As curtas do Chanfaina Lab estréanse o sábado 9 de febreiro na Casa da Cultura do Concello de San Sadurniño

Xa hai data para degustar os riquísimos pratos de chanfaina visual que nos teñen preparados os realizadores e realizadoras que percorreron San Sadurniño na primeira fin de semana de setembro. O sábado 9 de febreiro a partir das 17.00h. a Casa da Cultura converterase nun cine de sesión continua onde se proxectarán un total de 23 pezas con distintas duracións e tamén temáticas, aínda que sempre co nexo común do territorio local. A estrea das curtas suporá, ademais, o arranque da sexta edición do encontro audiovisual.

O programa da tarde na Casa da Cultura comezará coa presentación de cada peza por parte dos seus autores e autoras e coa entrega dos agasallos a cada participante. O momento é aproveitado habitualmente para repasar a súa biografía creativa e para dar unhas pinceladas sobre a intencionalidade das pezas, unhas veces documental, outras veces ficticia, outras experimental. De feito, o Chanfaina Lab só pon como condición que os produtos se graven en espazos de San Sadurniño, xa sexa con historias que reflictan algún vencello co territorio ou no que este se poña ao servizo do argumento como simple escenario.

Tamén se pide que as curtametraxes sexan iso, curtametraxes, entendendo como tales aquelas producións inferiores a 30 minutos, aínda que se recomende tamén que non pasen de 10 para que a xornada das estreas sexa máis fluída e tamén para que despois funcionen ben nunha plataforma tan orientada á brevidade como é youtube.

Fóra do condicionante da duración e a esixencia espacial, o resto é cousa de cadaquén: os medios técnicos que queira dedicar, a orientación visual, a elección temática… Por iso o día da estrea esperta tanta expectación. As olladas dos realizadores e realizadoras  son sempre sorprendentes e engadan a curiosidade do público local propoñéndolle  retratos de San Sadurniño trazados desde fóra, pero tamén desde dentro. E é que no Chanfaina conviven creacións de directoras e directores de referencia no audiovisual galego con outras feitas por xente nova e non tan nova do propio concello, compartindo vivencias durante os tres días de gravación e despois impresións sobre o resultado no día da premiere.

Uns e outras -en total 32 persoas das que 15 son da casa- están citadas para o sábado 9 de febreiro ás 17.00h. na Casa da Cultura. E, se a cousa é tan puntual coma nas anteriores edicións, a iso das 17.30h. estaremos degustando xa as súas obras, que aínda estes días lle están chegando á organización do Chanfaina Lab.

O pase cinematográfico compóñeno 23 curtametraxes, polo que é posible que máis ou menos pola metade se faga unha pequena pausa, igual que nas antigas salas cando era obrigado parar para cambiar o rolo de celuloide.  O programa da sesión é o seguinte:

  • “Cabeceira” – Roberto Bouza
  • “A rapaza que borboriñaba aos cabalos” – Catalina Rodríguez
  • “Rexistros (xeografía de San Sadurniño)” – Adrián Canoura
  • “Sen orde nin ficción” – Natalia Fernández
  • “A vista de cabalo do demo” – Bieito Beceiro
  • “Síntese” – Ángela Arnosa
  • “Xente bonita #1” – Cibrán Tenreiro
  • “The Sansa Stomp” – Iago Lourido
  • “Breixo” – Javier Seoane e Kevin Lorenzo
  • “Dereito a sermos vellas” – Irene Beceiro
  • “A chamada” – Simone Saibene
  • “Insomnio” – Sebastián Rodríguez
  • “Non teño dono” – The Sungirls
  • “Electra” – Carmen Bouza, Carmen Couce, Consuelo Picos e Cruz Piñón
  • “E fíxose a luz” – Fran Bermúdez
  • “O silencio dos eólicos” – Aser Álvarez
  • “Arrolo” – Lucía Estévez
  • “Unha casa de aldea” – Abel Vega
  • “Nena-Dina” -Andrés Goteira
  • “Conectado” – Pablo Martínez
  • “Irmandade” – Helena Girón e Samuel Delgado
  • “Nimbo” – Mar Catarina e Rubén Domínguez
  • “Soñadores” – Gabriel Tizón

As pezas correspóndense co remate da quinta edición do Chanfaina Lab, que vai encabalgando anos gravando sempre na primeira fin de semana de setembro e estreando a primeiros de febreiro do ano seguinte. A proxección das pezas filmadas o ano pasado supón o inicio do sexto Chanfaina, do que seguramente se nos adiante algo o propio día 9. A partir da semana seguinte as curtametraxes iranse subindo á canle de youtube do proxecto a razón de unha estrea cada venres.

