción de baile de Yelena Molina. Rodouse en Santiago de Compostela e Pouland Studios coa participación de Ruzzo Mc, exmembro de Orishas e Julio Maloa, membro de Nativa e exmembro de La Raíz. Ten cameos de Iago Pico, Roldán, exmembro de Orishas dende París, e tamén do beatmaker Dj Hazhe dende Zaragoza. Danza yoruba e salsa conectan Galicia con Cuba e Mozambique nun videoclip enérxico e cheo de expresividade.
Aguardiente, novo adianto de Sergio Manuel, Ep de García Mc, que verá a luz en 2024 Neste tema, enmarcado no latinrap, o artista galego logra unir a dous dos míticos exOrishas (RuzzoMc e Roldán), xunto a JulioMaloa (La Raíz/Nativa) sobre un ritmo do zaragozano Hazhe.
As voces de tres mulleres galegas encherán de historias a terceira xornada do Festival Atlánticaen Santiago de Compostela: Sole Felloza, Vero Rilo e Bea Campos. O programa do día inclúe un paseo narrado pola contorna da cidade e mais un espectáculo para nenos e outro para adultos, ambos os dous con interpretación en lingua de signos. Todas as actividades son de carácter gratuíto con entrada libre ata completar o aforo agás o roteiro, que xa ten as súas prazas esgotadas desde hai varios días. Atlántica ten presenza na cidade compostelá grazas ao financiamento da Xunta de Galicia e da Deputación da Coruña e mais á colaboración do Concello de Santiago de Compostela.
A primeira actividade do día, ‘Contos para bos paseantes’, consistirá nun paseo narrado polos sendeiros de Santiago na compaña de Sole Felloza a partir das 10 horas. A actividade, que colgou o cartel de ‘prazas esgotadas’ hai tempo, é un convite para camiñar por lugares coñecidos sen contar calorías pero descubrindo as historias agochadas nun castiñeiro, nunha fonte ou nunha ruína.
Xa pola tarde, ás 18.30 horas, os nenos maiores de tres anos e as súas familias teñen unha cita co ‘Animalario’ de Vero Rilo no CSC Maruxa e Coralia, unha sesión de narración oral fresca e despreocupada para recargar enerxías e para gozar cun feixe de animais e animaladas. Un chisco despois, ás 21 horas, será Bea Campos quen deleite o público adulto con ‘Marcho que teño que marchar’, unha escolma de contos onde as mulleres son as protagonistas, desde meigas artúricas ata avoas misteriosas.
A actividade na cidade picheleira vai continuar ata o sábado 8 de xullo e completará unha vintena de espectáculos. Fiel á súa filosofía, Atlántica vai programar un amplo abano de funcións tan variadas como os públicos aos que se dirixe. Haberá espectáculos para todas as idades, de temática diversa, en horarios variados e en diferentes puntos da cidade. Toda a información sobre os espectáculos e os artistas do festival está dispoñible na web festivalatlantica.gal.
Máis contos en Ferrol
No tocante a Ferrol, o mércores 5 será a quenda do cubano Pedro Mario López, quen tamén contará para cativos (18 h, Biblioteca Municipal, ‘Do monte veño e ao monte vou’) e para maiores (20.30 h, Capela C. Torrente Ballester, ‘Sen destinatario’). Dúas oportunidades para achegarse ata as historias deste cubano, neto de galegos emigrado a Colombia. A súa fala desbordante, chea de retranca, engaiola con historias nas que mestura a gran literatura coa tradición oral: realismo máxico e humor no escenario.
Sobre os artistas
Sole Felloza. Actriz, contadora de historias, fotógrafa, escritora e dramaturga. Esta polifacética narradora xa é case máis galega ca uruguaia e no seu xeito de contar nótase ben que é unha apaixonada das historias da terra. Unha “galeguaia” de raza pura, como a define Quico Cadaval.
Vero Rilo. Rilo conta do cotián e faino por non calar e por necesidade, por non perder a memoria das outras nin a súa. Conta (d)a vida e tamén (d)a morte, mentres unha vén e ata que a outra non chegue.
Bea Campos. Teatreira e contacontos, Bea Campos é integrante de Migallas, unha das familias históricas do teatro galego. Moi coñecida polo público infantil, sobe por fin ao escenario cunha chea de historias para adultos nas quen non falta o humor. Haina que aproveitar e escoitar antes de que marche ao Festival Internacional de Cabaret de México.
Por toda Galicia… e Portugal
Os contos do Festival Atlántica están a se espallar por boa parte da xeografía galega ata o vindeiro 9 de xullo. Grazas ao esforzo conxunto das entidades que colaboran no festival, as máis de 90 actuacións desta edición van chegar ás 24 sedes repartidas polas catro provincias galegas. Amais de Santiago de Compostela e Ferrol, este ano participan en Atlántica os concellos de Teo, A Coruña, Alfoz, Boiro, Brión, Carnota, Castro de Rei, Cuntis, Chantada, Dodro, Mugardos, Outes, Ourense, Paderne, Pobra de Trives, Pobra do Caramiñal, Rianxo, Ribeira, A Estrada, Sanxenxo e Vigo. A esta listaxe cómpre engadir a sede portuguesa de Pitões das Júnias, en Montalegre.