*Información facilitada desde o Concello de San Sadurniño.

Inauguración da exposición pictórica CROMATOPÍA, de Adolfina Mesa, no Museo das Aves de Cospeito

Este pasado sábado, 2 de febreiro, desde as 19 horas quedou inagurada no Museo das Aves de Cospeito a Exposición de Pintura CROMATOPÍA, da artista Adolfina Mesa. Exposición organizada polo Concello de Cospeito en colaboración con Culturalia GZ. 
Un grupo numeroso de persoas déronse cita neste evento pictórico, no que o alcalde do Concello de Cospeito, Armando Castosa, deu a benvida a todos os asistentes a aquela “paisaxe intervida polas mans do home”, en palabras da propia pintora Adolfina Mesa, que é o Museo das Aves de Cospeito. Ademais indicou que aquela exposición sería o encete de moitos outros proxectos que poderían tomar vida naquel espazo reconvertido para a cultura. Pola súa banda, Adolfina Mesa amosou a súa ledicia ao ver como CROMATOPÍA abría as portas daquela galería particular e convidou ao público en xeral a pasear polo camiño cromático e emocional que desprende cada cadro do seu novo proxecto pictórico.

CROMATOPÍA desenvólvese coma un relato emocional no que o escenario de cor-espazo provoca que poidan coexistir distintos cronotopos que se artellan e relacionan na trama textual e cromática, creando unha atmósfera especial e un determinado efecto nas emocións dentro dun diálogo entre a obra e o espectador. Destaca a busca da artista orientándose cara a novas dimensións emotivas e concenptuais, afastándoa da realidade sen deixar de concebila.

CROMATOPÍA leva á artista Adolfina Mesa a sentir a necesidade de non ser pintora simplemente, senón integrarse na estrutura diálogo e cromatismo, no que cor, forma, espazo e tempo transcendan dende o inédito cara ao permanente, aínda que sexa a costa de renunciar ás máis clásicas estéticas e diálogos, para acadar a sensibilidade de xeito harmónico. Unha construción onde ‘arte’, represente máis que pintura e se expanda ao lirismo da poesía.

Lembrar tamén que a devandita exposición permanecerá á vista do público durante todo o mes de febreiro en horario habitual do Museo das Aves, ou mediante chamada telefónica previa ao Concello de Cospeito para concertar unha visita fóra dese horario de apertura.

PALOMA SUANZES en concerto na Casa-Museo Manuel María

Este próximo sábado, día 9 de febreiro, ás 20 hrs, Paloma Suanzes dará un concerto na Casa-Museo Manuel María.

O espectáculo musical que leva por título “Verbas de Auga” será un concerto íntimo dos que vén dando, nestes últimos anos.

Cantautora de longa traxectoria musical, ten un traballo editado, “Feitizo”, e colaborou en distintos discos como “Catro mulleres, catro estilos, catro voces”, xunto a María Manuela, Julie Guravich e Claudia Campos. Compartiu escenario, entre outras, con Uxía Senlle, María Manuela, Sonia Lebedynski, Mercedes Peón, Susana Seivane, Rosa Cedrón, Guadi Galego e Ugia Pedreira, no espectáculo “Son Delas”. Xunto a Miguel Mosquera creou o dúo musical, “Alba Nocturna”.

Nos últimos anos, alén de pequenas actuacións, Paloma Suanzes centrouse na súa formación, adicándose a compor, escribir e formarse como directora de coro, cantante lírica e mestra de música. Na actualidade, prepara a gravación de novos temas que formarán parte dun novo proxecto musical persoal.

A entrada é libre até encher o aforo. Reservas en contacto@casamuseomanuelmaria.gal ou no tel 698177621.

*Información achegada desde a Casa-Museo Manuel María.

A CRUZADA DOS PEQUENINHOS, de Bertolt Brecht, traducida ao galego-portugués por André Da Ponte

Berlin 14.03.2008 Grafik von Herbert Sandberg “zu Brechts ‘Kinderkreuzzug'” aus dem Jahr 1979, 61,1×47,6cm dreifarbiger Holzschnitt auf schwarzem Papier, handsigniert, 1/15. Fach-Nr.I

A CRUZADA DOS PEQUENINHOS

BERTOLT BRECHT

            Bertolt Brecht escreveu Kinderkreuzzug (A cruzada dos pequeninhos) em novembro de 1941 durante o seu exílio nos Estados Unidos onde fora morar em julho desse mesmo ano. A primeira aparição foi no jornal The German American, mas há indícios certos de ter origem remota na relação com Margaret Steffin – uma das suas múltiples amantes – que haveria morrer de tuberculose em Moscovo em 1941. O poema viu ao lume no livro Kalendergeschichten (Histórias do calendário) em 1949. Brecht voltou publicar o poema na coleção Hundert Gedichte (Cem poemas) embora encurtado de 47 versos para 35. Esta última edição, mais abreviada, foi dedicada na memória de Margaret Steffin.

            Baseado o poema na Cruzada das Crianças de 1212, narrativa entre meio história, meio lenda, de um grupo de pequeninhos errando para o Sul da Itália com o objectivo de ir para a Terra Santa para libertar o Santo Sepulcro de Jerusalém e ganhar o céu (a história refere-a em admirável prosa o extravagante historiador inglês Steven Runciman), mas aqui o poema brechtiano está imbuído de esperança em “encontrar a terra onde houvesse paz”.

            A Cruzada dos Miúdos de 1939 também, como a sua antecedente medieval, tinha o sul como destino, embora não a Terra Santa senão zonas mais cálidas porque o inverno de 1939 foi muito frio e mortal. Em ambas cruzadas os pequenos jamais haverão chegar ao seu destino e morrerão no caminho.

            Bem pode ser que a redação final do poema fosse concebida por uma notícia de jornal que assinalava que soldados do Exército Vermelho Soviético acharam no Leste da Polónia tres meninos e, ainda que os pequeninhos apreenderam a se comportar como soldados treinados, nunca chegaram a Bilgoray (município polonês no Sul pertencente à voivodia de Lublin), onde estava o seu destino final.

            É de notar que o compositor, violinista, pianista e maestro británico Benjamin Britten (Loestot, 22 de novembro de 1913 – Aldeburgh, 4 de dezembro de 1976), figura central da música inglesa do século XX, reescreveu o poema de Bertolt Brecht com estreia  na sua versão inglesa em 1969 na catedral de St. Paul de Londres. Uma versão para o alemão, por sua vez da variante inglesa, foi interpretada em 1980 por 50 meninas e pequeninhos da “Coral Juvenil de Braunschweig” sob a direção do maestro Manfred Ehrhorn. A obra foi gravada em disco de longa duração e em 7 de março de 2012 reconstruída digitalmente.   

            A transcripção do texto em alemão, assim como a tradução, no meu caso, foi tirada da edição BERTOLT BRECHT, Gedichte und Lieder, Suhrkamp Verlag, Berlin und Frankfurt am Main 1963, p. 125 e sgg.

            Trata-se, não acho qualquer dúvida nisto, dum dos grandes poemas do século XX e um autêntico alegato em contra da guerra.

A CRUZADA DAS CRIANÇAS- 1939

(1942)

Bertolt Brecht

Na Polônia, no ano trinta e nove

Houve uma batalha sangrenta

Que a entulhos reduziu

Muitas cidades e aldeias.

A irmã perdeu o irmão,

A mulher perdeu o esposo;

A criança os pais não encontrou

entre as cinzas e escombros.

Nada veio da Polónia,

Nem notícia, nem carta.

Mas nos países orientais

Escuitou-se uma história estranha.

Contou-se que lá, no Leste,

caira uma grande nevada

e que uns meninhos emprenderam

na Polónia uma cruzada.

Mortos de fome, os meninhos

Em tropel avançavam

E se lhes juntaram outros pequenos

Nas aldeias devastadas.

Eles queriam das batalhas

fugir do pesadelo

E chegasse o dia no país

Em que a paz fosse um reino.

Houve entre eles um pequeno chefe,

que os tentou organizar.

mas tinha uma grande preocupação:

Não sabia como os guiar.

Uma rapariga de onze anos cuidava

de uma criança de quatro anos nada mais,

Ela teve tudo, como faz uma mãe,

Mas não um país onde houvesse paz.

Um pequeno judeu ia no pelotão

Com o seu colar de veludo.

Estava acostumado ao pão mais branco,

Porém agora comia o pão duro.

Também caminhava com eles

Um rapaz que sempre ficava à parte.

Estava carregando uma dívida terrível:

O de vir de uma tradição nazi.

Também havia um cadelo

Que a ser carne ia destinado,

Era uma boca mais a alimentar,

Ninguém teve coração para matá-lo.

Houve inclusive uma escola

E um mestrinho de caligrafia.

Um estudante num tanque desfeito

a escrever paz apreendia…

Também houve um amor.

Ela tinha doze, ele quinze anos.

Numa casa em abandono

Penteou-lhe o seu cabelo ralo.

O amor não pode resistir

Quando existe tanto frio e vento:

Como as árvores podem florescer

Quando tanta neve há no inverno?

Houve também um funeral:

A do menino de colar veloso.

Foram dous alemães e dous polacos

Quem enterraram seu corpo.

Protestantes, católicos e até o rapaz nazi

Entregaram para a terra o judeu menino.

E finalmente um pequeno comunista falou

Do futuro dos vivos.

Havia, então, muita fé e esperança,

Mas não havia carne e pão.

Ninguém os repreenda se roubaram algo,

Porque ninguém os quis abrigar.

E ninguém censure ao homem pobre

Que não os convidou para a mesa:

Para meia centena, faz falta farinha,

não caridade, nem paciência.

As crianças foram caminhando

principalmente para o Sul.

O Sul é onde o sol ao meio-dia,

às doze, tem muita mais luz.

Encontraram um dia um soldado

Ferido, entre árvores de abeto,

Cuidaram dele por sete dias

Para lhes mostrar o caminho certo.

Ele lhes disse: Para Bilgoray!

Tinha estado muito febrento

E morreu no oitavo dia.

Também lhe deram sepultamento.

Havia placas de sinalização

Ainda que pola neve tapadas.

Não mostraram mais a direção

porque estavam todas viradas.

Isso não era apenas brincadeira

Mas uma causa militar.

E como eles procuravam Bilgoray

Não lhes foi possível o encontrar.

Reuniram-se em torno do seu líder.

E na neve fincou o olhar.

Apontou com a mãozinha

E disse: tem que estar por lá.

Uma vez, à noite, viram uma fogueira,

Não obstante não se achegarom.

Outra vez, viram três tanques que rolavam

E havia dentro soldados.

Quando chegaram a uma cidade

Eles a contornaram,

Também não ela acederam.

E à noite continuaram.

Onde antes ficava o Sudeste da Polónia

Houve fortes nevascas

Alguém aos cinquenta e cinco

Por última vez enxergara.

Quando eu os meus olhos fecho

Vejo-os caminhando

De uma fazenda destruída

Para prédios arruinados.

Acima deles, no alto das nuvens,

Vejo outras novas e grandes caravanas!

Que vagueam contra os ventos geados

Sem direção e sem casa.

Procurando uma terra com paz

Sem trovão e sem fogo,

Não como a que por trás deixaram,

E o conjunto se torna monstruoso.

E quando se achega o crepúsculo

Logo não são os mesmos:

Agora é que vejo outras caras:

Espanhóis, franceses, amarelos!

Na Polónia, no janeiro aquele

Um cadelo foi apanhado,

Tinha do seu pescoço magro

Uma cartaz de papelão pendurado.

Lia-se no cartaz: Pedimos ajuda!

Não sabemos mais o caminho.

O cão até nós vos trazerá.

Somos cinquenta e cinco.

Se é que não podem vir

pedimos de não persegui-lo,

Não o matem, por favor,

Só ele conhece o nosso sítio.

A escrita era de mão de criança

E lavradores quem leram o cartaz.

Desde então um ano e meio se passou

Que encontraram morto de fome um cão.

Kinderkreuzzug – 1939

(1942)

von Bertolt Brecht

In Polen, im Jahr Neununddreißig

War eine blutige Schlacht

Die hatte viele Städte und Dörfer

Zu einer Wildnis gemacht.

Die Schwester verlor den Bruder

Die Frau den Mann im Heer;

Zwischen Feuer und Trümmerstätte

Fand das Kind die Eltern nicht mehr.

Aus Polen ist nichts mehr gekommen

Nicht Brief noch Zeitungsbericht.

Doch in den östlichen Ländern

Läuft eine seltsame Geschicht.

Schnee fiel, als man sich’s erzählte

In einer östlichen Stadt

Von einem Kinderkreuzzug

Der in Polen begonnen hat.

Da trippelten Kinder hungernd

In Trüpplein hinab die Chausseen

Und nahmen mit sich andere, die

In zerschossenen Dörfern stehn.

Sie wollten entrinnen den Schlachten

Dem ganzen Nachtmahr

Und eines Tages kommen

In ein Land, wo Frieden war.

Da war ein kleiner Führer

Das hat sie aufgericht’.

Er hatte eine große Sorge:

Den Weg, den wußte er nicht.

Eine Elfjährige schleppte

Ein Kind von vier Jahr

Hatte alles für eine Mutter

Nur nicht ein Land, wo Frieden war.

Ein kleiner Jude marschierte im Trupp

Mit einem samtenen Kragen

Der war das weißeste Brot gewohnt

Und hat sich gut geschlagen.

Und ging ein dünner Grauer mit

Hielt sich abseits in der Landschaft.

Er trug an einer schrecklichen Schuld:

Er kam aus einer Nazigesandtschaft.

Und da war ein Hund

Gefangen zum Schlachten

Mitgenommen als Esser

Weils sie’s nicht übers Herz brachten.

Da war eine Schule

Und ein kleiner Lehrer für Kalligraphie.

Und ein Schüler an einer zerschossenen Tankwand

Lernte schreiben bis zu Frie…

Da war auch eine Liebe.

Sie war zwölf, er war fünfzehn Jahr.

In einem zerschossenen Hofe

Kämmte sie ihm sein Haar.

Die Liebe konnte nicht bestehen

Es kam zu große Kält:

Wie sollen die Bäumchen blühen

Wenn so viel Schnee drauf fällt?

Da war auch ein Begräbnis

Eines Jungen mit samtenen Kragen

Der wurde von zwei Deutschen

Und zwei Polen zu Grab getragen.

Protestant, Katholik und Nazi war da

Ihn der Erde einzuhändigen.

Und zum Schluß sprach ein kleiner Kommunist

Von der Zukunft der Lebendigen.

So gab es Glaube und Hoffnung

Nur nicht Fleisch und Brot.

Und keiner schelt sie mir, wenn sie was stahl’n

Der ihnen nicht Obdach bot.

Und keiner schelt mir den armen Mann

Der sie nicht zu Tische lud:

Für ein halbes Hundert, da braucht es

Mehl, nicht Opfermut.

Sie zogen vornehmlich nach Süden.

Süden ist, wo die Sonn

Mittags um zwölf steht

Gradaus davon.

Sie fanden zwar einen Soldaten

Verwundet im Tannengries

Sie pflegten ihn sieben Tage

Damit er den Weg ihnen wies.

Er sagte ihnen: Nach Bilgoray!

Muß stark gefiebert haben

Und starb ihnen weg am achten Tag.

Sie haben auch ihn begraben.

Und da gab es ja Wegweiser

Wenn auch vom Schnee verweht

Nur zeigten sie nicht mehr die Richtung an

Sondern waren umgedreht.

Das war nicht etwa ein schlechter Spaß

Sondern aus militärischen Gründen.

Und als sie suchten nach Bilgoray

Konnten sie es nicht finden.

Sie standen um ihren Führer.

Der sah in die Schneeluft hinein

Und deutete mit der kleinen Hand

Und sagte: Es muß dort sein.

Einmal, nachts, sahen sie ein Feuer

Da gingen sie nicht hin.

Einmal rollten drei Tanks vorbei

Da waren Menschen drin.

Einmal kamen sie an eine Stadt

Da machten sie einen Bogen.

Bis sie daran vorüber waren

Sind sie nur nachts weitergezogen.

Wo einst das südöstliche Polen war

Bei starkem Schneewehen

Hat man die fünfundfünfzig

Zuletzt gesehn.

Wenn ich die Augen schließe

Seh ich sie wandern

Von einem zerschossenen Bauerngehöft

Zu einem zerschossenen andern.

Über ihnen, in den Wolken oben

Seh ich andre Züge, neue, große!

Mühsam wandernd gegen kalte Winde

Heimatlose, Richtungslose

Suchend nach dem Land mit Frieden

Ohne Donner, ohne Feuer

Nicht wie das, aus dem sie kamen

Und der Zug wird ungeheuer.

Und er scheint mir durch den Dämmer

Bald schon gar nicht mehr derselbe:

Andere Gesichtlein seh ich

Spanische, französische, gelbe!

In Polen, in jenem Januar

Wurde ein Hund gefangen

Der hatte um seinen mageren Hals

Eine Tafel aus Pappe hangen.

Darauf stand: Bitte um Hilfe!

Wir wissen den Weg nicht mehr.

Wir sind fünfundfünfzig

Der Hund führt euch her.

Wenn ihr nicht kommen könnt

Jagt ihn weg

Schießt nicht auf ihn

Nur er weiß den Fleck.

Die Schrift war eine Kinderhand.

Bauern haben sie gelesen.

Seitdem sind eineinhalb Jahre um.

Der Hund ist verhungert gewesen.

*Gráfico de Herbert Sandberg para a “Cruzada dos meninhos” de Brecht desenhado em 1979.

Breve reportaxe fotográfica da Exposición colectiva MUJERES LIBRES en La Ferretería Eventos & Co de Lugo

No serán deste pasado mércores, 30 de xaneiro de 2019, quedou inaugurada na Galería de arte La Ferretería Eventos & Co., situada na rúa San Froilán 11, 27001 Lugo,  a Exposición Colectiva “MUJERES LIBRES”. Un evento, organizado e comisariado por Luisa Paz Montenegro, no que participan un total de 13 artistas; un grupo conformado por artistas plásticos e fotógrafos, que amosará as súa interpretación e visión persoal sobre a liberdade da muller usando como eixo protagonista a imaxe das nais, nos estilos que cada artista desenvolve e o identifica. Alí poderemos contemplar ata o 26 de febreiro as obras de Adolfina Mesa, María Luisa Novais, Ana Rodríguez, José Blázquez, Rosa Guisán, Eduardo Sampayo, Xosé Manuel Otero, Uxía Otero, Carmen Torreiro, Ali Minguillón, Luisa Varela, Concetta Montenegro e a propia Luisa Paz.

Na seguinte galería de imaxes podemos apreciar como foi de concorrida a apertura ao público de devandita Exposición pictórica colectiva.

SEI QUE ME VES

Eu sei que ti me ves

E eu non te vexo

Sentado aí na fronte deste templo

Eu sei que ti me ves

Eu non te vexo

Sachando na horta,

gerra palestina do teu desvelo

Estás aí Tras do Poxigo

Tras do Poxigo da tribo

Onde todo foi comezo

Eu non te oio

Eu non te vexo

Cantas balas deben de impactar

nos meus tímpanos

para te poder ouvir berrar?

Cantas pedras teñen que me tirar

á cara e aos ollos para rachar o veo?

Eu non te oio

Eu non te vexo

Carrexando a vida onde fun parida

Entre seculares muros

Que choran a desidia

No esmorecemento

E seu que ti me ves

Eu sei que ti nos ves

Eu non te vexo

O medo enche o meu ouvido

de tebras sanguentas

E eu non te vexo

E eu non te vexo

Porque na auga que non bebo

non vexo máis que reflexos.

Pilar Maseda – Xaneiro 2019.